Υπέρταση: Ο «σιωπηλός» παράγοντας κινδύνου που δεν πρέπει να αγνοούμε

10 September 2026, 07:00

Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί μία από τις συχνότερες χρόνιες παθήσεις παγκοσμίως και έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα. Παρ' όλα αυτά, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι, εφόσον αισθάνονται καλά, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη παγίδα της υπέρτασης.

Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλεί πόνο, δύσπνοια ή άλλα χαρακτηριστικά συμπτώματα. Για χρόνια μπορεί να εξελίσσεται αθόρυβα, προκαλώντας σταδιακές βλάβες στα αγγεία, στην καρδιά, στον εγκέφαλο και στους νεφρούς.

Στην καθημερινή κλινική πράξη συναντούμε συχνά ανθρώπους που πληροφορούνται ότι έχουν υπέρταση κατά τη διάρκεια ενός τυχαίου προληπτικού ελέγχου. Δυστυχώς, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου η διάγνωση γίνεται μετά από ένα σοβαρό καρδιαγγειακό επεισόδιο, όπως ένα έμφραγμα ή ένα εγκεφαλικό.

Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη διάγνωση αποτελεί ίσως το σημαντικότερο βήμα για την πρόληψη.

Γιατί αυξάνεται η αρτηριακή πίεση;

Η υπέρταση είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης πολλών παραγόντων. Η ηλικία και η κληρονομικότητα παίζουν σημαντικό ρόλο, όμως εξίσου σημαντικές είναι και οι καθημερινές μας συνήθειες.

Η αυξημένη κατανάλωση αλατιού, η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής άσκησης, το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και ο σακχαρώδης διαβήτης συμβάλλουν σημαντικά στην εμφάνισή της.

Στην Κύπρο, όπως και στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, η γήρανση του πληθυσμού αλλά και ο σύγχρονος τρόπος ζωής οδηγούν σε ολοένα μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων με αυξημένη αρτηριακή πίεση.

Η σωστή μέτρηση κάνει τη διαφορά

Δεν είναι λίγες οι φορές που ένας ασθενής ανησυχεί από μία μόνο αυξημένη μέτρηση ή, αντίθετα, καθησυχάζεται λανθασμένα από μία φυσιολογική τιμή.

Η διάγνωση της υπέρτασης δεν βασίζεται σε μία μόνο μέτρηση.

Η πίεση πρέπει να μετράται σε συνθήκες ηρεμίας, με κατάλληλη περιχειρίδα και μετά από λίγα λεπτά ξεκούρασης. Συχνά απαιτούνται επαναλαμβανόμενες μετρήσεις ή ακόμη και 24ωρη καταγραφή της αρτηριακής πίεσης (Holter πίεσης), η οποία παρέχει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της καθημερινής διακύμανσης.

Η σωστή διάγνωση αποτελεί τη βάση για τη σωστή θεραπεία.

Η θεραπεία δεν ξεκινά πάντα από το φάρμακο

Η αντιμετώπιση της υπέρτασης δεν περιορίζεται στη χορήγηση αντιυπερτασικών φαρμάκων.

Η απώλεια ακόμη και λίγων κιλών, η τακτική φυσική δραστηριότητα, η μείωση της πρόσληψης αλατιού, η διακοπή του καπνίσματος και η υιοθέτηση μιας ισορροπημένης μεσογειακής διατροφής μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις τιμές της αρτηριακής πίεσης.

Όταν όμως οι αλλαγές στον τρόπο ζωής δεν επαρκούν ή όταν ο συνολικός καρδιαγγειακός κίνδυνος είναι υψηλός, η φαρμακευτική αγωγή είναι απαραίτητη.

Σήμερα διαθέτουμε αποτελεσματικές και ασφαλείς θεραπευτικές επιλογές που επιτρέπουν την εξατομίκευση της αγωγής, με στόχο όχι μόνο τη ρύθμιση της πίεσης αλλά και τη συνολική προστασία της καρδιάς και των αγγείων.

Τι βλέπουμε σήμερα στην κλινική πράξη

Ένα από τα συχνότερα προβλήματα δεν είναι η διάγνωση της υπέρτασης αλλά η διακοπή της θεραπείας.

Αρκετοί ασθενείς, όταν οι μετρήσεις τους βελτιωθούν, θεωρούν ότι «θεραπεύτηκαν» και σταματούν μόνοι τους τα φάρμακα. Στην πραγματικότητα, οι φυσιολογικές τιμές αποτελούν συνήθως το αποτέλεσμα της σωστής θεραπείας και όχι ένδειξη ότι η υπέρταση έχει εξαφανιστεί.

Η καλή συνεργασία μεταξύ ασθενούς και θεράποντος ιατρού παραμένει καθοριστική για τη μακροχρόνια προστασία της καρδιαγγειακής υγείας.

Το μήνυμα που αξίζει να θυμόμαστε

Η υπέρταση δεν είναι μια πάθηση που πρέπει να μας φοβίζει, αλλά μια κατάσταση που απαιτεί συνέπεια και σωστή παρακολούθηση.

Με την έγκαιρη διάγνωση, τις αλλαγές στον τρόπο ζωής και, όπου χρειάζεται, την κατάλληλη θεραπεία, μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου και άλλων σοβαρών επιπλοκών.

Η καλύτερη στρατηγική δεν είναι να αντιμετωπίσουμε τις συνέπειες της υπέρτασης, αλλά να προλάβουμε την εμφάνισή τους.

Τι πρέπει να κρατήσετε

Η υπέρταση συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα.
Η τακτική μέτρηση της αρτηριακής πίεσης είναι ο μόνος τρόπος για έγκαιρη διάγνωση.
Η υγιεινή διατροφή, η άσκηση και η διατήρηση φυσιολογικού βάρους αποτελούν βασικά μέτρα πρόληψης.
Η φαρμακευτική αγωγή δεν πρέπει να διακόπτεται χωρίς ιατρική συμβουλή.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια θεωρείται φυσιολογική αρτηριακή πίεση;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τιμές κάτω από 120/80 mmHg θεωρούνται ιδανικές, ενώ η συνολική αξιολόγηση γίνεται πάντα από τον θεράποντα ιατρό με βάση την ηλικία, το ιστορικό και τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου.

Η υπέρταση προκαλεί πάντα πονοκέφαλο;

Όχι. Οι περισσότεροι ασθενείς δεν έχουν κανένα σύμπτωμα, ακόμη και όταν οι τιμές της πίεσης είναι ιδιαίτερα αυξημένες.

Μπορεί να προληφθεί;

Σε μεγάλο βαθμό ναι. Η υγιεινή διατροφή, η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, η τακτική άσκηση, ο περιορισμός του αλατιού και η αποφυγή του καπνίσματος μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης υπέρτασης.

Δρ. Ζήσης Δημητριάδης*

Ο Καθηγητής Επεμβατικής Καρδιολογίας, Ζήσης Δημητριάδης, δραστηριοποιείται στην Κύπρο, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις σύγχρονες επεμβατικές θεραπείες της στεφανιαίας νόσου και των σύνθετων καρδιαγγειακών παθήσεων. Πιστεύει ότι η σωστή ενημέρωση αποτελεί βασικό εργαλείο για την πρόληψη και τη βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας.