Πότε αυτό που νομίζουμε ακμή, είναι κάτι πιο ενοχλητικό και συνδέεται με τα πολλά καλλυντικά
12 Μαΐου 2026, 10:00
Η περιστοματική δερματίτιδα (perioral dermatitis) είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος που εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια. Συνήθως ξεκινά διακριτικά, με μικρά κόκκινα σπυράκια ή εξανθήματα γύρω από το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια, τα οποία συχνά συγχέονται με ακμή ή απλό ερεθισμό. Ωστόσο, σε αντίθεση με την ακμή, η περιστοματική δερματίτιδα δεν συνοδεύεται από μαύρα στίγματα ή έντονη λιπαρότητα, αλλά από αίσθημα καύσου, ξηρότητα, ευαισθησία και ερεθισμό του δέρματος. Σε άτομα με πιο σκούρο δέρμα, οι περιοχές αυτές μπορεί να φαίνονται πιο σκούρες αντί για κόκκινες.
Σύμφωνα με δερματολόγους, η πάθηση έχει εξελιχθεί σε μία από τις πιο συχνές φλεγμονώδεις δερματικές διαταραχές. Η αύξηση των περιστατικών αποδίδεται κυρίως στις σύγχρονες και υπερβολικά πολύπλοκες ρουτίνες περιποίησης προσώπου. Πολλοί άνθρωποι, στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν «τέλειο δέρμα», χρησιμοποιούν καθημερινά πολλά δραστικά προϊόντα μαζί: οξέα, ρετινόλη, αντιοξειδωτικά, απολεπιστικά και ισχυρούς καθαριστές. Αν και αυτά τα συστατικά είναι αποτελεσματικά, η υπερβολική χρήση τους μπορεί να καταστρέψει τον φυσικό προστατευτικό φραγμό του δέρματος, οδηγώντας σε φλεγμονή.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο δύσκολο επειδή η αντίδραση του δέρματος δεν εμφανίζεται πάντα άμεσα. Συχνά, η φθορά του επιδερμικού φραγμού συμβαίνει σταδιακά μέσα σε εβδομάδες ή μήνες, μέχρι να εμφανιστεί ξαφνικά ο ερεθισμός. Πολλοί άνθρωποι, πιστεύοντας λανθασμένα ότι πρόκειται για ακμή, προσπαθούν να το αντιμετωπίσουν με ακόμη περισσότερα δραστικά προϊόντα ή ακόμη και με κορτιζονούχες κρέμες, γεγονός που επιδεινώνει την κατάσταση.
Ένας ακόμη παράγοντας που συνδέεται με την αύξηση της περιστοματικής δερματίτιδας είναι η τάση του λεγόμενου “clean beauty”. Πολλά «φυσικά» προϊόντα περιέχουν αρωματικά έλαια ή νέα συντηρητικά που ενδέχεται να ερεθίζουν το δέρμα ή να διαταράσσουν το μικροβίωμά του. Ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι η αντικατάσταση παραδοσιακών συστατικών, όπως τα parabens, με λιγότερο μελετημένες εναλλακτικές ουσίες μπορεί να συμβάλλει στην εμφάνιση τέτοιων δερματικών προβλημάτων.
Εκτός από τα καλλυντικά, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν την πάθηση. Η χρήση στεροειδών κρεμών για έκζεμα ή εισπνεόμενων φαρμάκων για το άσθμα αποτελεί συχνή αιτία. Οι ειδικοί συστήνουν να ξεπλένεται το στόμα μετά τη χρήση εισπνευστήρων και να πλένονται τα χέρια πριν αγγίξει κανείς το πρόσωπό του. Οι ορμονικές αλλαγές, όπως εκείνες που σχετίζονται με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ή θεραπείες γονιμότητας, μπορούν επίσης να επηρεάσουν την εμφάνιση της δερματίτιδας.
Ακόμη και η οδοντόκρεμα μπορεί να είναι υπεύθυνη. Συστατικά όπως το sodium lauryl sulfate (SLS), που δημιουργεί αφρό, καθώς και έντονες γεύσεις μέντας ή κανέλας, συχνά ερεθίζουν το ευαίσθητο δέρμα γύρω από το στόμα. Οι ειδικοί προτείνουν πιο ήπιες οδοντόκρεμες χωρίς SLS, καλό ξέβγαλμα της περιοχής μετά το βούρτσισμα και αποφυγή παραμονής αφρού πάνω στο δέρμα. Μια απλή αλλά χρήσιμη συμβουλή είναι να βουρτσίζονται τα δόντια πριν από τον καθαρισμό του προσώπου, ώστε να μην παραμένουν υπολείμματα οδοντόκρεμας πάνω σε ήδη ερεθισμένο δέρμα.
Η αντιμετώπιση της περιστοματικής δερματίτιδας απαιτεί κυρίως απλότητα και υπομονή. Οι δερματολόγοι συνιστούν προσωρινή διακοπή όλων των καλλυντικών και δραστικών προϊόντων, ακόμη και του αντηλιακού σε ορισμένες περιπτώσεις, και χρήση μόνο ήπιων καθαριστικών και ελαφριών ενυδατικών χωρίς άρωμα ή έλαια. Όταν το δέρμα αρχίσει να επουλώνεται, μπορούν σταδιακά να προστεθούν πιο ήπια αντιφλεγμονώδη συστατικά, όπως το αζελαϊκό οξύ, καθώς και ενυδατικά συστατικά που ενισχύουν τον επιδερμικό φραγμό, όπως κεραμίδια, πανθενόλη, γλυκερίνη και υαλουρονικό οξύ.
Σε πιο επίμονες περιπτώσεις, οι γιατροί μπορεί να χορηγήσουν αντιβιοτικά ή ειδικές τοπικές θεραπείες χωρίς στεροειδή. Παράλληλα, ορισμένες ήπιες τεχνολογίες, όπως η θεραπεία LED, μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση του δέρματος, αρκεί να εφαρμόζονται μόνο όταν η φλεγμονή έχει ήδη τεθεί υπό έλεγχο. Αντίθετα, επιθετικές θεραπείες όπως peeling, microneedling ή θερμικές εφαρμογές πρέπει να αποφεύγονται, καθώς συχνά επιδεινώνουν την κατάσταση.
Τελικά, οι ειδικοί τονίζουν ότι η περιστοματική δερματίτιδα αντικατοπτρίζει τη σύγχρονη κουλτούρα ομορφιάς, όπου η υπερβολή και η συνεχής χρήση προϊόντων θεωρούνται απαραίτητες για υγιές δέρμα. Ωστόσο, το σημαντικότερο μάθημα που διδάσκει αυτή η πάθηση είναι ότι η υγεία της επιδερμίδας βασίζεται στην ισορροπία. Συχνά, λιγότερα προϊόντα, πιο απλές συνήθειες και προσεκτική επιλογή συμβουλών αποτελούν την πιο αποτελεσματική λύση.
