ΓεΣΥ: Αυστηρότερες κυρώσεις και περισσότερες εξουσίες στον ΟΑΥ

Σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία του Γενικού Συστήματος Υγείας (ΓεΣΥ), με αυστηρότερες κυρώσεις για παραβάσεις, διευρυμένες ελεγκτικές εξουσίες και δυνατότητα περιορισμού της εγγραφής νέων παρόχων, προωθεί το Υπουργείο Υγείας μέσω δύο τροποποιητικών νομοσχεδίων που τέθηκαν σε δημόσια διαβούλευση.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η αύξηση των διοικητικών προστίμων έως και €600.000 σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων παραβάσεων, η δυνατότητα αναδρομικού ελέγχου πληρωμών μέχρι και δώδεκα χρόνια σε περιπτώσεις δόλου, καθώς και η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) για τη διαχείριση των συμβάσεων με επαγγελματίες και παρόχους υπηρεσιών υγείας.

Παράλληλα, προτείνονται ρυθμίσεις για την προστασία των δικαιούχων από πρόσθετες χρεώσεις, την παροχή φαρμακευτικών και ιατροτεχνολογικών προϊόντων, τη λειτουργία των προσωπικών ιατρών και την εσωτερική διακυβέρνηση του Οργανισμού.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, στόχος των αλλαγών είναι η βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, η ενίσχυση της εποπτείας και η διασφάλιση της μακροπρόθεσμης οικονομικής βιωσιμότητας του Συστήματος.

Πρόστιμα έως €600 χιλ. για επαναλαμβανόμενες παραβάσεις

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την αναθεώρηση του πλαισίου διοικητικών κυρώσεων που μπορεί να επιβάλλει ο ΟΑΥ.

Συγκεκριμένα, το δεύτερο τροποποιητικό νομοσχέδιο προβλέπει αύξηση του ανώτατου διοικητικού προστίμου για παραβάσεις από €30.000 σε €300.000.

Παράλληλα, σε περιπτώσεις επανάληψης της παράβασης, προβλέπεται η δυνατότητα επιβολής διοικητικού προστίμου έως €600.000, ανάλογα με τη φύση, τη βαρύτητα και τη διάρκειά της.

Οι προτεινόμενες αλλαγές περιλαμβάνουν επίσης αυστηρότερες ποινικές κυρώσεις για συγκεκριμένα αδικήματα που προβλέπονται στη νομοθεσία του ΓεΣΥ.

Ειδικότερα, σε μία από τις σχετικές διατάξεις προτείνεται αύξηση της μέγιστης ποινής φυλάκισης από τρία σε τέσσερα χρόνια και του χρηματικού προστίμου από €8.000 σε €75.000.

Παράλληλα, προβλέπεται δικαίωμα υποβολής γραπτής ένστασης κατά απόφασης επιβολής διοικητικού προστίμου ενώπιον του Διοικητικού Συμβουλίου του ΟΑΥ, εντός 30 ημερών από την κοινοποίησή της.

Έλεγχοι πληρωμών έως και δώδεκα χρόνια πίσω

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ενίσχυση των ελέγχων επί των απαιτήσεων που υποβάλλουν οι πάροχοι υπηρεσιών υγείας για αποζημίωση από το ΓεΣΥ.

Με την προσθήκη νέου άρθρου στη νομοθεσία, προτείνεται να παρέχεται στον Γενικό Διευθυντή του ΟΑΥ η δυνατότητα διενέργειας εκ των υστέρων ελέγχων σε απαιτήσεις που έχουν ήδη πληρωθεί, εντός τριών ετών από την ημερομηνία καταβολής τους.

Εφόσον διαπιστωθεί ότι ποσά καταβλήθηκαν κατά παράβαση της νομοθεσίας, των κανονισμών, των κλινικών πρωτοκόλλων ή των συμβατικών υποχρεώσεων, ο Οργανισμός θα μπορεί να τα βεβαιώνει ως οφειλή και να τα αφαιρεί από μελλοντικές πληρωμές.

Ωστόσο, σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται ότι η παράβαση προέκυψε ως αποτέλεσμα δόλου, η χρονική περίοδος ελέγχου θα μπορεί να επεκτείνεται στα δώδεκα χρόνια.

Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα υποβολής ένστασης εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση της σχετικής απόφασης.

Διευρυμένες εξουσίες ελέγχου στον ΟΑΥ

Το δεύτερο νομοσχέδιο προωθεί επίσης την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του ΟΑΥ κατά τη διερεύνηση πιθανών παραβάσεων.

