Φλαβονοειδή και αγγειακή υγεία: Μία αδιάρρηκτη σχέση

Η πολύωρη καθιστική θέση έχει συνδεθεί με μείωση της αγγειακής λειτουργίας, ιδιαίτερα στα πόδια, ακόμη και σε άτομα με καλή φυσική κατάσταση. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ενήλικες κάθονται κατά μέσο όρο πάνω από 6 ώρες ημερησίως, ενώ οι έφηβοι ακόμη περισσότερο. Η φθορά της αγγειακής λειτουργίας αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων, όπως εγκεφαλικά και εμφράγματα. Ωστόσο, η σύγχρονη ζωή, καθιστική εργασία, μετακινήσεις, τηλεόραση, ηλεκτρονικά παιχνίδια, κάνει τη μακρά καθιστική στάση σχεδόν αναπόφευκτη.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ στη Βρετανία διαπίστωσαν ότι οι φλαβανόλες, φυσικές ενώσεις που βρίσκονται στο κακάο, μπορούν να αντισταθμίσουν τις αρνητικές επιπτώσεις της καθιστικής ζωής. Στη μελέτη τους, που δημοσιεύτηκε στο The Journal of Physiology, 40 υγιείς άνδρες (18–34 ετών) χωρίστηκαν σε ομάδες καλής και λιγότερο καλής φυσικής κατάστασης. Πριν καθίσουν ακίνητοι για 2 ώρες, κατανάλωσαν είτε ένα ρόφημα κακάο πλούσιο σε φλαβανόλες (695 mg) είτε ένα φτωχό σε φλαβανόλες (5,6 mg).

Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε μετρήσεις αρτηριακής πίεσης, καρδιακού ρυθμού και διαστολής εξαρτώμενης από τη ροή (FMD), δείκτη της ενδοθηλιακής λειτουργίας. Στο τέλος των 2 ωρών, οι μετρήσεις επαναλήφθηκαν. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι στην ομάδα με το χαμηλό ποσοστό φλαβανολών, η FMD μειώθηκε τόσο στη μηριαία όσο και στη βραχιόνια αρτηρία, ενώ στην ομάδα με το υψηλό ποσοστό διατηρήθηκε. Δηλαδή, οι φλαβανόλες προστάτευσαν την αγγειακή λειτουργία, ανεξάρτητα από τη φυσική κατάσταση των συμμετεχόντων.

Ο αγγειοχειρουργός Δρ. Christopher Yi, που δεν συμμετείχε στη μελέτη, επεσήμανε ότι, παρόλο που το δείγμα ήταν μικρό και αποτελούνταν μόνο από νέους άνδρες, ο σχεδιασμός της έρευνας (τυχαιοποιημένος, διπλά τυφλός, ελεγχόμενος με placebo) προσδίδει αξιοπιστία στα ευρήματα. Ωστόσο, τα αποτελέσματα  εξηγούν μια φυσιολογική διαδικασία χωρίς να αποδεικνύουν άμεσο κλινικό όφελος.

Οι ειδικοί εξηγούν ότι οι φλαβανόλες αυξάνουν την παραγωγή μονοξειδίου του αζώτου (NO) στα ενδοθηλιακά κύτταρα, το οποίο βοηθά τα αγγεία να διαστέλλονται και να χαλαρώνουν, βελτιώνοντας έτσι την κυκλοφορία. Παράλληλα, μειώνουν τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες. Με αυτόν τον τρόπο, διατηρείται η ευκαμψία των αγγείων και αποτρέπεται η προσωρινή«σκλήρυνση» που προκαλεί η ακινησία.

Ο Yi τόνισε ότι, αν και οι φλαβανόλες προσφέρουν προστασία, η σωματική δραστηριότητα παραμένει το πιο αποτελεσματικό μέσο για τη διατήρηση της αγγειακής υγείας. Συνιστάται να μετακινούμαστε από το κάθισμα κάθε 30 λεπτά, να σηκωνόμαστε, να περπατάμε ή να κινούμε τα πόδια μας έστω και ελαφρά. Ακόμη και μικρές κινήσεις, όπως σηκώματα στις μύτες των ποδιών, μπορούν να ενεργοποιήσουν την κυκλοφορία.

Επιπλέον, η τακτική αερόβια άσκηση ενισχύει την ενδοθηλιακή λειτουργία μακροπρόθεσμα, ενώ μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, τσάι, μούρα και άλλα τρόφιμα με πολυφαινόλες προσφέρει επιπλέον αντιοξειδωτική προστασία. Ο Yi υπογράμμισε ότι τα τρόφιμα και ροφήματα πλούσια σε φλαβανόλες θα πρέπει να θεωρούνται συμπληρωματικά και όχι υποκατάστατα ενός δραστήριου τρόπου ζωής.

Ο Έμον Λερντ, λέκτορας στο Atlantic Technological University, δήλωσε ότι η έρευνα είναι σημαντική, καθώς δείχνει πως μια μόνο δόση φλαβανολών μπορεί να περιορίσει τις βλαβερές επιπτώσεις της ακινησίας. Παρόλα αυτά, προειδοποίησε πως δεν πρέπει να θεωρηθεί άδεια για κατανάλωση σοκολάτας καθημερινά, καθώς περιέχει ζάχαρη και λιπαρά.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Συνοψίζοντας, η μελέτη δείχνει ότι οι φλαβανόλες του κακάο βοηθούν στη διατήρηση της αγγειακής λειτουργίας κατά τη διάρκεια παρατεταμένης ακινησίας, πιθανότατα μέσω αύξησης του μονοξειδίου του αζώτου και βελτίωσης της ενδοθηλιακής απόκρισης. Ωστόσο, η καλύτερη στρατηγική παραμένει η συχνή κίνηση και η ισορροπημένη διατροφή. Οι φλαβανόλες ίσως αποτελούν ένα ευχάριστο, φυσικό βοήθημα αλλά όχι τη «μαγικήλύση» για τις συνέπειες της καθιστικής ζωής.