Κομισιόν: Πρόταση για πρόσβαση σε ασφαλείς αμβλώσεις μέσω υπαρχόντων πόρων

Απάντηση στην Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών «My Voice, My Choice: Για Ασφαλή και Προσβάσιμη Άμβλωση», η οποία συγκέντρωσε πάνω από 1,1 εκατ. υπογραφές σε όλη την ΕΕ, εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τόσο η Αντιπρόεδρος της Επιτροπής για τα Κοινωνικά Δικαιώματα, Ροξάνα Μινζάτου, όσο και η Επίτροπος Ισότητας, Χάτζα Λαμπίμπ, υπογράμμισαν ότι η Επιτροπή δεν απορρίπτει μεν την πρωτοβουλία, αλλά δεν προτείνει νέα νομοθεσία για τη χρηματοδότηση της πρόσβασης σε ασφαλή άμβλωση.

Αντ’ αυτού, ξεκαθάρισαν ότι υπόκειται στα κράτη μέλη το να αξιοποιήσουν υφιστάμενα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο Plus (ESF+), για τη χρηματοδότηση της ασφαλούς άμβλωσης, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα χρήσης προγραμμάτων από γυναίκες σε γειτονικά κράτη μέλη, λειτουργία που ήδη υπάρχει για το συγκεκριμένο ταμείο για την υγειονομική κάλυψη ευάλωτων ανθρώπων, αλλά, όπως διευκρίνισε η Μινζάτου, χρησιμοποιείτο μέχρι σήμερα μόνο σε περιπτώσεις όπως καρκινικές θεραπείες.

Η πρωτοβουλία ζητούσε από την Επιτροπή να καταθέσει πρόταση για χρηματοδοτική στήριξη προς τα κράτη μέλη, ζητώντας ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο, ώστε οι χώρες που θα ήθελαν - με 10 κράτη μέλη να στηρίζουν αυτή την επιλογή μέχρι στιγμής - να έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν ασφαλή διακοπή εγκυμοσύνης σε γυναίκες από άλλες χώρες της ΕΕ όπου η άμβλωση δεν είναι νόμιμη ή προσβάσιμη. Στόχος ήταν η προστασία της υγείας και των δικαιωμάτων των γυναικών, ιδίως εκείνων σε ευάλωτες ομάδες.

«Οι διοργανωτές μας ζήτησαν να στηρίξουμε κράτη μέλη που, εθελοντικά και με πνεύμα αλληλεγγύης, θέλουν να προσφέρουν πρόσβαση σε ασφαλή και νόμιμη άμβλωση σύμφωνα με τους εθνικούς νόμους, συμπεριλαμβανομένων γυναικών από άλλα κράτη μέλη που αλλιώς δεν θα είχαν πρόσβαση ή δεν θα μπορούσαν να την αντέξουν οικονομικά», τόνισε η κ. Λαμπίμπ, υπογραμμίζοντας ότι η Κομισιόν δούλεψε σκληρά για αυτή την απόφαση.

«Από σήμερα, δίνουμε στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν χρηματοδότηση της ΕΕ, μέσω του ΕΚΤ, για να βελτιώσουν την πρόσβαση στην άμβλωση. Αυτό σημαίνει στήριξη για γυναίκες που χρειάζεται να ταξιδέψουν, στήριξη για γυναίκες στη δική τους χώρα, στήριξη για γυναίκες σε απομακρυσμένες περιοχές και στήριξη για γυναίκες χωρίς οικονομικούς πόρους. Στην πράξη, σημαίνει ότι οι γυναίκες θα έχουν καλύτερη πρόσβαση σε ασφαλή φροντίδα άμβλωσης, οποιαδήποτε ευάλωτη γυναίκα, οπουδήποτε στην Ευρώπη. Και αυτό είναι επαναστατικό», υπογράμμισε η Επίτροπος.

«Βάζουμε τα εργαλεία στο τραπέζι, αλλά τώρα εξαρτάται από τα κράτη μέλη να τα χρησιμοποιήσουν. Και, φυσικά, είμαστε έτοιμοι να τα στηρίξουμε να τα αποδεχτούν. Το ΕΚΤ είναι ένα ταμείο κοινής διαχείρισης, από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Τα χρήματα διατίθενται στα κράτη μέλη για να ενισχύσουν την πρόσβαση σε προσιτή άμβλωση, ενώ τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα κεφάλαια φτάνουν στις γυναίκες που αναζητούν ασφαλή και προσβάσιμη άμβλωση», ανέφερε.

