Τέλος το 2026 η οικονομική στήριξη στον ΟΚΥπΥ

Χωρίς πρόθεση παράτασης της μεταβατικής οικονομικής στήριξης προς τον Οργανισμό Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥπΥ) πέραν του 2026 προχωρεί η κυβέρνηση, με τον Υπουργό Υγείας να επιβεβαιώνει ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών ότι η οικονομική αυτονόμηση των δημόσιων νοσηλευτηρίων παραμένει δεσμευτικός στόχος.

Την ίδια ώρα, ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Υγείας για το 2027 ανέρχεται σε €1,49 δισ., με τη γενική κυβερνητική συνεισφορά στο Γενικό Σύστημα Υγείας (ΓεΣΥ) να απορροφά €908 εκατ. Κατά τη συζήτηση, βουλευτές έθεσαν ζητήματα υποστελέχωσης, οικονομικής βιωσιμότητας των δημόσιων νοσηλευτηρίων, καταχρήσεων, καθώς και της αυξανόμενης συγκέντρωσης ιδιωτικών νοσηλευτηρίων σε επενδυτικούς ομίλους.

Παράλληλα, ο Υπουργός αναφέρθηκε στις κυβερνητικές προτεραιότητες για την πρόληψη, την ψυχική υγεία και τις νοσοκομειακές υποδομές, ενώ επιβεβαίωσε ότι δεν πρόκειται να αποσυρθεί το νομοσχέδιο για την απασχόληση νοσηλευτών από τρίτες χώρες, παρά τις αντιδράσεις που έχουν εκφραστεί.

Δεσμευτικός στόχος η αυτονόμηση του ΟΚΥπΥ

Απαντώντας σε ερωτήματα βουλευτών, ο Υπουργός Υγείας ανέφερε ότι στο τέλος του 2026 εκπνέει η προβλεπόμενη περίοδος οικονομικής στήριξης των δημόσιων νοσηλευτηρίων, χωρίς να υπάρχει πρόθεση επέκτασής της.

Διευκρίνισε ότι η οικονομική αυτονόμηση του ΟΚΥπΥ αποτελεί δεσμευτική υποχρέωση, ενώ αναμένεται η ολοκλήρωση μελέτης που θα καθορίζει τις ενέργειες στις οποίες πρέπει να προχωρήσει ο Οργανισμός.

Σύμφωνα με την ενημέρωση που δόθηκε στην Επιτροπή, ο ΟΚΥπΥ διαθέτει αποθεματικό περίπου €300 εκατ., με επιδίωξη την κατάρτιση ισοσκελισμένου προϋπολογισμού από την πρώτη χρονιά εφαρμογής του νέου καθεστώτος.

Παράλληλα, ο Υπουργός υπενθύμισε ότι το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο παρέχει λειτουργική αυτονομία στον ΟΑΥ και στον ΟΚΥπΥ, με τον ρόλο του Υπουργείου να είναι κυρίως εποπτικός, χωρίς να αποκλείονται παρεμβάσεις όπου κρίνονται αναγκαίες.

Στα €1,49 δισ. ο προϋπολογισμός

Οι πρωτογενείς δαπάνες του Υπουργείου Υγείας για το 2027 προϋπολογίζονται σε €1.492.424.800, έναντι €1.144.922.500 το 2026, παρουσιάζοντας αύξηση €347,50 εκατ. ή 30,35%.

Η μεγαλύτερη πρόνοια αφορά τη γενική κυβερνητική συνεισφορά στο ΓεΣΥ, ύψους €908 εκατ., ενώ επιπλέον €107,56 εκατ. προβλέπονται για την κάλυψη του κόστους υπηρεσιών δημόσιας υγείας που παρέχει ο ΟΚΥπΥ.

Για την αγορά και μεταφορά φαρμάκων και εμβολίων περιλαμβάνονται €32 εκατ., ενώ €13,53 εκατ. προορίζονται για εξειδικευμένες υπηρεσίες του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου και του Καραϊσκάκειου Ιδρύματος.

Πρόσθετες πιστώσεις €7 εκατ. αφορούν το Σχέδιο Επιδότησης της αντιμετώπισης της υπογονιμότητας, ενώ €3 εκατ. προβλέπονται για την αγορά δέκα νέων ασθενοφόρων και €2,90 εκατ. για τις κτιριακές υποδομές του Εθνικού Φορέα Ασθενοφόρων.

Πρόληψη, ψυχική υγεία και νοσηλευτικό προσωπικό

Αναφερόμενος στην πρόληψη, ο Υπουργός σημείωσε ότι λειτουργούν δύο προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο, ενώ προγραμματίζεται η προώθηση άλλων δύο το 2027.

Στον προϋπολογισμό περιλαμβάνονται €2,42 εκατ. για πληθυσμιακά προγράμματα πρόληψης, με βουλευτές να ζητούν επανεξέταση των ηλικιακών ορίων για τη διενέργεια μαστογραφιών. Ο Υπουργός δήλωσε ότι το ζήτημα μπορεί να εξεταστεί.

