Η πρώιμη εμμηνόπαυση επιδρά αρνητικά και στον εγκέφαλο

Η είσοδος στην εμμηνόπαυση σε μικρότερη ηλικία ενδέχεται να συνδέεται με ταχύτερη γνωστική έκπτωση και δυσμενέστερες αλλαγές στον εγκέφαλο. Νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, διαπίστωσε σημαντική συσχέτιση μεταξύ της ηλικίας έναρξης της εμμηνόπαυσης και της μετέπειτα λειτουργικής και δομικής υγείας του εγκεφάλου. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η σχέση αυτή μπορεί να παραμένει για δεκαετίες μετά την εμμηνοπαυσιακή μετάβαση. Οι ερευνητές αξιοποίησαν δεδομένα από δύο μεγάλες μελέτες για τη γήρανση, παρακολουθώντας τους συμμετέχοντες για έως και 18 χρόνια. Η ανάλυση περιέλαβε στοιχεία για τη γνωστική πορεία 2.603 γυναικών, νευροπαθολογικά ευρήματα από 1.253 αυτοψίες και επαναλαμβανόμενες μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου από 774 γυναίκες.

Η νωρίτερη εμμηνόπαυση συσχετίστηκε με μικρότερη περίοδο υγιούς γνωστικής γήρανσης, ταχύτερη εγκεφαλική ατροφία και νωρίτερη εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ. Επιπλέον, στις γυναίκες με φυσική εμμηνόπαυση παρατηρήθηκε ταχύτερη συσσώρευση υπερεντάσεων της λευκής ουσίας (WMH), δηλαδή περιοχών βλάβης του εγκεφαλικού ιστού που είναι ορατές στη μαγνητική τομογραφία. Για κάθε πέντε χρόνια νωρίτερης εμμηνόπαυσης, ο όγκος αυτών των αλλοιώσεων ήταν περίπου 15% υψηλότερος.

Η μέση ηλικία διάγνωσης Αλτσχάιμερ στις συμμετέχουσες ήταν τα 88,4 έτη. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ερευνητών, μια εμμηνόπαυση που ξεκινά 10 χρόνια νωρίτερα αντιστοιχεί περίπου σε 1,8 λιγότερα χρόνια χωρίς τη νόσο, ενώ ο κίνδυνος πρώιμης εμφάνισης αυξάνεται περίπου κατά 2% για κάθε δεκαετία νωρίτερης εμμηνόπαυσης.

Μία πιθανή εξήγηση είναι η απώλεια των προστατευτικών επιδράσεων των οιστρογόνων. Τα οιστρογόνα δεν σχετίζονται μόνο με την αναπαραγωγική λειτουργία, αλλά συμμετέχουν στη λειτουργία των εγκεφαλικών κυττάρων και των νευρικών δικτύων, στη διαχείριση της ενέργειας και στη ρύθμιση της φλεγμονής.

Όταν η εμμηνόπαυση εμφανίζεται νωρίτερα, η μείωση των οιστρογόνων συμβαίνει επίσης νωρίτερα, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάζει μακροπρόθεσμα την υγεία του εγκεφάλου. Η μελέτη υποδεικνύει επίσης ότι ο τρόπος με τον οποίο συμβαίνει η εμμηνόπαυση έχει σημασία. Οι γυναίκες που υποβλήθηκαν σε χειρουργική αφαίρεση των ωοθηκών και συνεπώς αντιμετώπισαν απότομη απώλεια οιστρογόνων παρουσίασαν ταχύτερη έκπτωση μνήμης και νωρίτερη διάγνωση Αλτσχάιμερ.

Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι γυναίκες που εμφανίζουν πρώιμη ή χειρουργική εμμηνόπαυση, καθώς και όσες έχουν καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου, θα μπορούσαν να παρακολουθούν συστηματικά τη γνωστική τους λειτουργία.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου μπορούν να έχουν η ισορροπημένη διατροφή, ο επαρκής ύπνος, η τακτική άσκηση, η διαχείριση του στρες, η φροντίδα της υγείας του εντέρου και η διατήρηση πνευματικά ενεργού τρόπου ζωής.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η πρώιμη εμμηνόπαυση δεν σημαίνει ότι μια γυναίκα θα αναπτύξει απαραίτητα γνωστική έκπτωση ή Αλτσχάιμερ. Ωστόσο, τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία της έγκαιρης ενημέρωσης, της εξατομικευμένης παρακολούθησης και της πρόληψης, ιδιαίτερα όταν η εμμηνόπαυση εμφανίζεται σε μικρότερη ηλικία.