Έλεγχοι για καρκινογόνους παράγοντες στην εργασία – Τι έδειξαν
26 Απριλίου 2026, 06:00
Στοχευμένα και όχι ανά τομέα οικονομικής δραστηριότητας πραγματοποιούνται οι μετρήσεις για την έκθεση εργαζομένων σε καρκινογόνους και μεταλλαξιογόνους παράγοντες στην Κύπρο, σύμφωνα με την απάντηση του υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. κ. Μαρίνου Μουσιούττα, σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή Αμμοχώστου κ. Γιώργου Κουκουμά.
Όπως ανέφερε ο Υπουργός, η ευθύνη για την αξιολόγηση των κινδύνων και τη διενέργεια μετρήσεων ανήκει καταρχάς στους εργοδότες, στο πλαίσιο των υποχρεώσεων τους για την εφαρμογή συστημάτων ασφαλείας και υγείας στην εργασία.
Συγκεκριμένα, τόνισε πως το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας (ΤΕΕ), παρεμβαίνει συμπληρωματικά πραγματοποιώντας ελέγχους όπου κρίνεται αναγκαίο ή κατόπιν παραπόνων, με στόχο τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τα νομοθετικά όρια.΄
Δεν καταγράφηκαν υπερβάσεις ορίων
Στην απάντηση του ο Υπουργός ανέφερε πως οι μετρήσεις που διενεργήθηκαν μέχρι σήμερα δεν κατέγραψαν υπερβάσεις των επιτρεπόμενων ορίων οκτάωρης έκθεσης.
Ενδεικτικά, έγιναν έλεγχοι σε εννέα σημεία στο Τσιμεντοποιείο Βασιλικού για εισπνεύσιμο κρυσταλλικό πυρίτιο, καθώς και σε χώρους όπου χρησιμοποιούνται καρκινογόνες ουσίες, όπως μικροβιολογικά εργαστήρια ή περιβάλλοντα με έκθεση σε φορμαλδεΰδη, πτητικές οργανικές ενώσεις και εκπομπές πετρελαιοκινητήρων.
Όπως επισημάνθηκε, σε όλες τις περιπτώσεις, τα επίπεδα παρέμειναν εντός των προβλεπόμενων ορίων.
Περιορισμένα περιστατικά επαγγελματικού καρκίνου
Σε ότι αφορά τα δεδομένα για επαγγελματικές ασθένειες, το ΤΕΕ καταγράφει ετησίως περιστατικά μέσα από διερευνήσεις παραπόνων και γνωστοποιήσεις εργοδοτών και ιατρών.
Ωστόσο, ο Υπουργός σημείωσε πως οι περιπτώσεις επαγγελματικού καρκίνου που έχουν εντοπιστεί και τεκμηριωθεί παραμένουν ελάχιστες και αφορούν κυρίως μεσοθηλίωμα και καρκίνο του πνεύμονα, που πιθανόν σχετίζονται με έκθεση σε αμίαντο.
Όπως επισημαίνεται, η ιδιαιτερότητα των επαγγελματικών καρκίνων καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη τη διερεύνηση της αιτιώδους σχέσης και την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων κατά τον χρόνο διάγνωσης.
Εντατικοποίηση ελέγχων και επιθεωρήσεων
Στο πλαίσιο ενίσχυσης της πρόληψης, το ΤΕΕ υλοποιεί εκτεταμένο πρόγραμμα επιθεωρήσεων σε χώρους εργασίας.
Όπως ανέφερε ο Υπουργός, μόνο το 2024 πραγματοποιήθηκαν 4.890 επιθεωρήσεις σε 2.977 διαφορετικά υποστατικά.
Παράλληλα, μέσω του ευρωπαϊκού έργου Life Cheree, δημιουργήθηκε ψηφιακή βάση δεδομένων στην οποία καταγράφονται 39 εταιρείες που διαχειρίζονται συνολικά 134 καρκινογόνες ουσίες.
Σημειώνεται πως οι επιχειρήσεις αυτές εντάσσονται σε στοχευμένες εκστρατείες επιθεώρησης, που διεξάγονται κυρίως τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, με έμφαση στη χημική βιομηχανία.
Πρόληψη μέσω επιτήρησης υγείας και εκπαίδευσης
Κομβικό ρόλο στην προστασία των εργαζομένων διαδραματίζει η επιτήρηση της υγείας τους, μέσω ειδικών κανονισμών που εφαρμόζονται σε επαγγέλματα υψηλού κινδύνου. ΄
Όπως τόνισε ο Υπουργός, στο πλαίσιο αυτό έχουν εκδοθεί υπουργικά διατάγματα που προβλέπουν τη διενέργεια ιατρικών και εργαστηριακών εξετάσεων σε δραστηριότητες όπου υπάρχει πιθανότητα έκθεσης σε επικίνδυνες ουσίες, όπως εργασίες με αμίαντο, δραστηριότητες σε ορυχεία και λατομεία, καθώς και χειρισμός αντικαρκινικών φαρμάκων στον τομέα της υγείας.
Παράλληλα ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενημέρωση και εκπαίδευση εργαζομένων και εργοδοτών μέσα από εκστρατείες διαφώτισης και αξιοποίηση ευρωπαϊκών εργαλείων όπως ο «Οδικός Χάρτης για τα Καρκινογόνα».
Προκλήσεις στην καταγραφή
Παρά τις δράσεις που υλοποιούνται, η ανάπτυξη ολοκληρωμένης εθνικής καταγραφής για την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες αναγνωρίζεται ότι παραμένει δύσκολη, κυρίως λόγω της δομής της κυπριακής οικονομίας, η οποία χαρακτηρίζεται από μεγάλο αριθμό μικρομεσαίων επιχειρήσεων χωρίς σταθερή χρήση χημικών ουσιών.
Ο Υπουργός υπογράμμισε πως το ΤΕΕ εστιάζει στην περαιτέρω ανάπτυξη συστήματος καταγραφής επαγγελματικών ασθενειών, το οποίο βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, ενώ παράλληλα ενισχύει τη συνεργασία με ιατρικούς και άλλους αρμόδιους φορείς, με στόχο τη μείωση της υποδήλωσης περιστατικών.
Της Τζούλιας Σουππουρή
