Εμμηνόπαυση και καρδιαγγειακά συνδέονται

Σύμφωνα με το Γραφείο για την Υγεία των Γυναικών του υπουργείου Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ, δεν είναι ασυνήθιστο για γυναίκες ηλικίας 40 έως 59 ετών να εμφανίζουν υψηλή αρτηριακή πίεση καθώς πλησιάζουν την εμμηνόπαυση, μια περίοδο που ονομάζεται περιεμμηνόπαυση. Προηγούμενες έρευνες δείχνουν επίσης ότι περίπου το 41% των γυναικών αναπτύσσουν υπέρταση μετά την εμμηνόπαυση (μετεμμηνόπαυση). Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο υπέρτασης κατά τη διάρκεια και μετά την εμμηνόπαυση. Ένας από τους σημαντικότερους είναι η μείωση των επιπέδων της ορμόνης οιστρογόνου. Η πτώση των οιστρογόνων μπορεί να προκαλέσει σκλήρυνση των αρτηριών και να αυξήσει την ευαισθησία του οργανισμού στο αλάτι, γεγονός που συμβάλλει στην αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Αντίθετα, οι γυναίκες πριν την εμμηνόπαυση συνήθως έχουν μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν υπέρταση σε σύγκριση με τις γυναίκες που βρίσκονται στην περιεμμηνόπαυση ή τη μετεμμηνόπαυση. Αυτό συμβαίνει εν μέρει επειδή στον οργανισμό τους υπάρχουν υψηλότερα επίπεδα οιστρογόνων, τα οποία φαίνεται να έχουν προστατευτική δράση στο καρδιαγγειακό σύστημα.

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Mathematical Biosciences προσπαθεί να εξηγήσει με μεγαλύτερη ακρίβεια πώς τα οιστρογόνα μπορεί να προστατεύουν από την υπέρταση. Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα μαθηματικό μοντέλο των καρδιαγγειακών και νεφρικών συστημάτων των γυναικών. Το μοντέλο αυτό ενσωμάτωσε τις επιδράσεις των οιστρογόνων στο σύστημα ρενίνης-αγγειοτενσίνης, ένα ορμονικό σύστημα που ρυθμίζει την ισορροπία ηλεκτρολυτών, τον όγκο του αίματος και την αρτηριακή πίεση.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ικανότητα των οιστρογόνων να χαλαρώνουν και να διαστέλλουν τα αιμοφόρα αγγεία — μια διαδικασία που ονομάζεται αγγειοδιαστολή — μπορεί να αποτελεί τον βασικό μηχανισμό με τον οποίο συμβάλλουν στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Με άλλα λόγια, τα οιστρογόνα βοηθούν τα αιμοφόρα αγγεία να παραμένουν πιο ευέλικτα, διευκολύνοντας έτσι τη σωστή ροή του αίματος και αποτρέποντας την αύξηση της πίεσης.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν επίσης το μαθηματικό τους μοντέλο για να προβλέψουν πώς δύο συνηθισμένα φάρμακα κατά της υπέρτασης μπορεί να λειτουργούν σε συνδυασμό με τα οιστρογόνα. Διαπίστωσαν ότι οι αναστολείς των υποδοχέων αγγειοτενσίνης (ARBs) μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικοί από τους αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ACE inhibitors) στη θεραπεία της υψηλής αρτηριακής πίεσης στις γυναίκες, ακόμη και μετά τη μείωση των επιπέδων οιστρογόνων μετά την εμμηνόπαυση.

Η επικεφαλής της μελέτης, Anita Layton από το Πανεπιστήμιο του Waterloo, εξήγησε ότι τα οιστρογόνα συχνά συνδέονται μόνο με την αναπαραγωγική υγεία, όμως στην πραγματικότητα επηρεάζουν πολύ περισσότερες λειτουργίες του οργανισμού. Συγκεκριμένα, επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνονται τα αιμοφόρα αγγεία, πώς οι νεφροί ρυθμίζουν τα υγρά του σώματος και πώς διαφορετικά συστήματα του οργανισμού επικοινωνούν μεταξύ τους. Σύμφωνα με τη Layton, η επίδραση των οιστρογόνων στα αιμοφόρα αγγεία φαίνεται να είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.

Η ερευνήτρια τόνισε επίσης ότι για πολλά χρόνια η υγεία των γυναικών, και ιδιαίτερα των μεγαλύτερων σε ηλικία γυναικών, δεν λάμβανε την απαραίτητη προσοχή από την ιατρική κοινότητα. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η ηλικία και το φύλο επηρεάζουν το σώμα και τις θεραπείες θεωρείται πλέον ζήτημα ισότητας στην υγειονομική περίθαλψη.

Ειδικοί που σχολίασαν τη μελέτη υπογράμμισαν τη σημασία της για την κατανόηση του καρδιαγγειακού κινδύνου στις γυναίκες. Η γυναικολόγος Prudence Hall σημείωσε ότι η αύξηση της αρτηριακής πίεσης κατά την εμμηνόπαυση συμβάλλει σημαντικά στην ασθένεια και τη θνησιμότητα των γυναικών, καθώς οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου στις γυναίκες. Σύμφωνα με την ίδια, η σωστή αντιμετώπιση της υπέρτασης μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου.

Η Hall υποστήριξε επίσης ότι η ορμονική θεραπεία, όπως η χορήγηση διαδερμικής οιστραδιόλης, μίας μορφής οιστρογόνου παρόμοιας με αυτή που παράγει φυσικά ο οργανισμός, θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των ορμονικών ελλείψεων της εμμηνόπαυσης.

Παράλληλα, άλλοι ειδικοί τόνισαν την ανάγκη για περισσότερη έρευνα σχετικά με τον ρόλο των οιστρογόνων σε διάφορα όργανα του σώματος που διαθέτουν υποδοχείς αυτής της ορμόνης. Όπως επισημαίνουν, η καλύτερη κατανόηση των θετικών επιδράσεων των οιστρογόνων μπορεί να οδηγήσει σε πιο αποτελεσματικές θεραπείες για τις γυναίκες.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Τέλος, οι καρδιολόγοι υπογραμμίζουν ότι η υψηλή αρτηριακή πίεση αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση καρδιακών παθήσεων. Δεδομένου ότι οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση έχουν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, ο σωστός έλεγχος της αρτηριακής πίεσης είναι ιδιαίτερα σημαντικός για τη διατήρηση της υγείας της καρδιάς. Μελλοντικές μελέτες θα χρειαστούν για να επιβεβαιώσουν τα ευρήματα της συγκεκριμένης έρευνας σε βιολογικά μοντέλα και σε πραγματικούς ασθενείς.