Οικονομία και νερό στην κορυφή των ανησυχιών

Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποτελεί έναν από τους πλέον κρίσιμους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις επόμενες δεκαετίες.

Ωστόσο, οι προτεραιότητες των πολιτών διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα, όπως αποκαλύπτει το πρόσφατο Ευρωβαρόμετρο.

Στην περίπτωση της Κύπρου, οι ανησυχίες γύρω από την οικονομική επιβίωση και την πρόσβαση σε βασικά αγαθά φαίνεται να υπερτερούν των περιβαλλοντικών θεμάτων, χωρίς ωστόσο να ακυρώνεται η αναγνώριση της σημασίας της κλιματικής δράσης.

Αν και οι Κύπριοι συμμερίζονται την ανάγκη για δράση, οι προτεραιότητές τους επηρεάζονται εντονότερα από την οικονομική κατάσταση και την πρόσβαση σε βασικά αγαθά.

Βασική ανησυχία η οικονομική κατάσταση

Η οικονομική κατάσταση αποτελεί τη βασική ανησυχία για το 77% των Κυπρίων, ένα ποσοστό αισθητά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που φθάνει το 47%, ενώ παράλληλα, η πρόσβαση σε πόσιμο νερό απασχολεί το 74% των Κυπρίων, έναντι 50% των πολιτών στην υπόλοιπη Ένωση.

Οι ένοπλες συρράξεις προκαλούν ανησυχία στο 57% των Κυπρίων (έναντι 61% στην ΕΕ), ενώ ζητήματα όπως ο υπερπληθυσμός (20%), η υποβάθμιση της φύσης (23%) και το κράτος δικαίου (27%) καταγράφουν τα χαμηλότερα ποσοστά ανησυχίας στην Κύπρο – όλα σημαντικά χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Το 74% των Κυπρίων αποδίδει την κύρια ευθύνη για αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής στις εθνικές κυβερνήσεις (έναντι 66% στην ΕΕ), ενώ το 65% βλέπει την ΕΕ ως βασικό παράγοντα αντιμετώπισης της (έναντι 59%).

Ως τρίτη επιλογή για αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής οι Κύπριοι προκρίνουν τη βιομηχανία και τις επιχειρήσεις (53%) σε σύγκριση με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους (58%).

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση απέναντι σε σχολεία και πανεπιστήμια, όπου το 43% των Κυπρίων τα θεωρεί υπεύθυνα για την κλιματική εκπαίδευση και δράση – ποσοστό υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου (20%).

Στο πεδίο των ατομικών πρωτοβουλιών, οι Κύπριοι δείχνουν αυξημένη περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, καθώς το 70% δηλώνει ότι μειώνει τα απορρίμματα (έναντι 64% στην ΕΕ), ενώ το 50% επιλέγει οικιακές συσκευές χαμηλής κατανάλωσης (έναντι 34%).

Παρόμοιο είναι το ποσοστό (49%) για όσους περιορίζουν τη χρήση πλαστικών, στοιχείο που ευθυγραμμίζεται με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Υψηλή ευαισθητοποίηση στην ΕΕ

Σε επίπεδο ΕΕ, η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών (85%) θεωρεί την κλιματική αλλαγή σοβαρό πρόβλημα, ενώ 8 στους 10 (81%) στηρίζουν τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050.

Το 77% αναγνωρίζει πως το κόστος της αδράνειας είναι μεγαλύτερο από τις επενδύσεις για μια πράσινη μετάβαση.

Το 88% στηρίζει την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ενεργειακής αποδοτικότητας, ενώ το 75% βλέπει τη μείωση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων ως μέσο ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας και της οικονομίας.

Παράλληλα, το 84% επιθυμεί στήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας καθαρών τεχνολογιών μέσω του Clean Industrial Deal.

Επιπλέον το 92% των Ευρωπαίων λαμβάνει ατομικά μέτρα για την κλιματική αλλαγή, ωστόσο μόνο το 28% πιστεύει ότι αυτές οι ενέργειες είναι αρκετές για ουσιαστική αλλαγή, καθώς οι περισσότεροι αναγνωρίζουν ότι ο ρόλος των κυβερνήσεων, της ΕΕ και των επιχειρήσεων είναι καθοριστικός.

Ενημέρωση και παραπληροφόρηση για το κλίμα

Αν και το 84% συμφωνεί ότι η κλιματική αλλαγή οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα, το 52% θεωρεί πως τα παραδοσιακά ΜΜΕ δεν παρέχουν ξεκάθαρη πληροφόρηση, καθώς το 49% δηλώνει ότι δυσκολεύεται να εντοπίσει αξιόπιστες πηγές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Με ορίζοντα το 2030 και την πλήρη ουδετερότητα έως το 2050, η ΕΕ επιταχύνει την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Νόμου για το Κλίμα, την ενεργειακή μετάβαση και την οικονομική στήριξη μέσω του Σχεδίου Προσιτής Ενέργειας, ενώ παράλληλα, σχεδιάζεται νέα νομοθεσία για την κλιματική προσαρμογή μετά το 2026, που θα ενισχύσει περαιτέρω την ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα και καινοτομία.

Το μήνυμα από τα ευρήματα είναι πως η περιβαλλοντική πολιτική πρέπει να συνδέεται στενά με την κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα κάθε κράτους-μέλους.

Η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην πληροφόρηση, η στήριξη των εθνικών κυβερνήσεων και η ενεργή συμμετοχή των πολιτών και της εκπαίδευσης μπορούν να διαμορφώσουν ένα αποτελεσματικότερο και πιο δίκαιο πλαίσιο για την πράσινη μετάβαση.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η πρόκληση για την Ευρώπη –και την Κύπρο ειδικότερα– δεν είναι απλώς να πειστεί για την ανάγκη δράσης, αλλά να εξασφαλίσει ότι κανείς δεν μένει πίσω στην πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα.

Του Λοΐζου Ττοφαλλή

Climate change.pdf