Με βάση τις προτεινόμενες διατάξεις, ο Γενικός Διευθυντής θα μπορεί να συλλέγει πληροφορίες, να διενεργεί ελέγχους, να κατάσχει ή να λαμβάνει αντίγραφα εγγράφων και ηλεκτρονικών αρχείων, καθώς και να εισέρχεται και να επιθεωρεί εγκαταστάσεις παρόχων υπηρεσιών υγείας.

Επιπλέον, θα μπορεί να λαμβάνει μαρτυρίες ή πληροφορίες από πρόσωπα που σχετίζονται με διερευνώμενες υποθέσεις, σύμφωνα με διαδικασίες που θα καθορίζονται με εσωτερικούς κανονισμούς.

Παράλληλα, προτείνεται η δυνατότητα του Οργανισμού να προχωρεί σε συμβιβασμό ή διακανονισμό παραβάσεων και ενδεχόμενων παραβάσεων.

Δυνατότητα περιορισμού νέων συμβάσεων με παρόχους

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στο πρώτο τροποποιητικό νομοσχέδιο, το οποίο αφορά τον καθορισμό των αναγκών του ΓεΣΥ και τη διαδικασία εγγραφής και συμβασιοποίησης παρόχων.

Σύμφωνα με τις προτεινόμενες διατάξεις, ο ΟΑΥ θα μπορεί να καθορίζει τις ανάγκες του Συστήματος και, εφόσον κρίνεται αναγκαίο για λόγους δημοσίου συμφέροντος, να αρνείται την εγγραφή ή τη σύναψη σύμβασης με φυσικά ή νομικά πρόσωπα.

Η δυνατότητα αυτή θα συνδέεται με την αποτελεσματική κάλυψη των αναγκών των δικαιούχων, την ποιότητα των υπηρεσιών, την προστασία της δημόσιας υγείας και την οικονομική βιωσιμότητα του Συστήματος, με τήρηση της αρχής της αναλογικότητας.

Παράλληλα, ο ΟΑΥ θα μπορεί να θέτει συγκεκριμένους όρους και περιορισμούς για την εγγραφή νέων παρόχων ή την παροχή υπηρεσιών από ήδη συμβεβλημένους επαγγελματίες.

Επιπλέον, προτείνεται να παρέχεται στον Οργανισμό η δυνατότητα να αρνείται την εγγραφή φυσικού προσώπου που δεν πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις ή να ακυρώνει την εγγραφή του εφόσον παύσει να τις πληροί.

Οι σχετικές διαδικασίες θα καθορίζονται με αποφάσεις και εσωτερικούς κανονισμούς του Οργανισμού.

Περιορισμοί στις πρόσθετες χρεώσεις ασθενών

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης ρυθμίσεις για τις οικονομικές υποχρεώσεις των δικαιούχων του ΓεΣΥ.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι τα συμβεβλημένα νοσηλευτήρια δεν θα επιτρέπεται να λαμβάνουν αμοιβή από ασθενείς για υπηρεσίες που καλύπτονται από τον ΟΑΥ, εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπει η σχετική νομοθεσία.

Παράλληλα, θα απαγορεύεται στα νοσηλευτήρια να προτρέπουν ή να ζητούν από δικαιούχους να καταβάλλουν αμοιβή σε άλλο πρόσωπο για υπηρεσίες που καλύπτονται από το Σύστημα.

Αντίστοιχες διατάξεις προτείνονται για τις υπηρεσίες Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών, καθώς και για άλλες κατηγορίες συμβεβλημένων παρόχων.

Οι αλλαγές αποσκοπούν στην αποσαφήνιση των υποχρεώσεων των παρόχων ως προς τις χρεώσεις των δικαιούχων για καλυπτόμενες υπηρεσίες.

Φάρμακα, ιατροτεχνολογικά προϊόντα και αποκατάσταση

Πρόσθετες τροποποιήσεις αφορούν την επικαιροποίηση των υπηρεσιών και προϊόντων που παρέχονται στο πλαίσιο του ΓεΣΥ.

Συγκεκριμένα, στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για φαρμακευτικά προϊόντα, ιατροτεχνολογικά προϊόντα και υγειονομικά είδη, καθώς και για υπηρεσίες αποθεραπείας, αποκατάστασης, ανακουφιστικής φροντίδας και απεικονιστικών εξετάσεων.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι, υπό συγκεκριμένους όρους, θα μπορεί να εγκρίνεται σε ονομαστική βάση η χορήγηση φαρμάκων ή ιατροτεχνολογικών προϊόντων που δεν περιλαμβάνονται στους σχετικούς καταλόγους του Συστήματος.

