Τα δάση ουσιώδη για τη διαβίωση περίπου 1,6 δις ανθρώπων

Τα δάση αποτελούν ένα από τα πιο σύνθετα και πολύτιμα φυσικά συστήματα στον πλανήτη, αν και η πραγματική τους σημασία δεν κατέχει κεντρική θέση στη δημόσια συζήτηση. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των ΗΕ (FAO), τα δάση είναι θεμελιώδη για τη διαβίωση περίπου 1,6 δισεκατομμυρίου ανθρώπων και βασικός πυλώνας της βιοοικονομίας.

Όπως αναφέρει ρεπορτάζ του ισπανικού πρακτορείου Efe, που συγκεντρώνει στοιχεία και από τον FAO, τα δάση φιλοξενούν τη μεγαλύτερη χερσαία βιοποικιλότητα, ρυθμίζουν τους κύκλους του νερού και του άνθρακα, παρέχουν καθαρό αέρα και διατηρούν τις οικολογικές ισορροπίες από τις οποίες εξαρτάται η ανθρώπινη ζωή. Προσφέρουν βασικές οικοσυστημικές υπηρεσίες που επηρεάζουν άμεσα την οικονομία μας, την υγεία μας και την ποιότητα ζωής μας.

Η κατανόηση της αναπόσπαστης αξίας τους είναι ένα ουσιαστικό βήμα για την αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων.

Τα δάση συμβάλλουν στη γονιμότητα του εδάφους, αποτρέπουν τη διάβρωση, ρυθμίζουν το κλίμα, προστατεύουν από ακραία καιρικά φαινόμενα και παρέχουν ανανεώσιμους φυσικούς πόρους. Αυτά τα συχνά αόρατα οφέλη υποστηρίζουν παραγωγικές δραστηριότητες, μειώνουν το κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος και δημιουργούν μακροπρόθεσμη οικονομική αξία.

Η βιοποικιλότητα που φιλοξενούν δεν είναι μόνο μια φυσική κληρονομιά, αλλά και μια πηγή ανθεκτικότητας απέναντι στις οικολογικές και οικονομικές προκλήσεις.

Οικονομία και απασχόληση

Πριν δεκατέσσερα χρόνια, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ανακήρυξε την 21η Μαρτίου ως την Παγκόσμια Ημέρα Δασών. Το φετινό θέμα «Δάση και Οικονομίες» προσκαλεί να διευρύνουμε την οπτική μας για να κατανοήσουμε την πραγματική σημασία των δασών, τα οποία εκτείνονται πολύ πέρα από απλές συλλογές δέντρων ή φυσικούς χώρους απομονωμένους από την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Τα δάση είναι ζωντανά συστήματα που παράγουν πρώτες ύλες, απασχόληση, καινοτομία και ευκαιρίες ανάπτυξης. Η ξυλεία, τα μη ξυλώδη δασικά προϊόντα, η βιομάζα και ο τουρισμός στη φύση αποτελούν μέρος των αλυσίδων αξίας που συνδέουν την περιοχή με τη βιομηχανία, την πόλη και την καθημερινή κατανάλωση.

Σύμφωνα με τον FAO, ο δασικός τομέας συνεισφέρει περίπου 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια ετησίως στην παγκόσμια οικονομία και απασχολεί άμεσα περισσότερους από 30 εκατομμύρια ανθρώπους, ιδίως σε αγροτικές περιοχές.

Επιπλέον, τα δάση είναι θεμελιώδη για τη διαβίωση περίπου 1,6 δισεκατομμυρίου ανθρώπων και βασικός πυλώνας της βιοοικονομίας, ενός μοντέλου που βασίζεται στη βιώσιμη χρήση ανανεώσιμων πόρων για την παραγωγή προϊόντων, ενέργειας και υπηρεσιών με λιγότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο FAO τονίζει ότι τα δάση είναι θεμελιώδη για την προώθηση πολιτικών οικονομικής ανάπτυξης που ευθυγραμμίζονται με τους στόχους για το κλίμα και τη βιοποικιλότητα.

Η οικονομική συμβολή των δασών επεκτείνεται και στις αγροτικές περιοχές. Σε πολλές περιοχές, η βιώσιμη δασοκομία είναι το κλειδί για τη συγκράτηση του πληθυσμού, τη διατήρηση του κοινωνικού ιστού και την πρόληψη της ερήμωσης της υπαίθρου.

