Βρέθηκε το μυστικό ανθεκτικότητας του Candida auris

Ο Candida auris, ένας πολυανθεκτικός μύκητας που έχει εξελιχθεί σε ιδιαίτερη πρόκληση για τα νοσοκομεία σε όλο τον κόσμο, με την ιδιότητά του να κρύβεται βαθιά στους θύλακες των τριχών και καταφέρνει να στρέψει την ανοσολογική άμυνα του δέρματος προς τη λάθος κατεύθυνση. Τον μηχανισμό αποκάλυψαν επιστήμονες του University of California, San Francisco (UCSF), σε νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Science. Το εύρημα μπορεί να εξηγήσει ένα από τα χαρακτηριστικά που κάνουν τον Candida auris τόσο δύσκολο αντίπαλο: Tην ικανότητά του να παραμένει στο δέρμα για μεγάλα χρονικά διαστήματα και, κατά συνέπεια, να βρίσκει ευκαιρίες μετάδοσης στο νοσοκομειακό περιβάλλον.

Για να καταλάβουν τι κάνει τον Candida auris τόσο αποτελεσματικό στον αποικισμό του δέρματος, οι ερευνητές τον συνέκριναν με τον Candida albicans, έναν πολύ πιο συνηθισμένο μύκητα. Η διαφορά ήταν εντυπωσιακή. Σε πειράματα σε ποντίκια, ο Candida albicans εξαφανίστηκε μέσα σε λίγες ημέρες. Ο Candida auris, αντίθετα, παρέμεινε στο δέρμα, βρίσκοντας καταφύγιο μέσα στους θύλακες των τριχών.

«Ο Candida auris αποικίζει το δέρμα πολύ καλύτερα από τους περισσότερους άλλους μύκητες, γεγονός που του δίνει τη δυνατότητα να εισβάλει όταν το ανοσοποιητικό σύστημα εξασθενήσει», εξηγεί ο Dr Dean Merrill, δερματολόγος, καθηγητής στο UCSF και πρώτος συγγραφέας της μελέτης.

Και εδώ βρίσκεται μίας από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τους γιατρούς: Όπως επισημαίνει ο ερευνητής, δεν υπάρχει σήμερα αποτελεσματικός τρόπος να απομακρυνθεί πλήρως ο Candida auris από το δέρμα.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι οι δύο μύκητες προκαλούν εντελώς διαφορετική αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος. Ο Candida albicans ενεργοποιεί ένα ανοσολογικό σήμα που ονομάζεται ιντερλευκίνη-17 (IL-17). Η αντίδραση αυτή ενισχύει τη φυσική αντιμυκητιασική άμυνα και την ανανέωση της επιφάνειας του δέρματος, βοηθώντας τον οργανισμό να απαλλαγεί από τον μύκητα.

Ο Candida auris κάνει κάτι διαφορετικό. Αλλάζει το εξωτερικό κυτταρικό του τοίχωμα ώστε να εκθέτει περισσότερο μια ουσία που ονομάζεται χιτίνη. Η παρουσία της κινητοποιεί τα κύτταρα του ανοσοποιητικού να παράγουν ιντερφερόνη-γάμμα (IFN-γ), ένα ανοσολογικό σήμα που συνδέεται περισσότερο με την άμυνα απέναντι σε ιούς. Με άλλα λόγια, ο μύκητας φαίνεται να οδηγεί το ανοσοποιητικό σε μια αντίδραση που δεν είναι η αποτελεσματικότερη για την εξουδετέρωσή του.

Παράλληλα, επιβραδύνεται η φυσιολογική ανανέωση των κυττάρων στους θύλακες των τριχών. Έτσι συσσωρεύονται παλαιότερα και κατεστραμμένα κύτταρα, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό περιβάλλον μέσα στο οποίο ο Candida auris μπορεί να επιβιώνει. Ένα είδος «φωλιάς», όπως το περιγράφουν οι ερευνητές.

Η ικανότητά του να αποικίζει επίμονα το δέρμα, σε συνδυασμό με την ανθεκτικότητά του σε πολλά αντιμυκητιασικά φάρμακα, τον έχει μετατρέψει σε ιδιαίτερα δύσκολο αντίπαλο για τις υγειονομικές μονάδες.

«Για τους περισσότερους ανθρώπους, ο Candida auris παραμένει στο δέρμα και δεν δημιουργεί προβλήματα», εξηγεί ο καθηγητής Ανοσολογίας του UCSF, Ari Molofsky. «Μόνο όταν φτάσει σε βαθύτερους ιστούς σε ιατρικά ευάλωτους ασθενείς γίνεται επικίνδυνος».

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η αποκάλυψη του μηχανισμού με τον οποίο ο Candida auris εξασφαλίζει την παραμονή του στο δέρμα μπορεί να προσφέρει στους επιστήμονες νέους θεραπευτικούς στόχους. Μία πιθανή στρατηγική θα ήταν η ανάπτυξη θεραπειών που θα στρέφουν ξανά την ανοσολογική απόκριση από την ιντερφερόνη-γάμμα προς την IL-17, αποκαθιστώντας έτσι τον φυσιολογικό αντιμυκητιασικό μηχανισμό του δέρματος. Μία δεύτερη προσέγγιση θα μπορούσε να στοχεύει τη χιτίνη που χρησιμοποιεί ο μύκητας για να πυροδοτήσει αυτή την ασυνήθιστη ανοσολογική αντίδραση.