Ακόμα κι αν κάνουμε καθιστική εργασία, το καθημερινό περπάτημα μάς σώζει

Για όσους περνούν πολλές ώρες καθισμένοι σε γραφείο, νέα έρευνα φέρνει ενθαρρυντικά νέα. Μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ στην Αυστραλία δείχνει ότι η αύξηση των καθημερινών βημάτων μπορεί να μειώσει τους κινδύνους υγείας που συνδέονται με την παρατεταμένη καθιστική ζωή. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό British Journal of Sports Medicine και βασίζονται σε δεδομένα από περισσότερους από 72.000 ανθρώπους. 

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι κάθε αύξηση στον αριθμό των καθημερινών βημάτων -έως περίπου 10.000 βήματα την ημέρα- συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου κατά 39% και καρδιαγγειακών παθήσεων κατά 21%. Το σημαντικό είναι ότι αυτά τα οφέλη παρατηρήθηκαν ανεξάρτητα από το πόσο χρόνο περνούσαν οι συμμετέχοντες καθισμένοι.

Παλαιότερες έρευνες έχουν ήδη δείξει ότι τα περισσότερα βήματα σχετίζονται με μικρότερο κίνδυνο θανάτου και καρδιαγγειακών νοσημάτων. Άλλες μελέτες έχουν αποδείξει ότι η πολύωρη καθιστική ζωή αυξάνει αυτούς τους κινδύνους. Αυτό που κάνει τη συγκεκριμένη έρευνα ξεχωριστή είναι ότι εξέτασε άμεσα αν το περπάτημα μπορεί να αντισταθμίσει τις αρνητικές συνέπειες της καθιστικής ζωής, χρησιμοποιώντας αντικειμενικά δεδομένα από φορητές συσκευές μέτρησης.

Ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Δρ. Matthew Ahmadi, τόνισε ότι το περπάτημα δεν αποτελεί πλήρη λύση για όσους κάθονται υπερβολικά πολλές ώρες. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι το βασικό μήνυμα για τη δημόσια υγεία είναι πως κάθε μορφή κίνησης έχει σημασία. Ακόμη και όταν η καθιστική ζωή είναι αναπόφευκτη, η αύξηση των καθημερινών βημάτων μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των αρνητικών συνεπειών.

Ο καθηγητής Emmanuel Stamatakis, ένας από τους βασικούς ερευνητές, επισήμανε ότι μελέτες που βασίζονται σε δεδομένα από φορητές συσκευές ανοίγουν νέες δυνατότητες για την κατανόηση και βελτίωση της δημόσιας υγείας. Ο αριθμός των βημάτων αποτελεί έναν απλό και εύκολα κατανοητό δείκτη φυσικής δραστηριότητας, ο οποίος μπορεί να βοηθήσει τόσο τους πολίτες όσο και τους επαγγελματίες υγείας να παρακολουθούν τη δραστηριότητά τους.

Η μελέτη

Για τη διεξαγωγή της μελέτης, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 72.174 συμμετέχοντες ηλικίας κατά μέσο όρο 61 ετών, από τη βάση δεδομένων UK Biobank. Περίπου το 58% των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες. Κάθε συμμετέχων φορούσε έναν αισθητήρα κίνησης στον καρπό για επτά ημέρες, επιτρέποντας στους επιστήμονες να καταγράφουν τόσο τον αριθμό των βημάτων όσο και τον χρόνο καθιστικής συμπεριφοράς. Η καθιστική συμπεριφορά ορίστηκε ως ο χρόνος που περνούσε κάποιος καθισμένος ή ξαπλωμένος ενώ ήταν ξύπνιος.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν την υγεία των συμμετεχόντων για αρκετά χρόνια, συνδέοντας τα δεδομένα τους με ιατρικούς φακέλους και αρχεία θανάτων. Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες έκαναν περίπου 6.222 βήματα την ημέρα. Η ομάδα με τη χαμηλότερη δραστηριότητα — περίπου 2.200 βήματα ημερησίως — χρησιμοποιήθηκε ως σημείο αναφοράς για τη σύγκριση.

Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες περνούσαν περίπου 10,6 ώρες την ημέρα σε καθιστική κατάσταση. Όσοι ξεπερνούσαν τις 10,5 ώρες θεωρήθηκαν ιδιαίτερα καθιστικοί, ενώ όσοι βρίσκονταν κάτω από αυτό το όριο θεωρήθηκαν λιγότερο καθιστικοί.

Για μεγαλύτερη ακρίβεια, οι επιστήμονες απέκλεισαν άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας, πολύ χαμηλό βάρος ή όσους παρουσίασαν σημαντικά προβλήματα υγείας μέσα στα πρώτα δύο χρόνια παρακολούθησης. Επιπλέον, έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως ηλικία, φύλο, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ, διατροφή και οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακών παθήσεων ή καρκίνου.

Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, που διήρκεσε κατά μέσο όρο 6,9 χρόνια, καταγράφηκαν 1.633 θάνατοι και 6.190 περιστατικά καρδιαγγειακών παθήσεων. Μετά την ανάλυση των δεδομένων, οι ερευνητές εντόπισαν ένα σαφές μοτίβο: η μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου παρατηρήθηκε σε άτομα που έκαναν περίπου 9.000 έως 10.000 βήματα την ημέρα. Σε αυτό το επίπεδο, ο κίνδυνος θανάτου μειώθηκε κατά 39%, ενώ ο κίνδυνος καρδιαγγειακής νόσου κατά 21%.

Σημαντικό είναι ότι οφέλη εμφανίστηκαν και σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα δραστηριότητας. Περίπου το μισό από το συνολικό όφελος επιτεύχθηκε ήδη με 4.000 έως 4.500 βήματα ημερησίως. Αυτό δείχνει ότι ακόμη και μικρές αυξήσεις στη φυσική δραστηριότητα μπορούν να έχουν σημαντική επίδραση στην υγεία.

Η μελέτη ήταν παρατηρητική, πράγμα που σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποδείξει άμεση σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Παρόλο που το μεγάλο δείγμα και η μακροχρόνια παρακολούθηση ενισχύουν την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων, οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι μπορεί να υπάρχουν παράγοντες που δεν καταγράφηκαν και επηρεάζουν τα αποτελέσματα. Επίσης, τα δεδομένα για τα βήματα και τον χρόνο καθιστικής ζωής συλλέχθηκαν μόνο σε ένα χρονικό σημείο, κάτι που μπορεί να επηρεάζει την ακρίβεια.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Παρά τους περιορισμούς, το βασικό μήνυμα της μελέτης είναι σαφές: η αύξηση των καθημερινών βημάτων συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου και καρδιαγγειακών παθήσεων, ακόμη και για άτομα που περνούν πολλές ώρες καθισμένα.

Οι ερευνητές καταλήγουν ότι οποιοσδήποτε αριθμός βημάτων πάνω από τα 2.200 ημερησίως σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο, ενώ ο στόχος των 9.000 έως 10.000 βημάτων ημερησίως φαίνεται να προσφέρει τη μεγαλύτερη προστασία, ιδιαίτερα για άτομα με έντονα καθιστικό τρόπο ζωής.