Επιπλέον, η κ. Λαμπίμπ προανήγγειλε την παρουσίαση μιας νέας στρατηγικής για την ισότητα των φύλων για τα επόμενα πέντε χρόνια, την ερχόμενη εβδομάδα, με στόχο «να ενισχύσει την υγεία και τα δικαιώματα των γυναικών σε όλη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των σεξουαλικών και αναπαραγωγικών δικαιωμάτων, γιατί αυτή είναι η Ευρώπη στην οποία πιστεύουμε. Άρα, σήμερα, η φωνή μου, η επιλογή μου, μετατράπηκε σε δράση, και η Ευρώπη ενήργησε, και θα συνεχίσουμε να ενεργούμε. Μείνετε συντονισμένοι, το επόμενο βήμα είναι η στρατηγική μας για την ισότητα των φύλων», είπε.

Στο ανακοινωθέν που εξέδωσε η Κομισιόν, επισημαίνεται ότι «η ΕΕ μπορεί να υποστηρίξει τη δράση των κρατών μελών στον τομέα της δημόσιας υγείας, σεβόμενη παράλληλα την ευθύνη των κρατών μελών για τον καθορισμό της πολιτικής τους για την υγεία, καθώς και την οργάνωση και την παροχή υπηρεσιών υγείας και ιατρικής περίθαλψης», ενώ προσθέτει ότι «έχοντας αναλύσει προσεκτικά την πρωτοβουλία και λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς των Συνθηκών της ΕΕ στην αρμοδιότητα της ΕΕ στον τομέα της δημόσιας υγείας, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να βασίζονται σε υφιστάμενα μέσα της ΕΕ για τη βελτίωση της ισότιμης πρόσβασης σε νόμιμα διαθέσιμες και οικονομικά προσιτές υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών ασφαλούς άμβλωσης».

Η έλευση της πρωτοβουλίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βρήκε κατά το προηγούμενο διάστημα τόσο στήριξη, όσο και αντίδραση, κυρίως από τα κόμματα της ακροδεξιάς.

Στις 17 Δεκεμβρίου 2025, έπειτα από ψηφοφορία, το κείμενο, το οποίο εγκρίθηκε με 358 ψήφους υπέρ, 202 κατά και 79 αποχές, καλούσε την Κομισιόν, σύμφωνα με την πρόταση «Η Φωνή μου, η Επιλογή μου», να θεσπίσει έναν μηχανισμό χρηματοδότησης με δυνατότητα επιλογής συμμετοχής, ανοιχτό σε όλες τις χώρες της ΕΕ σε εθελοντική βάση, με την υποστήριξη της χρηματοδότησης της ΕΕ. Αυτός ο μηχανισμός χρηματοδότησης θα επέτρεπε σε ένα κράτος μέλος της ΕΕ να παρέχει πρόσβαση σε ασφαλή τερματισμό κυήσεων σύμφωνα με την εσωτερική του νομοθεσία σε οποιονδήποτε δεν έχει πρόσβαση σε ασφαλή και νόμιμη άμβλωση.

Η εικόνα που αποτυπώθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δε φαίνεται να ήταν διαφορετική και στο Κολέγιο των Επιτρόπων, όπου η Πολωνία και η Μάλτα αναμένεται να είχαν αντιστάσεις, καθώς είναι από τα κράτη μέλη που παραμένουν αρνητικά, χωρίς ωστόσο αυτό να μην οδηγήσει σε συμβιβασμό επάνω στο τραπέζι.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Αυτή είναι η δωδέκατη πρωτοβουλία που λαμβάνει επίσημη απάντηση από την Επιτροπή από τότε που ξεκίνησαν οι Ευρωπαϊκές Πρωτοβουλίες Πολιτών (ECI-ΕΠΠ) το 2012, διαδικασία που εισήχθη με τη Συνθήκη της Λισαβόνας ως εργαλείο για τους πολίτες να επηρεάσουν την ατζέντα της ΕΕ. Ξεκίνησε επίσημα τον Απρίλιο του 2012. Μόλις καταχωρηθεί μια ΕΠΠ, επιτρέπει σε ένα εκατομμύριο πολίτες από τουλάχιστον επτά κράτη μέλη της ΕΕ να καλέσουν την Επιτροπή να προτείνει νομικές ενέργειες σε τομείς στους οποίους έχει αρμοδιότητα.

Από την υποβολή της εκάστοτε πρωτοβουλίας, η Κομισιόν έχει έξι μήνες για να εκδώσει επίσημη απάντηση. Από την εισαγωγή της, η Επιτροπή έχει καταχωρίσει 127 πρωτοβουλίες, εκ των οποίων οι 14 έχουν συγκεντρώσει με επιτυχία ένα εκατομμύριο υπογραφές και έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή για εξέταση.