Χρόνιο στρες: Πώς μπορεί να επηρεάζει την καρδιά

Το χρόνιο στρες της καθημερινότητας μπορεί να συνδέεται με επίμονη φλεγμονή στον οργανισμό, η οποία με τη σειρά της φαίνεται να σχετίζεται με αλλαγές στη δομή της καρδιάς και αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Αυτό δείχνει μεγάλη μελέτη σχεδόν 480.000 ενηλίκων στο Ηνωμένο Βασίλειο, με επικεφαλής ερευνητές από το MRC Laboratory of Medical Sciences και το Imperial College London.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η χρόνια φλεγμονή συνδεόταν όχι μόνο με γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα και το αυξημένο σωματικό λίπος, αλλά και με κοινωνικοοικονομικές δυσκολίες και ψυχολογική επιβάρυνση.

«Κρυφές» αλλαγές στην καρδιά

Η χρόνια φλεγμονή αποτελεί μια παρατεταμένη, χαμηλού βαθμού ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Στη νέα μελέτη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα της UK Biobank, εξετάζοντας έναν δείκτη φλεγμονής στο αίμα, απεικονιστικές εξετάσεις της καρδιάς και γενετικά δεδομένα.

Τα άτομα με τα υψηλότερα επίπεδα φλεγμονής εμφάνιζαν περισσότερες δομικές αλλαγές στην καρδιά.

Μεταξύ αυτών ήταν πάχυνση των τοιχωμάτων της καρδιάς, μικρότερες καρδιακές κοιλότητες και μειωμένη ικανότητα πλήρωσης της καρδιάς με αίμα.

Οι μεταβολές αυτές μπορεί να αναπτύσσονται για χρόνια χωρίς εμφανή συμπτώματα και σε ορισμένες περιπτώσεις να προηγούνται της καρδιακής ανεπάρκειας.

43% υψηλότερος κίνδυνος εμφράγματος και εγκεφαλικού

Οι συμμετέχοντες που βρίσκονταν στο υψηλότερο 20% ως προς τα επίπεδα φλεγμονής είχαν κατά 43% υψηλότερο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου σε σύγκριση με εκείνους που βρίσκονταν στο χαμηλότερο 20%.

Η αυξημένη πιθανότητα παρατηρήθηκε ακόμη και σε ανθρώπους που δεν είχαν ήδη διαγνωσμένη καρδιοπάθεια.

Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η χρόνια φλεγμονή μπορεί να αποτελεί έναν από τους βιολογικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων οι συνθήκες ζωής επηρεάζουν την καρδιαγγειακή υγεία.

Ο ρόλος του στρες και των κοινωνικών συνθηκών

Οι επιστήμονες εντόπισαν ισχυρή σχέση μεταξύ υψηλότερων επιπέδων φλεγμονής και κοινωνικοοικονομικών δυσκολιών, καθώς και ψυχολογικής δυσφορίας.

Ο καθηγητής Declan O’Regan, από το Imperial College London, ανέφερε ότι ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα ήταν το πόσο στενά συνδέονταν οι κοινωνικοί παράγοντες και η ψυχική υγεία με τη φλεγμονή και τις μεταβολές στην καρδιά.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο είχαν γνωστοί παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η σωματική αδράνεια και η παχυσαρκία.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως κάθε άνθρωπος που βιώνει στρες ή οικονομικές δυσκολίες θα αναπτύξει καρδιοπάθεια.

Και τα γονίδια παίζουν ρόλο

Η μελέτη έδειξε ότι η γενετική προδιάθεση μπορεί επίσης να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός αντιδρά στη χρόνια φλεγμονή.

Ορισμένοι άνθρωποι φαίνεται να είναι πιο ανθεκτικοί, ενώ άλλοι μπορεί να είναι περισσότερο ευάλωτοι στις επιδράσεις της.

Ωστόσο, ακόμη και όταν υπάρχει γενετική προδιάθεση, οι ερευνητές τονίζουν ότι η καρδιοπάθεια δεν είναι αναπόφευκτη.

Η μείωση παραγόντων κινδύνου, όπως το κάπνισμα και το υπερβολικό σωματικό βάρος, μπορεί να συμβάλει στη μείωση της χρόνιας φλεγμονής και του καρδιαγγειακού κινδύνου.

Νέοι πιθανοί στόχοι για θεραπεία

Οι επιστήμονες εντόπισαν επίσης συγκεκριμένες φλεγμονώδεις πρωτεΐνες από τις οικογένειες της ιντερλευκίνης-1 και του TNF, οι οποίες φαίνεται να εμπλέκονται στις αλλαγές που παρατηρήθηκαν στην καρδιά.

Ορισμένες από αυτές αποτελούν ήδη στόχο φαρμάκων που εξετάζονται σε κλινικές δοκιμές.

Αυτό δημιουργεί την πιθανότητα ότι στο μέλλον αντιφλεγμονώδεις θεραπείες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου σε άτομα υψηλού κινδύνου, πριν ακόμη εμφανιστούν συμπτώματα.

Οι ερευνητές εξετάζουν επίσης κατά πόσο ο συνδυασμός εξετάσεων αίματος για τη φλεγμονή με γενετικούς δείκτες κινδύνου θα μπορούσε να βοηθήσει στον έγκαιρο εντοπισμό ανθρώπων που χρειάζονται πιο στενή παρακολούθηση.

Η φλεγμονή έχει και «σκοτεινή πλευρά»

Η φλεγμονή αποτελεί φυσιολογικό και απαραίτητο μέρος της άμυνας και της επούλωσης του οργανισμού.

Όταν όμως παραμένει ενεργή για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Ο καθηγητής Bryan Williams, από το British Heart Foundation, σημειώνει ότι η νέα μελέτη προσφέρει σημαντικά στοιχεία για το πώς γενετικοί, κοινωνικοί και παράγοντες τρόπου ζωής μπορούν να συνδυάζονται και να επηρεάζουν τη φλεγμονή και την καρδιαγγειακή υγεία.

Τα ευρήματα ενισχύουν τη σημασία τόσο της αντιμετώπισης των κοινωνικών ανισοτήτων όσο και των αλλαγών στον τρόπο ζωής που μπορούν να προστατεύσουν την καρδιά.