Η άσκηση είναι κάτι παραπάνω από "προφύλαξη"- Αποτελεί βασικό παράγοντα υγείας της καρδιάς

Η τακτική αερόβια άσκηση είναι γνωστό ότι βελτιώνει την καρδιαγγειακή υγεία, όμως νέα έρευνα δείχνει ότι τα οφέλη της μπορεί να είναι ακόμη βαθύτερα. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ στο Ηνωμένο Βασίλειο διαπίστωσαν ότι η μέτρια αερόβια άσκηση προκαλεί αλλαγές στα νεύρα που ελέγχουν τη λειτουργία της καρδιάς, με διαφορετικό τρόπο στη δεξιά και την αριστερή πλευρά του σώματος. Η ανακάλυψη αυτή ενδέχεται στο μέλλον να συμβάλει στην ανάπτυξη πιο στοχευμένων θεραπειών για καρδιακές αρρυθμίες, στηθάγχη και το σύνδρομο της «ραγισμένης καρδιάς».

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Autonomic Neuroscience, είναι η πρώτη που καταγράφει αυτή την ασύμμετρη προσαρμογή του αυτόνομου νευρικού συστήματος έπειτα από συστηματική άσκηση. Το αυτόνομο νευρικό σύστημα ρυθμίζει αυτόματα ζωτικές λειτουργίες, όπως ο καρδιακός ρυθμός και η αρτηριακή πίεση, χωρίς να απαιτείται συνειδητή προσπάθεια.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της έρευνας, δρα Augusto Coppi, τα νευρικά αυτά κέντρα λειτουργούν σαν ένας «ρυθμιστής έντασης» της καρδιάς, ελέγχοντας πόσο έντονα θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες του οργανισμού. Η νέα μελέτη έδειξε ότι η τακτική άσκηση αναδιαμορφώνει αυτόν τον μηχανισμό με διαφορετικό τρόπο στη δεξιά και την αριστερή πλευρά, κάτι που ίσως εξηγεί γιατί ορισμένες θεραπείες έχουν καλύτερα αποτελέσματα όταν εφαρμόζονται στη μία πλευρά του σώματος.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το University College London, το Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο και το Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν προηγμένες τρισδιάστατες τεχνικές απεικόνισης για να μελετήσουν τα νευρικά γάγγλια που συμμετέχουν στη ρύθμιση της καρδιακής λειτουργίας.

Στο πείραμα συμμετείχαν αρουραίοι, οι οποίοι ακολούθησαν πρόγραμμα αερόβιας άσκησης διάρκειας δέκα εβδομάδων. Μετά το τέλος της προπόνησης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στη δεξιά πλευρά του σώματος υπήρχαν περίπου τέσσερις φορές περισσότεροι νευρώνες στα γάγγλια που σχετίζονται με την καρδιαγγειακή λειτουργία, σε σύγκριση με τα ζώα που δεν γυμνάζονταν. Παράλληλα, οι νευρώνες στην αριστερή πλευρά σχεδόν διπλασιάστηκαν σε μέγεθος, ενώ εκείνοι της δεξιάς πλευράς έγιναν ελαφρώς μικρότεροι.

Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η άσκηση δεν επηρεάζει απλώς τον καρδιακό μυ ή την κυκλοφορία του αίματος, αλλά αναδιαμορφώνει και το νευρικό δίκτυο που ελέγχει την καρδιά, με διαφορετικές προσαρμογές σε κάθε πλευρά του σώματος.

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι αυτή η γνώση θα μπορούσε να έχει σημαντικές θεραπευτικές εφαρμογές. Σήμερα, παθήσεις όπως οι καρδιακές αρρυθμίες, η στηθάγχη και το σύνδρομο της «ραγισμένης καρδιάς» αντιμετωπίζονται σε ορισμένες περιπτώσεις με τεχνικές που μειώνουν τη δραστηριότητα των συμπαθητικών γαγγλίων, δηλαδή των νευρικών κέντρων που στέλνουν σήματα στην καρδιά για να αυξήσει τους παλμούς της.

Εάν επιβεβαιωθεί ότι η άσκηση επηρεάζει διαφορετικά τη δεξιά και την αριστερή πλευρά, οι μελλοντικές θεραπείες θα μπορούσαν να στοχεύουν επιλεκτικά στο νευρικό κέντρο που συμβάλλει περισσότερο στην εκάστοτε πάθηση. Έτσι, επεμβάσεις όπως οι αποκλεισμοί νεύρων ή η απονεύρωση ενδέχεται να γίνουν πιο αποτελεσματικές και με λιγότερες παρενέργειες.

Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, καθώς προέρχονται από μελέτες σε ζώα. Για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα, θα χρειαστούν κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.

Το επόμενο βήμα της ερευνητικής ομάδας είναι να εξετάσει πώς αυτές οι δομικές αλλαγές στα νεύρα επηρεάζουν την απόδοση της καρδιάς τόσο κατά τη διάρκεια της άσκησης όσο και σε κατάσταση ηρεμίας. Παράλληλα, θα διερευνηθεί αν το ίδιο πρότυπο διαφοροποίησης μεταξύ αριστερής και δεξιάς πλευράς εμφανίζεται και σε μεγαλύτερα ζώα αλλά και στον άνθρωπο, με τη χρήση μη επεμβατικών μεθόδων.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Αν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πιο εξατομικευμένες θεραπείες για καρδιακές παθήσεις, αξιοποιώντας όχι μόνο τα οφέλη της άσκησης αλλά και τη βαθύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το νευρικό σύστημα ελέγχει τη λειτουργία της καρδιάς.