Τέλος στο υπερβολικά πολύ φαγητό με μία μέθοδο από την ...Ιαπωνία

Ορισμένοι από τους πιο υγιείς και μακρόβιους πληθυσμούς στον κόσμο ακολουθούν μια απλή αρχή που ονομάζεται hara hachi bu. Πρόκειται για μια παραδοσιακή ιαπωνική πρακτική που προτρέπει τους ανθρώπους να σταματούν να τρώνε όταν νιώθουν περίπου κατά 80% χορτάτοι, αντί να συνεχίζουν μέχρι να αισθανθούν πλήρως «σκασμένοι». Η φιλοσοφία αυτή έχει ρίζες στον Κομφουκιανισμό και βασίζεται στη μετριοπάθεια. Δεν αποτελεί δίαιτα ή αυστηρό περιορισμό, αλλά έναν τρόπο ζωής που ενθαρρύνει την επίγνωση, την επιβράδυνση και την εκτίμηση του φαγητού.

Παρότι η επιστημονική έρευνα ειδικά για το hara hachi bu είναι ακόμη περιορισμένη, τα διαθέσιμα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά. Οι περισσότερες μελέτες εξετάζουν πληθυσμούς όπου η πρακτική αυτή είναι συνηθισμένη, αντί να απομονώνουν αποκλειστικά τον κανόνα του «80%». Παρ’ όλα αυτά, φαίνεται ότι όσοι τρώνε με αυτόν τον τρόπο καταναλώνουν λιγότερες θερμίδες συνολικά, παρουσιάζουν μικρότερη αύξηση βάρους με την πάροδο του χρόνου και έχουν χαμηλότερο δείκτη μάζας σώματος (BMI). Σε ορισμένες περιπτώσεις, παρατηρήθηκε ότι άνδρες που ακολουθούν αυτή τη φιλοσοφία κάνουν και πιο υγιεινές διατροφικές επιλογές, όπως αυξημένη κατανάλωση λαχανικών.

Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με τη συνειδητή (mindful) και τη διαισθητική (intuitive) διατροφή, οι οποίες δίνουν έμφαση στην αναγνώριση των σημάτων πείνας και κορεσμού. Τέτοιες πρακτικές έχουν αποδειχθεί ότι μειώνουν τη συναισθηματική υπερφαγία και βελτιώνουν τη συνολική ποιότητα της διατροφής.

Το hara hachi bu δεν αφορά μόνο την απώλεια βάρους, αλλά έναν πιο βιώσιμο τρόπο ζωής. Η έμφαση στην ισορροπία και την επίγνωση βοηθά στη δημιουργία μακροχρόνιων συνηθειών, σε αντίθεση με τις αυστηρές δίαιτες που συχνά οδηγούν σε κύκλους απώλειας και επαναπρόσληψης βάρους. Επιπλέον, ανταποκρίνεται στις σύγχρονες συνθήκες, όπου πολλοί άνθρωποι τρώνε αποσπασμένοι, χρησιμοποιώντας κινητά ή βλέποντας οθόνες. Έρευνες δείχνουν ότι περίπου το 70% των ενηλίκων και των παιδιών χρησιμοποιεί ψηφιακές συσκευές κατά τη διάρκεια των γευμάτων, κάτι που σχετίζεται με αυξημένη κατανάλωση θερμίδων, μειωμένη πρόσληψη φρούτων και λαχανικών και μεγαλύτερο κίνδυνο διατροφικών διαταραχών, όπως η υπερφαγία.

Η επιστροφή στην προσοχή κατά τη διάρκεια του φαγητού μπορεί να αποκαταστήσει τη σχέση με αυτό. Το να αφιερώνει κανείς χρόνο για να απολαμβάνει τη γεύση, να τρώει αργά και συνειδητά, μπορεί να βελτιώσει την πέψη και να οδηγήσει σε πιο θρεπτικές επιλογές.

Για όποιον θέλει να δοκιμάσει αυτή την προσέγγιση, υπάρχουν μερικές απλές πρακτικές. Πρώτον, είναι σημαντικό να ελέγχει κανείς αν η πείνα είναι πραγματική ή οφείλεται σε συναισθήματα όπως άγχος ή βαρεμάρα. Δεύτερον, συνιστάται η αποφυγή περισπασμών κατά το γεύμα, ώστε να μπορεί το άτομο να αντιληφθεί καλύτερα πότε έχει χορτάσει. Τρίτον, το αργό φαγητό βοηθά τον οργανισμό να στείλει έγκαιρα το σήμα κορεσμού. Στόχος είναι να φτάνει κανείς σε ένα επίπεδο ικανοποίησης χωρίς υπερβολή – περίπου στο «8» σε μια κλίμακα από το 1 έως το 10. Επιπλέον, τα κοινά γεύματα με άλλους ενισχύουν την κοινωνική σύνδεση, η οποία σχετίζεται με τη μακροζωία. Παράλληλα, η επιλογή τροφών πλούσιων σε θρεπτικά συστατικά και η καλλιέργεια αυτοσυμπόνιας –χωρίς ενοχές ή τελειομανία– αποτελούν βασικά στοιχεία της πρακτικής.

Ωστόσο, υπάρχουν και σημαντικές επισημάνσεις. Το hara hachi bu δεν πρέπει να μετατραπεί σε αυστηρό περιορισμό ή εργαλείο πίεσης για απώλεια βάρους, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ανθυγιεινά μοτίβα, όπως εναλλαγές μεταξύ στέρησης και υπερφαγίας. Επίσης, η υπερβολική έμφαση στην ποσότητα μπορεί να αποσπάσει την προσοχή από την ποιότητα της διατροφής και την επαρκή πρόσληψη θρεπτικών συστατικών.

Επιπλέον, η πρακτική αυτή δεν είναι κατάλληλη για όλους. Αθλητές, παιδιά, ηλικιωμένοι και άτομα με συγκεκριμένες ιατρικές ανάγκες μπορεί να χρειάζονται διαφορετική ή αυξημένη πρόσληψη τροφής, γεγονός που καθιστά την εφαρμογή της λιγότερο κατάλληλη.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Συνολικά, το hara hachi bu είναι κάτι περισσότερο από τον απλό κανόνα του «σταματώ στο 80%». Αποτελεί μια διαχρονική φιλοσοφία που προάγει τη μετριοπάθεια, την επίγνωση και τον σεβασμό προς το σώμα. Ενθαρρύνει τους ανθρώπους να ακούν τα σήματα πείνας και κορεσμού και να απολαμβάνουν το φαγητό χωρίς υπερβολές. Μέσα από αυτή την ισορροπημένη προσέγγιση, μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της υγείας και στη δημιουργία μιας πιο θετικής και ουσιαστικής σχέσης με τη διατροφή.