Ντουζ ή μπάνιο τη νύχτα για περισσότερη χαλάρωση

Ίσως έχουμε συναντήσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια νέα τάση που ονομάζεται «dark showering», δηλαδή ντους με χαμηλό ή καθόλου φωτισμό, συνήθως στο πλαίσιο της βραδινής ρουτίνας χαλάρωσης. Οι υποστηρικτές της μεθόδου υποστηρίζουν ότι βοηθά να ηρεμήσει το μυαλό, να μειωθεί το άγχος και να βελτιωθεί η ποιότητα του ύπνου. Σε αντίθεση με το πρωινό ντους, που στοχεύει στην ενεργοποίηση του οργανισμού, το «σκοτεινό» ντους αποσκοπεί στη μείωση της έκθεσης στο φως, στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος και στη διευκόλυνση της χαλάρωσης πριν τον ύπνο. Το ερώτημα, όμως, είναι αν πράγματι βοηθά να κοιμόμαστε πιο γρήγορα και βαθιά ή αν πρόκειται απλώς για ένα ευχάριστο τελετουργικό στο τέλος της ημέρας.

Σύμφωνα με τη νευροεπιστήμονα και ειδικό στον ύπνο Chelsie Rohrscheib, ένα ζεστό ντους μπορεί πράγματι να διευκολύνει την έλευση του ύπνου. Για να ξεκινήσει ο εγκέφαλος τη διαδικασία του ύπνου, η βασική θερμοκρασία του σώματος πρέπει να μειωθεί ελαφρώς. Το ζεστό νερό αυξάνει προσωρινά τη θερμοκρασία και, όταν βγαίνουμε από το ντους, αυτή πέφτει γρήγορα, μιμούμενη τη φυσική διαδικασία που προηγείται του ύπνου. Έτσι, ο εγκέφαλος λαμβάνει το «σήμα» ότι είναι ώρα για ξεκούραση.

Επιπλέον, το χαμηλό φως παίζει σημαντικό ρόλο. Η παραγωγή μελατονίνης -της ορμόνης που ρυθμίζει τον κιρκάδιο ρυθμό και μας βοηθά να διακρίνουμε πότε είναι ώρα για εγρήγορση και πότε για ύπνο- επηρεάζεται άμεσα από το φως που φτάνει στα μάτια μας. Η έντονη έκθεση στο φως καταστέλλει τη μελατονίνη, ενώ το σκοτάδι ενισχύει την παραγωγή της. Επομένως, το ντους με σβηστά φώτα μπορεί να ενισχύσει φυσικά την προετοιμασία του οργανισμού για ύπνο.

Πέρα από τη βελτίωση του ύπνου, η πρακτική αυτή ενδέχεται να προσφέρει και ψυχικά οφέλη. Το «σκοτεινό» ντους μπορεί να βοηθήσει το νευρικό μας σύστημα να μεταβεί στην παρασυμπαθητική κατάσταση, εκείνη που σχετίζεται με χαλάρωση και νύστα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα και τη μείωση της κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες.

Η ειδικός ύπνου Patricia Read επισημαίνει ότι το dark showering μπορεί να λειτουργήσει και ως μορφή ενσυνειδητότητας (mindfulness). Μέσα στο σκοτάδι περιορίζεται η οπτική διέγερση και ενισχύονται οι υπόλοιπες αισθήσεις: η αίσθηση του ζεστού νερού στο δέρμα, τα αρώματα των προϊόντων, ο ήχος του νερού. Η εμπειρία μπορεί να θυμίζει διαλογισμό, προσφέροντας χώρο για να «ξεπλύνουμε» συμβολικά τις σκέψεις και τις ανησυχίες της ημέρας.

Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν πρόκειται για μαγική λύση. Άτομα με χρόνια αϋπνία ή διαταραχές ύπνου πιθανότατα δεν θα δουν ουσιαστική βελτίωση χωρίς ιατρική παρέμβαση. Επιπλέον, η στάση μας έχει σημασία: αν αντιμετωπίσουμε το dark showering ως αγγαρεία ή ως υποχρέωση που «πρέπει» να ολοκληρώσουμε, μπορεί να προκαλέσει επιπλέον άγχος και να λειτουργήσει αντίστροφα.

Αν δεν είναι εφικτό ένα βραδινό ντους στο σκοτάδι, υπάρχουν και άλλες επιστημονικά τεκμηριωμένες στρατηγικές για καλύτερο ύπνο. Η διατήρηση σταθερού ωραρίου -να πηγαίνουμε για ύπνο και να ξυπνάμε περίπου την ίδια ώρα καθημερινά, ακόμη και τα Σαββατοκύριακα- βοηθά στη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού. Η αποφυγή καφεΐνης τουλάχιστον έξι ώρες πριν τον ύπνο είναι επίσης σημαντική, καθώς η καφεΐνη μπορεί να παραμείνει ενεργή στον οργανισμό για αρκετές ώρες.

Επιπλέον, καλό είναι να αποφεύγουμε βαριά γεύματα περίπου τρεις ώρες πριν κοιμηθούμε και να περιορίζουμε την έκθεση σε έντονα φώτα και οθόνες το βράδυ. Το υπνοδωμάτιο πρέπει να είναι σκοτεινό, δροσερό, ήσυχο και άνετο. Αν δεν μπορούμε να αποκοιμηθούμε μέσα σε περίπου 20 λεπτά, είναι προτιμότερο να σηκωθούμε, να κάνουμε μια χαλαρωτική δραστηριότητα σε χαμηλό φωτισμό και να επιστρέψουμε στο κρεβάτι όταν νιώσουμε νύστα.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Συμπερασματικά, το dark showering δεν αποτελεί πανάκεια, αλλά μπορεί να αποτελέσει μια χρήσιμη προσθήκη σε μια χαλαρωτική βραδινή ρουτίνα, ιδίως για όσους επιθυμούν να μειώσουν τα ερεθίσματα της ημέρας και να δημιουργήσουν μια πιο ήρεμη μετάβαση προς τον ύπνο.