Νόσος Crohn και διαλειμματική νηστεία: Έρευνα γύρω από τη σχέση τους

11 Φεβρουαρίου 2026, 10:00

Ερευνητές αναφέρουν ότι η διαλειμματική νηστεία μπορεί να βοηθήσει άτομα με νόσο του Crohn να διαχειριστούν καλύτερα τη χρόνια πάθησή τους. Νέα μελέτη έδειξε ότι ασθενείς με Crohn που έχουν υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα συμπτώματα και τη φλεγμονή ακολουθώντας ένα μοντέλο διαλειμματικής νηστείας γνωστό ως χρονικά περιορισμένη σίτιση. Σύμφωνα με τον Andres Hurtado-Lorenzo από το Ίδρυμα Crohn & Colitis, που χρηματοδότησε την έρευνα, τα ευρήματα δείχνουν ότι η αλλαγή στο πότε τρώμε -και όχι μόνο στο τι τρώμε- μπορεί να βελτιώσει τον μεταβολισμό, να ενισχύσει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού και να υποστηρίξει τη μακροχρόνια ύφεση της νόσου.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι στον Καναδά και συμπεριέλαβε 35 ενήλικες με νόσο του Crohn και προβλήματα διαχείρισης βάρους. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες για 12 εβδομάδες. Οι 20 ακολούθησαν πρόγραμμα χρονικά περιορισμένης σίτισης, καταναλώνοντας όλα τα γεύματα μέσα σε ένα παράθυρο 8 ωρών ημερησίως και νηστεύοντας για τις υπόλοιπες 16 ώρες. Οι υπόλοιποι 15 διατήρησαν ένα πιο συμβατικό διατροφικό μοτίβο. Και οι δύο ομάδες κατανάλωναν παρόμοιες τροφές και ίσο αριθμό θερμίδων.

Οι ερευνητές αξιολόγησαν τη δραστηριότητα της νόσου, δείκτες φλεγμονής και τη σύσταση σώματος στην αρχή και στο τέλος της μελέτης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ομάδα της νηστείας μείωσε τη δραστηριότητα της νόσου κατά 40% και τον κοιλιακό πόνο κατά 50% σε σύγκριση με την ομάδα της συμβατικής διατροφής. Παράλληλα, παρατηρήθηκαν σημαντικές βελτιώσεις σε αιματολογικούς δείκτες φλεγμονής και ανοσολογικής λειτουργίας.

Όσον αφορά το βάρος, οι συμμετέχοντες στη νηστεία έχασαν πάνω από 2 κιλά (περισσότερα από 5 λίβρες) μέσα στις 12 εβδομάδες, ενώ η ομάδα ελέγχου πήρε κατά μέσο όρο πάνω από 1,5 κιλό (περισσότερες από 3 λίβρες). Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η απώλεια σπλαχνικού λίπους —το οποίο σχετίζεται με αυξημένη φλεγμονή— πιθανόν συνέβαλε στη βελτίωση των συμπτωμάτων.

Ανεξάρτητοι γαστρεντερολόγοι χαρακτήρισαν τη μελέτη ενθαρρυντική. Ο Sidhartha Sinha από το Πανεπιστήμιο Stanford σημείωσε ότι τα ευρήματα ενισχύουν τις ενδείξεις πως οι παρεμβάσεις στον μεταβολισμό και στον χρονισμό των γευμάτων μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τη βιολογία της νόσου. Πέρα από τη μείωση της φλεγμονής, η διαλειμματική νηστεία ενδέχεται να βελτιώνει τα μεταβολικά σήματα, να μειώνει το σπλαχνικό λίπος, να επηρεάζει θετικά τους ανοσολογικούς μεσολαβητές, αλλά και να ρυθμίζει τον κιρκαδικό ρυθμό και τη μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου.

Η νόσος του Crohn είναι μία από τις δύο κύριες μορφές φλεγμονώδους νόσου του εντέρου (η άλλη είναι η ελκώδης κολίτιδα) και επηρεάζει περίπου 1 εκατομμύριο ανθρώπους στις ΗΠΑ. Πρόκειται για αυτοάνοση πάθηση κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται λανθασμένα στο έντερο, προκαλώντας χρόνια φλεγμονή, κυρίως στο λεπτό έντερο και το παχύ έντερο. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν διάρροια, κοιλιακό άλγος, αιματηρά κόπρανα, συχνές κενώσεις και πυρετό. Η βαρύτητα κυμαίνεται από ήπια έως σοβαρή, και περίπου το 80% των ασθενών θα χρειαστούν χειρουργική επέμβαση κάποια στιγμή.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η διαλειμματική νηστεία δεν είναι κατάλληλη για όλους. Πολλοί ασθενείς με Crohn αντιμετωπίζουν ήδη απώλεια βάρους ή υποσιτισμό, επομένως ένας περιοριστικός τρόπος διατροφής μπορεί να είναι επιβαρυντικός. Για τον λόγο αυτό, οποιαδήποτε αλλαγή πρέπει να γίνεται υπό ιατρική παρακολούθηση.

Η διατροφή πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ασθενούς, λαμβάνοντας υπόψη τη θρεπτική κατάσταση, τα συμπτώματα και το στάδιο της νόσου. Οι ειδικοί συστήνουν επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης και συχνά προτείνουν τη μεσογειακή διατροφή ως ισορροπημένη επιλογή. Παράλληλα, η τακτική άσκηση μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της φλεγμονής και στη διατήρηση μυϊκής μάζας.

Συμπερασματικά, η χρονικά περιορισμένη σίτιση φαίνεται να αποτελεί μια υποσχόμενη, μη φαρμακευτική στρατηγική για επιλεγμένους ασθενείς με νόσο του Crohn και αυξημένο βάρος. Ωστόσο, απαιτείται εξατομίκευση και στενή συνεργασία με την ιατρική ομάδα, καθώς η διατροφή αποτελεί μέρος μιας συνολικής θεραπευτικής προσέγγισης που περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, υγιεινό τρόπο ζωής και συνεχή παρακολούθηση.