Για την ψυχική υγεία, ανέφερε ότι η πρώτη φάση του Νοσοκομείου Αθαλάσσας παραδόθηκε το 2024, ενώ το 2025 εγκρίθηκε η Εθνική Στρατηγική Ψυχικής Υγείας. Στόχος είναι να προωθηθούν εντός του 2027 οι υπόλοιπες νομοθετικές τροποποιήσεις.

Όσον αφορά την υποστελέχωση, αναφέρθηκε σε μέτρα προσέλκυσης νέων φοιτητών στη νοσηλευτική, ενώ αναγνώρισε ότι η απασχόληση φροντιστών θα μπορούσε να περιορίσει τον φόρτο εργασίας των νοσηλευτών.

Ωστόσο, σημείωσε ότι βασικό εμπόδιο αποτελεί η έλλειψη ενδιαφέροντος για τις συγκεκριμένες θέσεις.

Για το νομοσχέδιο απασχόλησης νοσηλευτών από τρίτες χώρες, διευκρίνισε ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει τους σχετικούς κινδύνους και έχει προβλέψει περιορισμούς ως προς τη διάρκεια των αδειών, την ποσόστωση και τις γλωσσικές απαιτήσεις. Ξεκαθάρισε ότι δεν θα αποσυρθεί, αλλά θα συνεχιστεί η διαβούλευση.

Εκκρεμότητες σε υποδομές και υπηρεσίες

Για τις αποστολές ασθενών στο εξωτερικό, ο Υπουργός αναγνώρισε την ανάγκη απλοποίησης των διαδικασιών, σημειώνοντας ότι το σημερινό νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει την εμπλοκή του ΟΑΥ. Άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο νομοθετικής ρύθμισης για την αντιμετώπιση των καθυστερήσεων.

Παράλληλα, ανέφερε ότι προωθείται η ολοκλήρωση της παιδοογκολογικής υποδομής, ενώ οι διαδικασίες που αφορούν τη θέση εκτελεστικού διευθυντή και τις καντίνες του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωσή τους.

Σε σχέση με το Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, ανέφερε ότι έχει ολοκληρωθεί το σχετικό κέντρο και προβλέπεται στελέχωσή του με ογκολόγο.

Για το νέο κτίριο του Γενικού Χημείου του Κράτους, σημείωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η μελέτη των σχεδίων, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2031.

Αναγνώρισε επίσης κενό στην παροχή υπηρεσιών προς χρόνιους ασθενείς που ολοκληρώνουν τη νοσηλεία τους, αλλά δεν μπορούν να επιστρέψουν στην κατοικία τους, σημειώνοντας ότι εξετάζονται σχετικές επιλογές.

Ερωτήματα βουλευτών για στελέχωση και βιωσιμότητα

Η πρόεδρος της Επιτροπής Υγείας και βουλεύτρια του ΔΗΣΥ Σάββια Ορφανίδου χαρακτήρισε το ΓεΣΥ τη μεγαλύτερη κοινωνική κατάκτηση, υπογραμμίζοντας την ανάγκη προστασίας και βελτίωσής του.

Έθεσε ως βασικές προτεραιότητες την οικονομική βιωσιμότητα του ΟΚΥπΥ, την αντιμετώπιση ελλείψεων και καταχρήσεων χωρίς αύξηση εισφορών, την πρόληψη και τις επενδύσεις σε νευραλγικούς τομείς.

Ζήτησε επίσης ενημέρωση για την ψυχική υγεία, τον αυτισμό, την παιδοογκολογία, τη γονιμότητα, τις αποστολές ασθενών στο εξωτερικό, τη διεύρυνση των μαστογραφιών και τις ελλείψεις αίματος.

Ακολούθως ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Γιώργος Παμπορίδης εξέφρασε προβληματισμό για το κατά πόσο ο προϋπολογισμός ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του Υπουργείου. Έθεσε ερωτήματα για την αυτονόμηση των δημόσιων νοσηλευτηρίων, τη στελέχωση με φροντιστές και το ενδεχόμενο χρέωσης υπηρεσιών αίματος από ιδιωτικά νοσηλευτήρια.

Έπειτα η βουλεύτρια του ΑΚΕΛ Μαρίνα Νικολάου ανέδειξε την ανάγκη χαρτογράφησης των υγειονομικών αναγκών, ενίσχυσης των δημόσιων νοσηλευτηρίων και αποτροπής ολιγοπωλιακών καταστάσεων.

Ζήτησε την απόσυρση του νομοσχεδίου για νοσηλευτές και γιατρούς από τρίτες χώρες, την ανάπτυξη δημόσιων ογκολογικών υπηρεσιών και ενίσχυση της στελέχωσης στον τομέα της ψυχικής υγείας.

Στην συνέχεια ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου υποστήριξε ότι τα δημόσια νοσηλευτήρια αποδυναμώνονται, ενώ επενδυτικά ταμεία ενισχύουν την παρουσία τους στην ιδιωτική υγεία. Έθεσε επίσης ερωτήματα για τις ελλείψεις αίματος και το νέο Γενικό Χημείο.

