Οι νυχτερινές "επιδρομές" στο ψυγείο κάνουν κακό γενικά στην υγεία μας

Νέα έρευνα που παρουσιάστηκε στο συνέδριο Digestive Disease Week 2026 δείχνει ότι το βραδινό τσιμπολόγημα μπορεί να επηρεάζει αρνητικά όχι μόνο το βάρος αλλά και την υγεία του εντέρου και του μικροβιώματος, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με υψηλά επίπεδα άγχους. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο συνδυασμός χρόνιου στρες και κατανάλωσης φαγητού αργά το βράδυ επιβαρύνει διπλά το πεπτικό σύστημα και διαταράσσει την επικοινωνία μεταξύ εγκεφάλου και εντέρου.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από την Harika Dadigiri του New York Medical College και βασίστηκε σε δεδομένα από δύο μεγάλες βάσεις πληροφοριών: την έρευνα υγείας και διατροφής NHANES και το πρόγραμμα American Gut Project. Οι επιστήμονες δημιούργησαν έναν άξονα που ονόμασαν «chrononutrition-stress axis», δηλαδή τη σχέση ανάμεσα στο άγχος, την ώρα κατανάλωσης τροφής και την υγεία του εντέρου.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα άτομα με υψηλά επίπεδα στρες που κατανάλωναν περισσότερο από το 25% των ημερήσιων θερμίδων τους μετά τις 9 το βράδυ είχαν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν προβλήματα του εντέρου, όπως δυσκοιλιότητα ή διάρροια. Συγκεκριμένα, τα άτομα αυτά είχαν 1,7 έως 2,5 φορές περισσότερες πιθανότητες εμφάνισης διαταραχών του εντέρου σε σχέση με όσους έτρωγαν σε πιο φυσιολογικές ώρες και είχαν χαμηλότερα επίπεδα άγχους.

Στην ομάδα με υψηλό στρες και βραδινό φαγητό, περίπου το 39,3% παρουσίαζε μη φυσιολογικές εντερικές συνήθειες, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στα άτομα με χαμηλό στρες και κανονικό ωράριο γευμάτων ήταν 23,2%. Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι το ίδιο το άγχος αυξάνει ανεξάρτητα τον κίνδυνο εντερικών προβλημάτων, όμως όταν συνδυάζεται με νυχτερινό φαγητό οι αρνητικές συνέπειες γίνονται ακόμη πιο έντονες.

Ένα σημαντικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι δεν έχει σημασία μόνο τι τρώμε αλλά και πότε τρώμε. Ακόμη και όταν τα βραδινά σνακ είναι υγιεινά και όχι επεξεργασμένα ή πρόχειρα τρόφιμα, η κατανάλωσή τους αργά το βράδυ μπορεί να διαταράξει το κιρκάδιο ρολόι του οργανισμού, δηλαδή τον φυσικό 24ωρο βιολογικό κύκλο. Προηγούμενες έρευνες έχουν ήδη συνδέσει τη διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού με χρόνιες παθήσεις όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, άνοια και καρκίνο.

Η Dadigiri τόνισε ότι πρόκειται για παρατηρησιακή μελέτη, γεγονός που σημαίνει ότι εντοπίζει συσχετίσεις και όχι άμεση αιτιώδη σχέση. Με άλλα λόγια, η έρευνα δεν αποδεικνύει ότι το βραδινό φαγητό προκαλεί από μόνο του προβλήματα στο έντερο. Είναι πιθανό άνθρωποι με ήδη αυξημένο στρες ή πεπτικές διαταραχές να τείνουν να τρώνε πιο αργά.

Παράλληλα, η μελέτη έδειξε ότι τα άτομα με υψηλό στρες και βραδινό φαγητό παρουσίαζαν χαμηλότερη ποικιλότητα στο μικροβίωμα του εντέρου. Η ποικιλότητα αυτή θεωρείται βασικός δείκτης καλής υγείας του πεπτικού συστήματος. Η μείωσή της συνδέεται με δυσβίωση, δηλαδή διαταραχή της ισορροπίας των ωφέλιμων βακτηρίων του εντέρου.

Η διατροφολόγος Michelle Routhenstein εξήγησε ότι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας ήταν το πώς το άγχος και το βραδινό φαγητό ενισχύουν το ένα τις αρνητικές επιδράσεις του άλλου. Όπως ανέφερε, το χρόνιο στρες από μόνο του αύξανε κατά περίπου 32% τον κίνδυνο εντερικών προβλημάτων, αλλά όταν συνδυαζόταν με νυχτερινή κατανάλωση τροφής ο κίνδυνος πολλαπλασιαζόταν.

Η ίδια υπογράμμισε ότι οι οδηγίες σχετικά με το πότε πρέπει να τρώει κάποιος δεν μπορούν να είναι απόλυτες. Για παράδειγμα, οι εργαζόμενοι σε νυχτερινές βάρδιες έχουν διαφορετικό βιολογικό πρόγραμμα και χρειάζονται εξατομικευμένη προσέγγιση. Σύμφωνα με τη Routhenstein, το σημαντικότερο είναι τα γεύματα να ακολουθούν όσο γίνεται τον φυσικό κύκλο ύπνου και αφύπνισης κάθε ατόμου.

Οι ειδικοί διευκρίνισαν επίσης ότι ένα περιστασιακό ελαφρύ σνακ το βράδυ δεν πρόκειται να προκαλέσει σοβαρό πρόβλημα. Ωστόσο, η συστηματική κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων τροφής αργά το βράδυ, ειδικά σε περιόδους αυξημένου άγχους, φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά την πέψη και τη λειτουργία του εντέρου.

Η Routhenstein εξήγησε ότι το πεπτικό σύστημα λειτουργεί καλύτερα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τη νύχτα, ένζυμα, κινητικότητα του εντέρου και ευαισθησία στην ινσουλίνη δεν βρίσκονται στο βέλτιστο επίπεδο, γεγονός που δυσκολεύει την επεξεργασία της τροφής. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές προτείνουν πιο σταθερό πρόγραμμα γευμάτων, με τις περισσότερες θερμίδες να καταναλώνονται νωρίτερα μέσα στην ημέρα.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Τέλος, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η υγεία του εντέρου επηρεάζεται από πολλούς αλληλένδετους παράγοντες, όπως η ποιότητα της διατροφής, το στρες, ο ύπνος και ο χρόνος κατανάλωσης των γευμάτων. Επομένως, για καλύτερη σωματική και ψυχική υγεία, χρειάζεται συνολική ισορροπία στον τρόπο ζωής και όχι απομόνωση ενός μόνο παράγοντα.