Ευεξία και αυτοφροντίδα κατά ...κύματα για καλύτερη υγεία

Όταν η καθημερινότητα είναι γεμάτη υποχρεώσεις, η φροντίδα του εαυτού μας συχνά καταλήγει τελευταία στη λίστα προτεραιοτήτων. Ωστόσο, μια νέα δημοφιλής τάση στα κοινωνικά δίκτυα υπόσχεται να βοηθήσει ώστε η αυτοφροντίδα να γίνει πιο σταθερό κομμάτι της ζωής μας. Η τάση αυτή ονομάζεται wellnessstacking που μεταφράζεται ως -στοίβαγμα ευεξίας ή συνδυασμός συνηθειών ευεξίας-.

Βασίζεται σε μια απλή ιδέα: Tο συνδυασμό πολλών μικρών και εύκολων πρακτικών ευεξίας σε ένα ενιαίο, σύντομο χρονικό διάστημα. Αντί να αντιμετωπίζεται η ευεξία ως μια μακρά λίστα ξεχωριστών δραστηριοτήτων που πρέπει να «χωρέσουν» μέσα στη μέρα, το wellness stacking τις ομαδοποιεί σε μια σύντομη, διαχειρίσιμη ρουτίνα. Στην ουσία, αξιοποιεί υπάρχουσες συνήθειες για να ενισχύσει νέες, πιο υγιεινές συμπεριφορές. Με απλά λόγια, παίρνεις κάτι που ήδη κάνεις και προσθέτεις επάνω του μια ακόμη πράξη φροντίδας.

Σύμφωνα με ειδικούς ψυχικής υγείας, το wellnessstacking είναι από τις πιο λογικές και βιώσιμες τάσεις που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο. Η ψυχολόγος AndreaGleim εξηγεί ότι εστιάζει σε μικρές, ρεαλιστικές συνήθειες αντί για ακραίες ή εξαντλητικές ρουτίνες. Τα «μικρά βήματα» μέσα στη μέρα δημιουργούν αίσθηση προόδου και ενισχύουν το κίνητρο.

Από ψυχολογικής πλευράς, ο συνδυασμός απλών συμπεριφορών ευθυγραμμίζεται με όσα γνωρίζουμε για τη δημιουργία συνηθειών: οι μικρές, επαναλαμβανόμενες πράξεις είναι πολύ πιο αποτελεσματικές από τις απότομες, ριζικές αλλαγές. Όταν γίνεται συνειδητά, το wellnessstacking μειώνει την κόπωση από τις αποφάσεις, αυξάνει τη συνέπεια και προσφέρει μια δομή που στηρίζει πραγματικά τη συναισθηματική ευεξία.

Η μέθοδος βασίζεται σε αυτό που οι ειδικοί αποκαλούν «υπόδειξη συνήθειας» (habit cueing). Δηλαδή, μια συμπεριφορά λειτουργεί ως φυσικό έναυσμα για την επόμενη, κάνοντας τη ρουτίνα πιο προβλέψιμη και εύκολη στη διατήρηση. Παράλληλα, μειώνεται το γνωστικό φορτίο της συνεχούς ερώτησης «τι να κάνω μετά;», που συχνά οδηγεί στην εγκατάλειψη των προσπαθειών αυτοφροντίδας.

Σε νευρολογικό επίπεδο, το wellnessstacking ενεργοποιεί το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου. Οι μικρές επιτυχίες ενισχύουν το αίσθημα ικανοποίησης και ενδυναμώνουν τη συμπεριφορά με την πάροδο του χρόνου. Ο εγκέφαλος αγαπά τα μοτίβα και η μετατροπή της αυτοφροντίδας σε μια απλή, επαναλαμβανόμενη διαδικασία το κάνει πιο εύκολο να διατηρηθεί.

Έρευνες υποστηρίζουν αυτή την προσέγγιση. Μελέτες έχουν δείξει ότι η σύνδεση μιας νέας συμπεριφοράς με μια υπάρχουσα ρουτίνα ή συγκεκριμένη χρονική στιγμή αυξάνει την αυτοματοποίηση της συνήθειας. Επιπλέον, τεχνικές προγραμματισμού δραστηριοτήτων έχουν συσχετιστεί με βελτίωση της ευεξίας και μείωση αρνητικών συμπτωμάτων ψυχικής υγείας.

Σε έναν κόσμο γεμάτο επαγγελματικές, οικογενειακές και κοινωνικές υποχρεώσεις, το wellnessstacking προσφέρει τη δυνατότητα παύσης και ενσυνειδητότητας. Μπορεί να συμβάλει στη συναισθηματική ρύθμιση, μειώνοντας το άγχος, την παρορμητικότητα και την ένταση. Παράλληλα, δημιουργεί αίσθηση ολοκλήρωσης και ενισχύει την αυτοαποτελεσματικότητα, δηλαδή την πίστη ότι μπορεί κανείς να πετύχει τους στόχους του.

Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι χρειάζεται μέτρο. Η προσπάθεια να αλλάξει κανείς πάρα πολλά ταυτόχρονα μπορεί να γίνει αγχωτική. Είναι σημαντικό να τίθενται ρεαλιστικές προσδοκίες και να επιλέγονται συνήθειες που ταιριάζουν στο προσωπικό πρόγραμμα και τις αντοχές του καθενός. Ο σωστός χρόνος μέσα στη μέρα παίζει επίσης ρόλο· για παράδειγμα, μια πιεστική πρωινή ρουτίνα πριν τη δουλειά μπορεί να λειτουργήσει αντίστροφα.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η εκκίνηση του wellnessstacking βασίζεται στη δημιουργία δυναμικής. Ένας τρόπος είναι να ξεκινά η μέρα με πρόθεση, συνδέοντας απλές πρακτικές, όπως μερικές βαθιές αναπνοές όσο ετοιμάζεται ο καφές, με ήδη υπάρχουσες συνήθειες. Αισθητηριακά ερεθίσματα, όπως μουσική, αρώματα ή ένας συγκεκριμένος χώρος στο σπίτι, μπορούν επίσης να λειτουργήσουν ως «άγκυρες». Το πιο σημαντικό είναι η αλλαγή νοοτροπίας: η ευεξία δεν αφορά την τελειότητα, αλλά τη στήριξη του εαυτού. Όταν μια ρουτίνα γίνεται άκαμπτη ή προκαλεί άγχος, χάνει τον σκοπό της. Στόχος του wellness stacking είναι η δημιουργία μικρών, αξιόπιστων συστημάτων που μας βοηθούν να νιώθουμε πιο γειωμένοι, ρυθμισμένοι και φροντισμένοι στην καθημερινότητά μας.