Απίστευτο: Άλλο το είδος παχυσαρκίας στους άνδρες και άλλο στις γυναίκες

Νέα ευρήματα που παρουσιάστηκαν στο φετινό Ευρωπαϊκό Συνέδριο Παχυσαρκίας (ECO) αναδεικνύουν σαφείς διαφορές στον τρόπο με τον οποίο η παχυσαρκία επηρεάζει άνδρες και γυναίκες. Η έρευνα δείχνει ότι οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την καρδιακή υγεία, τον μεταβολισμό και τη φλεγμονή δεν αναπτύσσονται με τον ίδιο τρόπο στα δύο φύλα. Τα αποτελέσματα αυτά θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους γιατρούς να σχεδιάσουν πιο εξατομικευμένες θεραπευτικές στρατηγικές.

Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο Dokuz Eylul διαπίστωσε ότι οι άνδρες με παχυσαρκία έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να συσσωρεύουν κοιλιακό (σπλαχνικό) λίπος. Αυτός ο τύπος λίπους περιβάλλει τα εσωτερικά όργανα και συνδέεται στενά με σοβαρές καρδιακές και μεταβολικές παθήσεις. Στους άνδρες της μελέτης παρατηρήθηκαν επίσης υψηλότερα επίπεδα ηπατικών ενζύμων, γεγονός που μπορεί να υποδηλώνει βλάβη στο ήπαρ. Αντίθετα, οι γυναίκες με παχυσαρκία παρουσίασαν συχνότερα γενικευμένη φλεγμονή και αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2.

Η επικεφαλής της μελέτης, Δρ. Ζεϊνέπ Πεκέλ, ανέφερε ότι τα ευρήματα αποκαλύπτουν σημαντικές διαφορές στον τρόπο που άνδρες και γυναίκες ανταποκρίνονται στην παχυσαρκία. Οι διαφορές αυτές δείχνουν τη σημασία της έρευνας που λαμβάνει υπόψη το φύλο και ενδέχεται να αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη στοχευμένων θεραπειών προσαρμοσμένων σε κάθε φύλο.

Παγκόσμια πρόκληση υγείας με σύνθετους κινδύνους

Το 2023, περίπου 1,54 δισεκατομμύρια ενήλικες παγκοσμίως ζούσαν με μεταβολικό σύνδρομο, δηλαδή περίπου μία στις τρεις γυναίκες και ένας στους τέσσερις άνδρες. Το σύνδρομο αυτό περιλαμβάνει βασικούς παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις και διαβήτη τύπου 2, όπως κοιλιακή παχυσαρκία, υψηλή χοληστερόλη, αυξημένη αρτηριακή πίεση και υψηλή γλυκόζη νηστείας.

Η παχυσαρκία αποτελεί μια σύνθετη χρόνια νόσο που επηρεάζει πολλαπλά συστήματα του σώματος. Προκαλεί αλλαγές στον μεταβολισμό και στη φλεγμονή, οι οποίες μπορεί να διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των ατόμων. Το βιολογικό φύλο παίζει ρόλο στο πού αποθηκεύεται το λίπος, στον τρόπο που το ήπαρ επεξεργάζεται τα θρεπτικά συστατικά και στην αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος. Ωστόσο, μέχρι σήμερα υπήρχαν περιορισμένες λεπτομερείς συγκρίσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών με παχυσαρκία.

Μελέτη διαφορών μεταξύ φύλων

Για την καλύτερη κατανόηση αυτών των διαφορών, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 886 γυναίκες (μέση ηλικία 45 ετών) και 248 άνδρες (μέση ηλικία 41 ετών) που παρακολουθούνταν στην Κλινική Παχυσαρκίας του Πανεπιστημίου Dokuz Eylul την περίοδο 2024–2025.

Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε διάφορες εξετάσεις. Οι φυσικές μετρήσεις περιλάμβαναν ύψος, βάρος, δείκτη μάζας σώματος (BMI) και αρτηριακή πίεση. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν αιματολογικές εξετάσεις για την αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως ολική χοληστερόλη, LDL («κακή» χοληστερόλη), HDL («καλή» χοληστερόλη), τριγλυκερίδια και γλυκόζη νηστείας.

Εξετάστηκαν επίσης δείκτες λειτουργίας ήπατος, όπως τα ένζυμα ALT και GGT, δείκτες νεφρικής λειτουργίας, όπως η κρεατινίνη, καθώς και δείκτες φλεγμονής, όπως η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη, ο ρυθμός καθίζησης ερυθρών αιμοσφαιρίων, ο αριθμός λευκών αιμοσφαιρίων και ο αριθμός αιμοπεταλίων.

Βασικές διαφορές στα αποτελέσματα

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι άνδρες είχαν ελαφρώς υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος σε σχέση με τις γυναίκες. Ωστόσο, η περίμετρος μέσης τους ήταν σημαντικά μεγαλύτερη, όπως και η συστολική αρτηριακή πίεση, γεγονός που συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και διαβήτη.

Επιπλέον, οι άνδρες παρουσίασαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα ηπατικών ενζύμων, τριγλυκεριδίων και κρεατινίνης, γεγονός που υποδηλώνει αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ηπατικών και μεταβολικών επιπλοκών.

Αντίθετα, οι γυναίκες εμφάνισαν υψηλότερα επίπεδα ολικής χοληστερόλης και LDL («κακής» χοληστερόλης). Παρουσίασαν επίσης αυξημένους δείκτες φλεγμονής, όπως η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη και ο ρυθμός καθίζησης ερυθρών αιμοσφαιρίων, γεγονός που υποδηλώνει ισχυρότερη φλεγμονώδη αντίδραση.

Ο ρόλος των ορμονών και της βιολογίας

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι διαφορές αυτές πιθανόν σχετίζονται με ορμονικούς και βιολογικούς παράγοντες. Οι ορμόνες, ιδιαίτερα τα οιστρογόνα, επηρεάζουν την αποθήκευση λίπους και την αντίδραση του οργανισμού στη φλεγμονή. Οι γυναίκες τείνουν να αποθηκεύουν περισσότερο λίπος κάτω από το δέρμα και να εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα δεικτών φλεγμονής. Επίσης, διαθέτουν συχνά πιο ενεργό ανοσοποιητικό σύστημα, εν μέρει λόγω γενετικών παραγόντων όπως το χρωμόσωμα Χ.

Αντίθετα, οι άνδρες έχουν μεγαλύτερη τάση αποθήκευσης λίπους γύρω από τα εσωτερικά όργανα. Το σπλαχνικό λίπος συνδέεται στενά με μεταβολικές διαταραχές και αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών υγείας.

Περιορισμοί και μελλοντική έρευνα

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη έχει ορισμένους περιορισμούς. Πρόκειται για διατομεακή μελέτη, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίας–αποτελέσματος και ενδέχεται να επηρεάζεται από άλλους παράγοντες. Επιπλέον, οι περισσότεροι συμμετέχοντες ήταν ενήλικες τουρκικής καταγωγής, επομένως τα αποτελέσματα ίσως δεν ισχύουν πλήρως για άλλους πληθυσμούς.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Στο μέλλον, απαιτούνται μεγαλύτερες και πιο ποικιλόμορφες μελέτες για την επιβεβαίωση των ευρημάτων και την καλύτερη κατανόηση των βιολογικών μηχανισμών που εξηγούν τις διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Τα αποτελέσματα αυτά μπορεί να συμβάλουν στην ανάπτυξη πιο στοχευμένων θεραπειών και στην αποτελεσματικότερη διαχείριση της παχυσαρκίας.