Ο φόβος για τη γήρανση, μάς ...γερνάει

Το να νιώθει κανείς άγχος για το ότι μεγαλώνει, ειδικά αν ανησυχεί για την επιδείνωση της υγείας του, μπορεί να κάνει κάτι περισσότερο από το να επιβαρύνει απλώς το μυαλό. Νέα έρευνα από το NYU School of Global Public Health δείχνει ότι αυτοί οι φόβοι μπορεί να συνδέονται με ταχύτερη γήρανση σε κυτταρικό επίπεδο στις γυναίκες.

«Η έρευνά μας δείχνει ότι οι υποκειμενικές εμπειρίες μπορεί να επηρεάζουν αντικειμενικές μετρήσεις της γήρανσης», δήλωσε η Mariana Rodrigues, διδακτορική φοιτήτρια στο NYU School of Global Public Health και πρώτη συγγραφέας της μελέτης, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Psychoneuroendocrinology. «Το άγχος που σχετίζεται με τη γήρανση δεν είναι απλώς μια ψυχολογική ανησυχία· μπορεί να αφήνει αποτύπωμα στο σώμα με πραγματικές συνέπειες για την υγεία».

Πολλοί ενήλικες ανησυχούν για το γήρας, συμπεριλαμβανομένων φόβων για ασθένειες, σωματική παρακμή και απώλεια ανεξαρτησίας. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η παρατεταμένη ψυχολογική πίεση μπορεί να επηρεάσει τη βιολογική γήρανση μέσω επιγενετικών αλλαγών, δηλαδή αλλαγών στον τρόπο με τον οποίο ενεργοποιούνται ή απενεργοποιούνται τα γονίδια.

«Ξέρουμε από προηγούμενες μελέτες ότι το άγχος, η κατάθλιψη και γενικά η ψυχική υγεία συνδέονται με πολλά αποτελέσματα στη σωματική υγεία, αλλά μέχρι τώρα οι ερευνητές δεν είχαν επικεντρωθεί στο αν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της ανησυχίας για τη γήρανση και της ίδιας της διαδικασίας γήρανσης», είπε η Rodrigues.

Γιατί οι γυναίκες μπορεί να βιώνουν περισσότερο άγχος για τη γήρανση

Οι γυναίκες μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στο άγχος για τη γήρανση. Οι κοινωνικές προσδοκίες σχετικά με τη νεότητα και την εμφάνιση, καθώς και οι ανησυχίες για τη γονιμότητα, μπορούν να αυξήσουν το στρες στη μέση ηλικία.

«Οι γυναίκες στη μέση ηλικία μπορεί επίσης να έχουν πολλαπλούς ρόλους, όπως η φροντίδα των ηλικιωμένων γονιών τους. Καθώς βλέπουν μεγαλύτερα μέλη της οικογένειας να γερνούν και να αρρωσταίνουν, μπορεί να ανησυχούν αν το ίδιο θα συμβεί και σε εκείνες», εξήγησε η Rodrigues.

Λεπτομέρειες της μελέτης και επιγενετικά “ρολόγια”

Για να εξερευνήσουν τη σύνδεση μεταξύ άγχους για τη γήρανση και βιολογικής γήρανσης, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 726 γυναίκες που συμμετείχαν στη μελέτη Midlife in the United States (MIDUS). Οι συμμετέχουσες ανέφεραν πόσο ανησυχούσαν για το αν θα γίνουν λιγότερο ελκυστικές, αν θα εμφανίσουν προβλήματα υγείας ή αν θα είναι πολύ μεγάλες για να αποκτήσουν παιδιά.

Αναλύθηκαν επίσης δείγματα αίματος χρησιμοποιώντας δύο καθιερωμένα επιγενετικά «ρολόγια».

•Το ένα μετρούσε την ταχύτητα της βιολογικής γήρανσης (DunedinPACE).

•Το άλλο εκτιμούσε τη συσσωρευμένη βιολογική φθορά με την πάροδο του χρόνου (GrimAge2).

Οι γυναίκες που ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα άγχους για το ότι μεγαλώνουν εμφάνισαν ενδείξεις ταχύτερης επιγενετικής γήρανσης σύμφωνα με το ρολόι DunedinPACE. Προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει την επιταχυνόμενη επιγενετική γήρανση με σωματική παρακμή και μεγαλύτερο κίνδυνο ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία.

Ωστόσο, δεν είχαν όλες οι ανησυχίες την ίδια επίδραση. Οι φόβοι για επιδείνωση της υγείας συνδέονταν πιο έντονα με ταχύτερη βιολογική γήρανση. Αντίθετα, οι ανησυχίες για την εμφάνιση και τη γονιμότητα δεν συσχετίστηκαν σημαντικά με την επιγενετική γήρανση. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι ανησυχίες για την υγεία μπορεί να είναι πιο επίμονες με τον χρόνο, ενώ οι ανησυχίες για ομορφιά και αναπαραγωγή συχνά μειώνονται με την ηλικία.

Η ψυχική και η σωματική υγεία συνδέονται στενά

Τα ευρήματα υπογραμμίζουν πόσο στενά συνδεδεμένες είναι η ψυχική και η σωματική υγεία σε όλη τη διάρκεια της ζωής, παρόλο που συχνά αντιμετωπίζονται ξεχωριστά.

«Η έρευνά μας εντοπίζει το άγχος για τη γήρανση ως έναν μετρήσιμο και τροποποιήσιμο ψυχολογικό παράγοντα που φαίνεται να επηρεάζει τη βιολογία της γήρανσης», δήλωσε ο Adolfo Cuevas, αναπληρωτής καθηγητής κοινωνικών και συμπεριφορικών επιστημών στο NYU School of Global Public Health και ανώτερος συγγραφέας της μελέτης.

Ταυτόχρονα, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η μελέτη καταγράφει μόνο μία χρονική στιγμή. Δεν μπορεί να αποδείξει αιτία και αποτέλεσμα ούτε να αποκλείσει την επίδραση άλλων παραγόντων. Ορισμένες συμπεριφορές αντιμετώπισης του άγχους, όπως το κάπνισμα ή η κατανάλωση αλκοόλ, μπορεί να εξηγούν εν μέρει τη σύνδεση. Όταν οι ερευνητές προσαρμόσαν την ανάλυσή τους ώστε να λάβουν υπόψη αυτές τις συμπεριφορές, η σχέση μεταξύ άγχους για τη γήρανση και επιγενετικής γήρανσης εξασθένησε και δεν ήταν πλέον στατιστικά σημαντική.

Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να κατανοηθεί πώς το άγχος για τη γήρανση επηρεάζει τη μακροχρόνια βιολογική γήρανση και πώς μπορούν να υποστηριχθούν καλύτερα οι άνθρωποι που βιώνουν αυτούς τους φόβους.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

«Η γήρανση είναι μια καθολική εμπειρία», δήλωσε η Rodrigues. «Πρέπει να ξεκινήσουμε έναν διάλογο για το πώς εμείς ως κοινωνία -μέσα από τους κανόνες μας, τις δομικές συνθήκες και τις διαπροσωπικές σχέσεις- αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις της γήρανσης».