Πώς πρέπει να μειώνονται ή να διακόπτονται τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμάει ότι πάνω από το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει με κατάθλιψη, ενώ αντικαταθλιπτικά συνταγογραφούνται ευρέως εδώ και δεκαετίες. Το ερώτημα ωστόσο παραμένει ίδιο όλο αυτό το διάστημα: Με ποιο ρυθμό πρέπει να τα μειώσουμε ή να τα διακόψουμε; 

«Μόλις αλλάξει ή μειωθεί η δόση ενός αντικαταθλιπτικού, αυτό αποτελεί πηγή άγχους για το άτομο», σημείωσε η ChristineVillelongue, διευθύντρια της Γαλλικής Ένωσης κατά της Κατάθλιψης, τονίζοντας ότι «πολύ συχνά, όταν σταματά η λήψη των φαρμάκων, δεν υπάρχει παρακολούθηση».

Τα τελευταία χρόνια έχει κερδίσει έδαφος η πρακτική της σταδιακής μείωσης, ως απάντηση σε ανησυχίες για υπερ-συνταγογράφηση, μακροχρόνιες παρενέργειες, συμπτώματα στέρησης ή τον κίνδυνο υποτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο The LancetPsychiatry αξιολόγησε στοιχεία από 76 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές με περίπου 17.000 συμμετέχοντες. Το συμπέρασμα ήταν ότι πιο αποτελεσματική προσέγγιση για τη διακοπή αντικαταθλιπτικών είναι η σταδιακή μείωση της δόσης, παράλληλα με συνεδρίες με ψυχολόγο.

Σε σύγκριση με την απότομη διακοπή ή τη γρήγορη μείωση, η συγκεκριμένη στρατηγική θα μπορούσε, σύμφωνα με τους ερευνητές, να αποτρέψει την υποτροπή σε περίπου 1 στους 5 ασθενείς. Η λιγότερο ασφαλής επιλογή, όπως προκύπτει από τα δεδομένα, ήταν η απότομη διακοπή.

Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι, παρότι τα αντικαταθλιπτικά μειώνουν τον κίνδυνο υποτροπών, δεν είναι απαραίτητα μακροχρόνια θεραπεία για όλους. Όπως ανέφερε σε ανακοίνωση η συν-συγγραφέας Debora Zaccoletti (Πανεπιστήμιο Βερόνας), τα ευρήματα δείχνουν ότι υπάρχει χώρος για ασφαλή διακοπή σε κατάλληλες περιπτώσεις.

Άλλοι ειδικοί, ωστόσο, ζητούν προσοχή. Ο JonathanHenssler από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Charité Berlin σημείωσε σε σχετικό σχόλιο ότι ακόμη και με πολύ αργή μείωση, η διακοπή εξακολουθεί να συνδέεται με κίνδυνο υποτροπής, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία της ψυχοθεραπείας ως προστατευτικού παράγοντα.

Στο μεταξύ, η Γαλλίδα ψυχίατρος Maeva Musso τόνισε ότι το ζήτημα της διακοπής συχνά «μένειεκτός» εκπαίδευσης και κλινικής πρακτικής. Όπως είπε, όταν ασθενείς εκφράζουν την επιθυμία να μειώσουν τη φαρμακευτική αγωγή, αυτό ενίοτε ερμηνεύεται από την ιατρική κοινότητα ως άρνηση της ίδιας της διαταραχής.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Τέλος, η Villelongue έθεσε ένα κρίσιμο εμπόδιο: η ψυχολογική στήριξη που«προϋποθέτουν» τα πρωτόκολλα δεν είναι πάντα προσβάσιμη. «Τα συμπεράσματα βασίζονται σε έναν ιδανικό κόσμο, αλλά η πραγματικότητα είναι αρκετά διαφορετική», περιγράφοντας καθυστερήσεις σε ραντεβού και μεγάλα διαστήματα χωρίς επαφή με ειδικό, ακριβώς τη στιγμή που κάποιος μπορεί να χρειάζεται (περισσότερη) υποστήριξη λόγω δυσκολιών κατά τη μείωση.