Νέα δεδομένα για την επίδραση της διαλειμματικής νηστείας

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο PsychologicalBulletin, η διαλειμματική νηστεία δεν φαίνεται να μειώνει τη νοητική διαύγεια των ενηλίκων κατά τη διάρκεια της νηστείας. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η βραχυπρόθεσμη νηστεία (λιγότερο από 24 ώρες) δεν επηρεάζει τη γνωστική απόδοση, παρά τους φόβους πολλών ότι θα δυσκολευτούν να συγκεντρωθούν ή να αποδώσουν στη δουλειά ή στις σπουδές τους.

Ο επικεφαλής ερευνητής, Δρ. David Moreau από το Πανεπιστήμιο του Όκλαντ, εξήγησε ότι τα ευρήματα δείχνουν πως ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει εξελικτικά προσαρμοστεί σε περιόδους έλλειψης τροφής, καθώς οι πρόγονοί μας δεν είχαν συνεχή πρόσβαση σε φαγητό. Ωστόσο, η μελέτη έδειξε ότι τα παιδιά και οι έφηβοι παρουσιάζουν μειωμένη πνευματική απόδοση κατά τη νηστεία, γεγονός που επιβεβαιώνει τη σημασία ενός καλού πρωινού πριν το σχολείο.

Η έρευνα ήταν μετα-ανάλυση 63 μελετών με περισσότερους από 3.400 συμμετέχοντες από όλο τον κόσμο. Οι περισσότεροι νήστευαν για 8–24 ώρες (μέσος όρος 12 ώρες). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η νηστεία «ούτε ενισχύει ούτε επιδεινώνει» τη νοητική λειτουργία. Ωστόσο, οι επιστήμονες εντόπισαν τρεις παράγοντες που επηρεάζουν τη διαύγεια:

1.Διάρκεια της νηστείας:οι επιδόσεις μειώνονται ελαφρώς προς το τέλος της περιόδου νηστείας.

2.Πλαίσιο της δοκιμασίας: ο τύπος της νοητικής δραστηριότητας παίζει ρόλο.

3.Ατομικά χαρακτηριστικά, όπως ηλικία και σύσταση σώματος.

Οι ερευνητές εξήγησαν ότι κατάτη νηστεία μειώνονται τα επίπεδα γλυκογόνου (το αποθηκευμένο σάκχαρο του σώματος), αλλά ο οργανισμός στρέφεται σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας, όπως οι κετονικές ενώσεις που προέρχονται από το λίπος. Αυτή η μεταβολική ευελιξία βοήθησετην επιβίωση του ανθρώπινου είδους σε εποχές έλλειψης τροφής και εξακολουθεί να μας εξυπηρετεί σήμερα. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η ικανότητα αποθήκευσης λίπους και η χρήση του ως καυσίμου συνέβαλε στην ανάπτυξη του ανθρώπινουεγκεφάλου, ο οποίος απαιτεί μεγάλη ποσότητα ενέργειας.

Ο Δρ. Mir Ali, βαριατρικός χειρουργός, σχολίασε ότι τα αποτελέσματα «καθησυχάζουν όσους φοβούνται πως η νηστεία μειώνει την πνευματική απόδοση», ενώ η Δρ. DebraSafer από το Stanford προειδοποίησε πως τα ευρήματα αφορούν μόνο βραχυπρόθεσμη νηστεία. Για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για μακροχρόνια ή συστηματική νηστεία, χρειάζονται περισσότερες μελέτες που να περιλαμβάνουνάτομα με διαφορετικά βάρη ή με ιατρικές και ψυχολογικές παθήσεις, ιδιαίτερα όσους έχουν ή κινδυνεύουν να αναπτύξουν διατροφικές διαταραχές.

Η διαλειματική νηστεία είναι ένα διατροφικό μοντέλο που εναλλάσσει περιόδους φαγητού και νηστείας, χωρίς να επικεντρώνεται στο τι τρώμε, αλλά στο πότε τρώμε. Δημοφιλείς μορφές της περιλαμβάνουν:

•16/8: 16 ώρες νηστείας και 8 ώρες φαγητού.

•5:2: δύο ημέρες χαμηλής πρόσληψης θερμίδων (500–600) και πέντε κανονικές ημέρες.

•Eat Stop Eat: 24ωρη νηστεία μία ή δύο φορές την εβδομάδα.

Η νηστεία ενεργοποιεί διαδικασίες που ενισχύουν την καύση λίπους, την αύξηση της αυξητικής ορμόνης και τη βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2. Παράλληλα, προάγει την αυτοφαγία, έναν μηχανισμό επιδιόρθωσης των κυττάρων που απομακρύνει φθαρμένες πρωτεΐνες και μειώνει τη φλεγμονή, παράγοντα πολλών χρόνιων ασθενειών.

Ωστόσο, υπάρχουν και παρενέργειες, όπως πείνα, χαμηλόσάκχαρο, υπόταση ή απώλεια μυϊκήςμάζας. Η νηστεία δενσυνιστάται σεεγκύους, θηλάζουσες ή άτομα μειστορικόδιατροφικώνδιαταραχών.

Οι ειδικοί συνιστούν να ξεκινά κανείς σταδιακά, αρχικά με 6–8 ώρες νηστείας, προχωρώντας αργότερα σε 12–14 ώρες. Κατά τη διάρκεια της νηστείας επιτρέπεται η κατανάλωση νερού, καφέ ή τσαγιού. Η τελευταία ημερήσια τροφή, όπως το βραδινό, καλό είναι να περιλαμβάνει πρωτεΐνη και λαχανικά, ενώ να περιορίζονται οι υδατάνθρακες για να αποφευχθεί η πρόωρη πείνα.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Συνολικά, η έρευνα δείχνει ότι η βραχυπρόθεσμη νηστεία είναι ασφαλής για τη νοητική απόδοση των ενηλίκων και αποτελεί μια ευέλικτη διατροφική στρατηγική με πιθανά μεταβολικά και αντιφλεγμονώδη οφέλη. Παρ’ όλα αυτά, απαιτείται μέτρο, εξατομίκευση και ισορροπία επειδή, όπως τονίζουν οι ειδικοί, η νηστεία μπορεί να βοηθήσει, αλλά δεν είναι πανάκεια.