Το κοιλιακό λίπος πιο "ένοχο" για τα προβλήματα υγείας λόγω παχυσαρκίας

23 Μαρτίου 2026, 07:00

Η κεντρική παχυσαρκία αφορά τη συσσώρευση σπλαχνικού λίπους στην κοιλιακή χώρα. Το σπλαχνικό λίπος βρίσκεται βαθιά μέσα στο σώμα και περιβάλλει ζωτικά όργανα, σε αντίθεση με το υποδόριο λίπος που είναι πιο επιφανειακό. Πρόσφατη μελέτη εξέτασε τη σχέση μεταξύ κοιλιακού λίπους, καρδιακής ανεπάρκειας και φλεγμονής, αναδεικνύοντας τη σημασία της κατανομής του λίπους στο σώμα.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα υψηλότερα επίπεδα φλεγμονής συνδέονται με χαμηλότερη πιθανότητα επιβίωσης χωρίς καρδιακή ανεπάρκεια. Δύο βασικοί δείκτες κεντρικής παχυσαρκίας, η περίμετρος μέσης και ο λόγος μέσης προς ύψος, αποδείχθηκαν ισχυροί προγνωστικοί παράγοντες για την εμφάνιση καρδιακής ανεπάρκειας. Αντίθετα, ο Δείκτης Μάζας Σώματος (BMI) δεν φάνηκε να σχετίζεται σημαντικά με τον κίνδυνο.

Η μελέτη παρουσιάστηκε στο American Heart Association’s EPI Lifestyle Scientific Sessions 2026 και δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί σε επιστημονικό περιοδικό με αξιολόγηση από ομότιμους. Ωστόσο, τα ευρήματα θεωρούνται σημαντικά, καθώς υποδεικνύουν ότι η αξιολόγηση της κοιλιακής παχυσαρκίας μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο στοιχείο στην πρόληψη της καρδιακής ανεπάρκειας.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περίπου 2.000 ενήλικες που συμμετείχαν στη Jackson Heart Study και δεν είχαν καρδιακή ανεπάρκεια στην αρχή της έρευνας. Χρησιμοποίησαν διάφορους δείκτες για τη μέτρηση του λίπους στο σώμα, όπως το βάρος, τον BMI, την περίμετρο μέσης και τον λόγο μέσης προς ύψος. Παράλληλα, αξιολόγησαν τη φλεγμονή μέσω της υψηλής ευαισθησίας C-αντιδρώσας πρωτεΐνης (hs-CRP).

Η παρακολούθηση των συμμετεχόντων διήρκεσε σχεδόν επτά χρόνια. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι άτομα με αυξημένα επίπεδα hs-CRP είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρδιακή ανεπάρκεια. Επιπλέον, η περίμετρος μέσης και ο λόγος μέσης προς ύψος αποδείχθηκαν σημαντικοί προγνωστικοί δείκτες, ενώ ο BMI όχι.

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα ήταν ότι η φλεγμονή εξηγούσε περίπου το 25% έως 30% της σχέσης μεταξύ κοιλιακού λίπους και καρδιακής ανεπάρκειας. Συγκεκριμένα, η hs-CRP ευθυνόταν για το 25,4% της επίδρασης της περιμέτρου μέσης και για το 28,5% της επίδρασης του λόγου μέσης προς ύψος στον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Αυτό σημαίνει ότι η φλεγμονή λειτουργεί ως ενδιάμεσος μηχανισμός που συνδέει το σπλαχνικό λίπος με την καρδιακή δυσλειτουργία.

Η επικεφαλής της μελέτης, Szu-Han Chen, τόνισε ότι η κατανομή του λίπους στο σώμα φαίνεται να είναι πιο σημαντική από το συνολικό βάρος όταν αξιολογείται ο καρδιαγγειακός κίνδυνος. Με άλλα λόγια, ένα άτομο μπορεί να έχει φυσιολογικό BMI αλλά αυξημένο κοιλιακό λίπος και, συνεπώς, υψηλότερο κίνδυνο.

Παρόλα αυτά, η μελέτη παρουσιάζει ορισμένους περιορισμούς. Τα δεδομένα προέρχονται από έναν συγκεκριμένο πληθυσμό—Αφροαμερικανούς συμμετέχοντες—γεγονός που περιορίζει τη γενίκευση των αποτελεσμάτων σε άλλες ομάδες. Επιπλέον, η πλήρης μελέτη δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί, επομένως δεν είναι διαθέσιμες όλες οι λεπτομέρειες.

Ειδικοί που δεν συμμετείχαν στην έρευνα επισημαίνουν ότι, αν και οι βιολογικοί μηχανισμοί που συνδέουν το σπλαχνικό λίπος με τη φλεγμονή και την καρδιαγγειακή νόσο είναι καλά τεκμηριωμένοι, απαιτούνται περισσότερες μελέτες σε διαφορετικούς πληθυσμούς. Επιπλέον, η hs-CRP μπορεί να λειτουργεί είτε ως άμεσος παράγοντας κινδύνου είτε απλώς ως δείκτης άλλων φλεγμονωδών διεργασιών.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η μείωση του κοιλιακού λίπους και της φλεγμονής μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην πρόληψη της καρδιακής ανεπάρκειας.

Οι ειδικοί προτείνουν πρακτικές στρατηγικές για τη βελτίωση της μεταβολικής υγείας, όπως:

•τακτική σωματική άσκηση (αερόβια και ενδυνάμωση),

•διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, φρούτα, λαχανικά και υγιεινά λιπαρά,

•μείωση της κατανάλωσης ζάχαρης και υπερεπεξεργασμένων τροφών,

•βελτίωση της ποιότητας ύπνου.

Ένα βασικό συμπέρασμα είναι ότι ο BMI από μόνος του δεν επαρκεί για την εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Η μέτρηση της περιμέτρου μέσης και άλλων δεικτών κεντρικής παχυσαρκίας μπορεί να αποκαλύψει κινδύνους που διαφορετικά θα περνούσαν απαρατήρητοι.

Συνολικά, η μελέτη αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης της κοιλιακής παχυσαρκίας και της φλεγμονής ως βασικών παραγόντων κινδύνου. Η έμφαση σε αυτές τις παραμέτρους μπορεί να οδηγήσει σε πιο αποτελεσματικές προληπτικές παρεμβάσεις και καλύτερη διαχείριση της καρδιακής υγείας.