Αντίστοιχη δυνατότητα προτείνεται και για περιπτώσεις στις οποίες ένα προϊόν περιλαμβάνεται στους καταλόγους, αλλά ο δικαιούχος δεν πληροί τους όρους του εγκεκριμένου πρωτοκόλλου.

Για την εξέταση των σχετικών αιτημάτων και ενστάσεων, ο ΟΑΥ θα μπορεί να διορίζει εμπειρογνώμονες ή να συστήνει ειδικές επιτροπές.

Αλλαγές στη λειτουργία των προσωπικών ιατρών

Το δεύτερο νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης τροποποιήσεις στη διαδικασία αναπλήρωσης προσωπικών ιατρών.

Σύμφωνα με την προτεινόμενη ρύθμιση, οι προσωπικοί ιατροί θα ορίζουν αναπληρωματική υπηρεσία στις περιπτώσεις και υπό τις προϋποθέσεις που θα καθορίζονται με αποφάσεις.

Για τις υπηρεσίες που θα παρέχονται κατά την αναπλήρωση, ο ΟΑΥ θα συνεχίσει να αμείβει τον προσωπικό ιατρό στον κατάλογο του οποίου είναι εγγεγραμμένος ο δικαιούχος, χωρίς να καταβάλλει πρόσθετη αμοιβή στον ιατρό που παρέχει την αναπληρωματική υπηρεσία.

Παράλληλα, οι προσωπικοί ιατροί θα μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να αποζημιώνουν οι ίδιοι τον συνάδελφο που τους αναπληρώνει.

Συμμετοχή ασφαλιστικών εταιρειών σε δαπάνες υγείας

Μία ακόμη σημαντική πρόνοια αφορά τη χρηματοδότηση υπηρεσιών υγείας που παρέχονται σε δικαιούχους εξαιτίας ατυχημάτων ή επαγγελματικών ασθενειών.

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, προτείνεται οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις να καταβάλλουν ετησίως στον ΟΑΥ ποσά που αντιστοιχούν σε μέρος των δαπανών που κατέβαλε το ΓεΣΥ για τη φροντίδα τέτοιων περιστατικών, εφόσον καλύπτονται από υποχρεωτικές ασφαλιστικές καλύψεις.

Τα σχετικά ποσά θα υπολογίζονται βάσει καθορισμένης μεθοδολογίας και θα επιμερίζονται μεταξύ των ασφαλιστικών επιχειρήσεων ανάλογα με το μερίδιο αγοράς τους.

Ενίσχυση της εσωτερικής εποπτείας

Παράλληλα, προτείνεται η θεσμοθέτηση ενός ενισχυμένου πλαισίου εσωτερικού ελέγχου στον ΟΑΥ.

Ειδικότερα, προβλέπεται η σύσταση Επιτροπής Ελέγχου και Δημόσιας Διακυβέρνησης, η οποία θα έχει την ευθύνη εποπτείας του συστήματος εσωτερικού ελέγχου και της λειτουργίας της σχετικής Μονάδας.

Η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου θα διενεργεί ελέγχους και ειδικές μελέτες, ενώ θα αξιολογεί τα συστήματα διακυβέρνησης και διαχείρισης κινδύνων του Οργανισμού.

Παράλληλα, προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για την ανεξαρτησία της Μονάδας, τη στελέχωσή της και την πρόσβασή της στα απαραίτητα στοιχεία.

Δημόσια διαβούλευση μέχρι τις 12 Νοεμβρίου

Τα δύο τροποποιητικά νομοσχέδια έχουν τεθεί από το Υπουργείο Υγείας σε δημόσια διαβούλευση μέσω της πλατφόρμας «η-Διαβούλευση», με καταληκτική ημερομηνία υποβολής απόψεων και παρατηρήσεων τις 12 Νοεμβρίου 2026.

Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, οι προτεινόμενες αλλαγές θα πρέπει να ακολουθήσουν τα επόμενα στάδια της νομοθετικής διαδικασίας, προτού καταστούν εφαρμοστέες.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Οι ρυθμίσεις που προωθούνται επηρεάζουν τόσο τη λειτουργία και τις ελεγκτικές αρμοδιότητες του ΟΑΥ όσο και τις υποχρεώσεις των συμβεβλημένων παρόχων, με βασικό ζητούμενο, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, την προστασία των δικαιούχων και τη βιωσιμότητα του ΓεΣΥ.

Του Λοΐζου Ττοφαλλή