Ακολούθως ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Πανίκος Ξιούρουππας ζήτησε ενημέρωση για τις καταγγελίες επαγγελματιών υγείας σχετικά με ψυχολογική πίεση στον χώρο εργασίας.

Έπειτα ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΑΚΕΛ Γιώργος Λουκαΐδης έθεσε το ζήτημα του σχεδιασμού της δυναμικότητας των υπηρεσιών υγείας (capacity planning), καθώς και της εξαγοράς ιδιωτικών νοσηλευτηρίων από επενδυτικά ταμεία, εκφράζοντας προβληματισμό για τις επιπτώσεις στον ανταγωνισμό.

Στην συνέχεια ο βουλευτής του ΕΛΑΜ Ανδρέας Παπαχαραλάμπους αναφέρθηκε στις οικονομικές δυνατότητες του Υπουργείου και στην ανάγκη ανάπτυξης, ενώ κατήγγειλε καταχρήσεις στις άδειες ασθενείας που, όπως υποστήριξε, επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα του ΟΚΥπΥ.

Επανέλαβε τη διαφωνία του με την απασχόληση επαγγελματιών υγείας από τρίτες χώρες και ζήτησε στοιχεία για τον αριθμό και το κόστος γεννήσεων, περιθάλψεων και θεραπειών.

Ακολούθως από πλευράς ΔΗΚΟ ο Χρύσανθος Σαββίδης άσκησε έντονη κριτική στη διοίκηση του ΟΚΥπΥ, αναφερόμενος σε παράπονα ασθενών, καθυστερήσεις στα ραντεβού και προβλήματα λειτουργίας του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου.

Επανέφερε το ζήτημα της διοικητικής αυτονόμησης του νοσηλευτηρίου και της λειτουργίας της καντίνας, ενώ υποστήριξε ότι χρειάζεται να εξεταστεί η μείωση των απαιτήσεων γνώσης αγγλικής για την προσέλκυση περισσότερων νοσηλευτών.

Στην συνέχεια ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Ανδρέας Αποστόλου ζήτησε καλύτερο συντονισμό μεταξύ υπουργείων για τις οικογένειες ασθενών που μεταφέρονται στο εξωτερικό και τις συναφείς οικονομικές και εργασιακές διευθετήσεις.

Χαιρέτισε την προώθηση των πανεπιστημιακών κλινικών και εισηγήθηκε επαναξιολόγηση της Καρδιολογικής Κλινικής Λάρνακας, λόγω της πληθυσμιακής αύξησης. Έθεσε επίσης το ζήτημα της φροντίδας ασθενών μετά την ολοκλήρωση της νοσηλείας τους.

Έπειτα η βουλεύτρια του Κινήματος Άλμα Λίτσα Δρουσιώτου ζήτησε στοιχεία για τις προκηρυχθείσες και καλυφθείσες θέσεις, την επάρκεια στελέχωσης των επαρχιακών υπηρεσιών και τα έργα ψυχικής υγείας που χρηματοδοτούνται το 2027.

Έθεσε επίσης ζήτημα επέκτασης της κάλυψης μαστογραφιών σε μικρότερες ηλικίες.

Με ένα πιο επικριτικό ύφος ο βουλευτής και επικεφαλής του Κινήματος Άλμα Οδυσσέας Μιχαηλίδης αμφισβήτησε κατά πόσο η αύξηση των εσόδων και των δαπανών του ΓεΣΥ συνοδεύεται από μετρήσιμη βελτίωση των υπηρεσιών.

Έθεσε ερωτήματα για τις πιστώσεις που παραμένουν εκτός ΓεΣΥ και για την οικονομική βιωσιμότητα του ΟΚΥπΥ μετά τη λήξη της μεταβατικής χρηματοδότησης.

Αναφέρθηκε επίσης σε υποχρεώσεις του Οργανισμού προς το κράτος για αποσπασμένο προσωπικό, ζητώντας να διευκρινιστεί κατά πόσο η κρατική χρηματοδότηση συνδέεται με την κάλυψή τους.

Τέλος ο βουλευτής της Άμεσης Δημοκρατίας Γιάννης Λαούρης ζήτησε συνεχή δημοσιοποίηση οικονομικών στοιχείων, μεγαλύτερη διαφάνεια στις δαπάνες και ενημέρωση για το κόστος των καταχρήσεων στο ΓεΣΥ.

Έθεσε επίσης ερωτήματα για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, τη χρηματοδότηση της πρόληψης και τη δεσμευτικότητα της οικονομικής αυτονόμησης των δημόσιων νοσηλευτηρίων.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Απαντώντας στα τελευταία ερωτήματα, ο Υπουργός ανέφερε ότι εξετάζεται η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στον δημόσιο τομέα μέσω σχετικής μελέτης του Επικεφαλής Επιστήμονα, ενώ επανέλαβε ότι η οικονομική αυτονόμηση των δημόσιων νοσηλευτηρίων αποτελεί δεσμευτική υποχρέωση.

Του Λοΐζου Ττοφαλλή