Η διαχείριση των δασών, οι συναφείς βιομηχανίες και οι υπηρεσίες που σχετίζονται με τα δάση δημιουργούν άμεση και έμμεση απασχόληση και συμβάλλουν σε μια πιο ισορροπημένη ανάπτυξη. Η επένδυση στα δάση, επομένως, αποτελεί επένδυση στην εδαφική συνοχή και στις ισχυρότερες τοπικές οικονομίες.

Δάση και κλιματική αλλαγή

Η σχέση μεταξύ της οικονομίας και της κλιματικής αλλαγής ενισχύει περαιτέρω αυτή την άποψη. Τα δάση διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, λειτουργώντας ως δεξαμενές άνθρακα και επιτρέποντας την αντικατάσταση υλικών και πηγών ενέργειας με ανανεώσιμες εναλλακτικές λύσεις.

Το ξύλο και άλλα δασικά προϊόντα προσφέρουν λύσεις χαμηλών εκπομπών άνθρακα για τομείς όπως οι κατασκευές, ενώ η υπεύθυνη διαχείριση της δασικής βιομάζας συμβάλλει στη μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο ενεργειακό μοντέλο.

Ταυτόχρονα, τα δάση είναι κρίσιμοι σύμμαχοι στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Βοηθούν στη ρύθμιση του κύκλου του νερού, στην πρόληψη της διάβρωσης και στη μείωση των επιπτώσεων ακραίων φαινομένων.

Αυτές οι υπηρεσίες, αν και δεν λαμβάνονται πάντα υπόψη με συμβατικούς οικονομικούς όρους, αντιπροσωπεύουν σημαντική εξοικονόμηση στο μελλοντικό κόστος και ενισχύουν την ανθεκτικότητα των εδαφών σε ένα ολοένα και πιο αβέβαιο κλίμα.

Δάση και υγεία

Η οικονομική διάσταση των δασών συνδέεται επίσης στενά με την υγεία. Τα δάση και τα αστικά δασικά περιβάλλοντα συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, στη μείωση των ακραίων θερμοκρασιών και στην παροχή χώρων για σωματική και ψυχική ευεξία.

Υπάρχουν ολοένα και περισσότερες ενδείξεις ότι η επαφή με τη φύση μειώνει το άγχος, βελτιώνει τη διάθεση και βοηθά στην πρόληψη ορισμένων ασθενειών. Από αυτή την οπτική γωνία, τα δάση προσφέρουν προληπτική αξία που επηρεάζει θετικά τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και την κοινωνική παραγωγικότητα.

Ωστόσο, κανένα από αυτά τα οφέλη - οικονομικά, κλιματικά ή υγειονομικά - δεν θα ήταν δυνατό χωρίς τη βιώσιμη διαχείριση των αγαθών και των υπηρεσιών που παρέχονται από τα δάση.

Η βιώσιμη διαχείριση των δασών καθιστά δυνατό τον συμβιβασμό της διατήρησης της βιοποικιλότητας με την υπεύθυνη χρήση των πόρων, διασφαλίζοντας ότι τα δάση συνεχίζουν να εκπληρώνουν την περιβαλλοντική, κοινωνική και οικονομική τους λειτουργία μακροπρόθεσμα.

Ένα διαχειριζόμενο δάσος είναι πιο ανθεκτικό, ασφαλέστερο από πυρκαγιές και παράσιτα και καλύτερα ικανό να προσαρμοστεί στις περιβαλλοντικές αλλαγές. Είναι ακόμα σύνηθες να βλέπουμε μια σύγκρουση μεταξύ της διατήρησης και της οικονομικής χρήσης των δασών.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Ωστόσο, αυτή η διχοτομία δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα. Η εμπειρία δείχνει ότι η σχεδιασμένη διαχείριση, βασισμένη στην επιστημονική γνώση και τη συμμετοχή των τοπικών ενδιαφερόμενων μερών, είναι η καλύτερη εγγύηση για την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων, ενώ ταυτόχρονα αξιοποιεί τις δυνατότητές τους σε ένα ισορροπημένο περιβάλλον.