Η αισιοδοξία ...μαθαίνεται και μπορεί να αλλάξει τη ζωή μας

Πολλοί άνθρωποι είμαστε «κακοί φίλοι» της αισιοδοξίας μας. Είναι εύκολο να βλέπουμε τη φωτεινή πλευρά της ζωής όταν όλα πηγαίνουν καλά. Όμως στις δύσκολες μέρες -όταν χαλάσει το αυτοκίνητο ή όταν το παιδί αρρωστήσει ξανά- το να βρούμε κάτι θετικό μπορεί να μοιάζει μάταιο. Παρόλα αυτά, η αισιοδοξία είναι χρήσιμη σε κάθε περίσταση. Σύμφωνα με τη συμπεριφορική επιστήμονα και ψυχολόγο Deepika Chopra, η αισιοδοξία δεν είναι απλώς μια στάση ζωής αλλά ένα εργαλείο που μας βοηθά να αντιμετωπίζουμε προβλήματα. Σε αντίθεση με την απαισιοδοξία, που εξελικτικά βοήθησε τους ανθρώπους να επιβιώσουν φανταζόμενοι συνεχώς τα χειρότερα σενάρια, η αισιοδοξία είναι πιο αποτελεσματική στον σύγχρονο κόσμο, όπου χρειάζεται να βρίσκουμε λύσεις και να συνεχίζουμε να προσπαθούμε.

Η αισιοδοξία μας βοηθά να παραμένουμε ενεργοί και να νοιαζόμαστε βαθιά για τη ζωή μας, ακόμη και στις δύσκολες στιγμές. Δεν σημαίνει ότι αγνοούμε την πραγματικότητα, αλλά ότι παραμένουμε ρεαλιστές, αφήνοντας ταυτόχρονα χώρο για ελπίδα. Το πιο σημαντικό είναι ότι η αισιοδοξία μπορεί να καλλιεργηθεί. Μπορεί να λειτουργήσει σαν «μυς»: όσο την εξασκούμε, τόσο δυναμώνει.

Ακολουθούν τρεις πρακτικοί τρόποι για να γίνει κάποιος πιο αισιόδοξος.

1. Δημιουργήστε μία καθημερινή «λίστα επιτευγμάτων» 

Η ευγνωμοσύνη προς τον εαυτό μας είναι βασικό στοιχείο της αισιοδοξίας. Όταν αναγνωρίζουμε όσα καταφέρνουμε, γίνεται πιο εύκολο να πιστέψουμε ότι μπορούμε να πετύχουμε περισσότερα στο μέλλον. Για να ενισχύσουμε αυτή τη θετική στάση, προτείνεται η δημιουργία μιας «ta-da list», δηλαδή μιας λίστας με όλα όσα πετύχαμε μέσα στην ημέρα, είτε είναι μεγάλα είτε μικρά.

Σε αυτή τη λίστα μπορούμε να συμπεριλάβουμε όσα ολοκληρώσαμε από τις υποχρεώσεις μας, όπως την ολοκλήρωση μίας σημαντικής υποχρέωσης ή ακόμη και απλές καθημερινές εργασίες όπως το πλύσιμο των ρούχων. Εξίσου σημαντικό είναι να καταγράφουμε μικρότερα ή λιγότερο ορατά επιτεύγματα, όπως το ότι ήπιαμε αρκετό νερό ή θέσαμε ένα υγιές όριο στη δουλειά.

Η καθημερινή υπενθύμιση όσων κάνουμε για να βελτιώσουμε τη ζωή μας μας δίνει δύναμη και ενισχύει μια πιο αισιόδοξη στάση απέναντι στο μέλλον.

2. Προγραμματίστε «χρόνο ανησυχίας»

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι προσανατολισμένος στο μέλλον. Αυτό σημαίνει ότι συχνά ανησυχούμε για πράγματα που μπορεί να συμβούν, ακόμη και αν είναι απίθανα ή δεν μπορούμε να τα ελέγξουμε. Οι συνεχείς αυτές σκέψεις μπορούν να μας κάνουν να επικεντρωνόμαστε κυρίως στα αρνητικά και να χάνουμε τη δυνατότητα να δούμε τις θετικές προοπτικές.

Για να αποφευχθεί η υπερβολική ανησυχία, προτείνεται να ορίζεται συγκεκριμένος «χρόνος ανησυχίας» μέσα στη μέρα. Αυτή η τεχνική χρησιμοποιείται ευρέως στην κλινική ψυχολογία και βοηθά τους ανθρώπους να εξοικειωθούν με την αβεβαιότητα και να βρίσκουν πιο εύκολα λύσεις.

Ιδανικά, επιλέγεται ένα διάστημα περίπου 15 λεπτών σε μια στιγμή που υπάρχει ενέργεια και συγκέντρωση. Ο χώρος δεν πρέπει να συνδέεται με χαλάρωση, όπως το υπνοδωμάτιο, αλλά να είναι ένας ουδέτερος χώρος, όπως ένα γραφείο ή μια καφετέρια.

Κατά τη διάρκεια της ημέρας, καλό είναι να σημειώνονται οι ανησυχίες που εμφανίζονται. Όταν έρθει ο προγραμματισμένος χρόνος, εξετάζονται μία-μία, με ερώτηση αν μπορούν να ελεγχθούν ή να αλλάξουν. Αν δεν υπάρχει δυνατότητα ελέγχου, το επόμενο βήμα είναι να προσπαθήσουμε να τις αφήσουμε πίσω. Ένα βασικό στοιχείο της αισιοδοξίας είναι η αίσθηση ότι μπορούμε να δράσουμε και να επηρεάσουμε το μέλλον μας.

3. Εξάσκηση θετικών δηλώσεων με τον «κανόνα 7/10»

Οι θετικές δηλώσεις (affirmations) έχουν αποδειχθεί ότι μειώνουν το άγχος και αυξάνουν την αισιοδοξία. Η βασική ιδέα είναι ότι όταν βλέπουμε τον εαυτό μας πιο θετικά, μπορούμε να πιστέψουμε σε ένα καλύτερο μέλλον.

Ωστόσο, αν οι δηλώσεις αυτές δεν είναι ρεαλιστικές ή δεν τις πιστεύουμε πραγματικά, μπορεί να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Για αυτό προτείνεται ο «κανόνας 7/10»: να επιλέγεται μια δήλωση στην οποία πιστεύουμε τουλάχιστον κατά 70%, αντί για κάτι που μας φαίνεται εντελώς απίθανο.

Για παράδειγμα, αν κάποιος έχει αποκτήσει μια νέα δουλειά αλλά νιώθει ανασφάλεια, αντί να λέει «Είμαι ο καλύτερος στον τομέα μου», μπορεί να ξεκινήσει με μια πιο ρεαλιστική δήλωση, όπως «Εργάζομαι σκληρά και προσφέρω αξία στην ομάδα μου».

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η καθημερινή επανάληψη τέτοιων θετικών και συγκεκριμένων δηλώσεων βοηθά τον εγκέφαλο να αναζητά αποδείξεις που επιβεβαιώνουν αυτή την εικόνα. Με τον καιρό, μια πεποίθηση που αρχικά φαινόταν αβέβαιη μπορεί να γίνει πλήρως αποδεκτή.

Συνολικά, η μετάβαση από αρνητικές σκέψεις σε μια πιο θετική εικόνα του εαυτού μας κάνει πιο εύκολο να νιώθουμε ελπίδα για το μέλλον και να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες με μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.