Μπορεί να κοιμάστε λιγότερο και να νιώθετε ξεκούραστοι;

Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται τουλάχιστον επτά ώρες ύπνου κάθε βράδυ για να αισθάνονται ξεκούραστοι και να διατηρούν καλή πνευματική απόδοση.

Ωστόσο, πολλοί αναρωτιούνται αν υπάρχει τρόπος να κοιμούνται λιγότερο χωρίς να επηρεάζεται η ενέργεια και η υγεία τους.

Σύμφωνα με το Healthline, η ποιότητα του ύπνου παίζει σημαντικό ρόλο στο πόσο ξεκούραστοι αισθανόμαστε, όμως η βελτίωσή της δεν μπορεί να αντικαταστήσει μακροπρόθεσμα τις απαραίτητες ώρες ύπνου.

Είναι αρκετές τέσσερις ώρες ύπνου;

Για τους περισσότερους ανθρώπους, τέσσερις ώρες ύπνου δεν επαρκούν για την πλήρη σωματική και πνευματική αποκατάσταση.

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι ο οργανισμός μπορεί να προσαρμοστεί πλήρως στη χρόνια έλλειψη ύπνου.

Μάλιστα, μελέτη του 2018 σε περισσότερα από 10.000 άτομα διαπίστωσε ότι ο συστηματικός ύπνος μόλις τεσσάρων ωρών συνδεόταν με επιδράσεις στη λειτουργία του εγκεφάλου αντίστοιχες με περίπου οκτώ επιπλέον χρόνια γήρανσης.

Η μακροχρόνια έλλειψη ύπνου έχει επίσης συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο για προβλήματα όπως κατάθλιψη, παχυσαρκία, υπέρταση, διαβήτη, εγκεφαλικό επεισόδιο και καρδιαγγειακά νοσήματα.

Ο ύπνος εξαρτάται και από τα γονίδια

Υπάρχουν, ωστόσο, εξαιρέσεις. Οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει μια σπάνια μετάλλαξη στο γονίδιο ADRB1, η οποία έχει βρεθεί σε ανθρώπους που αισθάνονται ξεκούραστοι με λιγότερες από 6,5 ώρες ύπνου χωρίς εμφανείς αρνητικές συνέπειες για την υγεία τους.

Η συγκεκριμένη γενετική παραλλαγή είναι σπάνια και δεν σημαίνει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να μειώσουν με ασφάλεια τις ώρες ύπνου τους.

Τι συμβαίνει με τον πολυφασικό ύπνο;

Ο πολυφασικός ύπνος, δηλαδή η κατανομή του ύπνου σε πολλές μικρότερες περιόδους μέσα στην ημέρα, έχει γίνει δημοφιλής σε ορισμένες διαδικτυακές κοινότητες.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή ιατρικά στοιχεία που να δείχνουν ότι προσφέρει τα ίδια οφέλη με έναν κανονικό νυχτερινό ύπνο σε λιγότερες ώρες.

Αντίθετα, έρευνες έχουν συνδέσει ορισμένα τέτοια προγράμματα με επιπτώσεις παρόμοιες με εκείνες της στέρησης ύπνου.

Οι κύκλοι ύπνου δεν είναι πάντα 90 λεπτά

Ένας ακόμη διαδεδομένος μύθος είναι ότι αρκεί να κοιμηθεί κάποιος για έναν ή δύο πλήρεις κύκλους των 90 λεπτών ώστε να αισθανθεί ξεκούραστος.

Στην πραγματικότητα, οι κύκλοι ύπνου διαρκούν κατά μέσο όρο 70 έως 120 λεπτά και επαναλαμβάνονται τέσσερις έως έξι φορές κατά τη διάρκεια μιας φυσιολογικής νύχτας.

Αν κάποιος κοιμηθεί μόνο λίγες ώρες, μπορεί προσωρινά να αισθανθεί καλύτερα επειδή ξύπνησε σε ελαφρύτερο στάδιο ύπνου.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο οργανισμός έχει λάβει την απαραίτητη αποκατάσταση.

Πώς να έχετε περισσότερη ενέργεια

Όταν ο περιορισμός του ύπνου είναι προσωρινός, ορισμένες συνήθειες μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της ποιότητάς του.

Μεταξύ άλλων, συνιστώνται η αποφυγή οθονών πριν από τον ύπνο, η διατήρηση σκοτεινού και ήσυχου υπνοδωματίου, ο περιορισμός της καφεΐνης και του αλκοόλ και η τακτική σωματική δραστηριότητα.

Ένας σύντομος ύπνος περίπου 20 λεπτών μπορεί επίσης να προσφέρει προσωρινή αναζωογόνηση.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η έλλειψη ύπνου δεν «διορθώνεται» μακροπρόθεσμα

Η βασική συμβουλή είναι ότι δεν υπάρχει κάποιος ασφαλής τρόπος να αντικατασταθούν μόνιμα οι απαραίτητες ώρες ύπνου.

Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται τουλάχιστον επτά ώρες κάθε βράδυ, ενώ οι ανάγκες διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία και τον οργανισμό.

Η βελτίωση της ποιότητας του ύπνου μπορεί να βοηθήσει να αξιοποιούνται καλύτερα οι ώρες που κοιμόμαστε, αλλά δεν αποτελεί λύση για τη χρόνια στέρηση ύπνου.