Σπουδαία η δράση της βιταμίνης D

Η βιταμίνη D είναι απαραίτητη για πολλές λειτουργίες του οργανισμού, όπως η άμυνα του ανοσοποιητικού και η ρύθμιση της φλεγμονής. Υπάρχει φυσικά σε ορισμένες τροφές, προστίθεται σε άλλες και διατίθεται ως συμπλήρωμα. Το δέρμα παράγει επίσης βιταμίνη D με την έκθεση στον ήλιο. Παρόλα αυτά, η ανεπάρκεια βιταμίνης D είναι από τις πιο συχνές παγκοσμίως: σχεδόν το 42% των ενηλίκων στις ΗΠΑ παρουσιάζουν χαμηλά επίπεδα. 

Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη είναι περίπου 15 μικρογραμμάρια (2.000 IU), αλλά η υπερβολική λήψη μπορεί επίσης να προκαλέσει προβλήματα. Πρόσφατες έρευνες εξετάζουν τον πιθανό ρόλο της βιταμίνης D στην υγεία και στη μακροζωία.

Βιταμίνη D και καρκίνος παχέος εντέρου

Μια πρόσφατη ανασκόπηση 50 μελετών με πάνω από ένα εκατομμύριο συμμετέχοντες έδειξε ότι υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης D στο αίμα συνδέονται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου παχέος εντέρου και καλύτερη επιβίωση όσων ήδη νοσούν.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Nutrients τον Απρίλιο του 2025 και υποστηρίζει ότι η βιταμίνη D ενισχύει το ανοσοποιητικό, μειώνει τη φλεγμονή και ίσως διαθέτει αντικαρκινικές ιδιότητες, όπως η προαγωγή του προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου και η αναστολή της ανεξέλεγκτης κυτταρικής ανάπτυξης.

Παρόλα αυτά, οι επιστήμονες τονίζουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες, πιο αυστηρές κλινικές δοκιμές. Ορισμένες μελέτες βρήκαν όφελος από τη διατροφή ή τα συμπληρώματα, ενώ άλλες δεν εντόπισαν σημαντική σχέση. Παράγοντες όπως BMI, φύλο, θρεπτική κατάσταση, γονίδια ή τρόπος ζωής πιθανόν επηρεάζουν τα αποτελέσματα.

Ο ογκολόγος Dr. Wael Harb επισημαίνει ότι η διασφάλιση επαρκών επιπέδων βιταμίνης D μπορεί να βοηθήσει το ανοσοποιητικό και να ενισχύσει τις θεραπείες, αλλά οι ανάγκες κάθε ασθενούς διαφέρουν.

Μπορεί η βιταμίνη D να επιβραδύνει τη γήρανση;

Τα τελομερή - τα προστατευτικά τμήματα DNA στις άκρες των χρωμοσωμάτων-μικραίνουν με την ηλικία και σχετίζονται με ασθένειες γήρανσης. Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο American Journal of ClinicalNutrition τον Ιούλιο του 2025 δείχνει ότι η πρόσληψη βιταμίνης D3 μπορεί να διατηρήσει το μήκος των τελομερών στα λευκά αιμοσφαίρια και να επιβραδύνει τη βιολογική γήρανση. Η έρευνα χρησιμοποίησε δεδομένα από τη μεγάλη κλινική δοκιμή VITAL στις ΗΠΑ, όπου συμμετέχοντες λάμβαναν για 5 χρόνια είτε 2.000 IU βιταμίνης D3 είτε placebo. Εκείνοι που λάμβαναν βιταμίνη D παρουσίασαν σημαντικά μικρότερη βράχυνση τελομερών, αποτέλεσμα που ισοδυναμεί με περίπου 3 χρόνια “νεότερης” βιολογικής ηλικίας.

Το όφελος φάνηκε μεγαλύτερο σε άτομα χωρίς παχυσαρκία, χωρίς φάρμακα για χοληστερίνη και σε ποικιλία εθνοτήτων. Τα ωμέγα-3 δεν φάνηκαν να επηρεάζουν τα τελομερή. Ο Δρ. Yoshua Quinones σχολίασε ότι η μελέτη δείχνει πως η βιταμίνη D3 μπορεί να προσφέρει περισσότερα από την υποστήριξη οστών και ανοσοποιητικού,πιθανόν να επιβραδύνει και τη γήρανση σε κυτταρικό επίπεδο.

Ωστόσο, η ανάλυση ήταν μεταγενέστερη και η αρχική δοκιμή δεν είχε σχεδιαστεί ειδικά για τελομερή, ενώ οι περισσότεροι συμμετέχοντες ήταν λευκοί και μεγαλύτερης ηλικίας, κάτι που περιορίζει τη γενίκευση των αποτελεσμάτων.

Βιταμίνη D3 και δεύτερο καρδιακό επεισόδιο

Προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει χαμηλή βιταμίνη D με κακή καρδιαγγειακή υγεία. Μια νέα έρευνα δείχνει ότι η στοχευμένη χορήγηση βιταμίνης D3 μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο δεύτερου εμφράγματος.

Η μελέτη TARGET-D, που παρουσιάστηκε στο συνέδριο της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας 2025, περιλάμβανε 630 άτομα, κυρίως άνδρες γύρω στα 63, μέσα στον πρώτο μήνα μετά από έμφραγμα. Το 87% είχε χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D (κατά μέσο όρο 27 ng/ml). Οι ερευνητές εξατομίκευσαν τις δόσεις ώστε το επίπεδο να φτάσει ~40 ng/ml, παρακολουθώντας το καθ’ όλη τη διάρκεια της μελέτης.

Παρόλο που δεν υπήρξε μεγάλη διαφορά στα συνολικά καρδιακά επεισόδια, ο κίνδυνος δεύτερου εμφράγματος ήταν 3,8% στην ομάδα της βιταμίνης D3 έναντι 7,9% στην ομάδα ελέγχου, περισσότερο από 50% μείωση.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Ο καρδιολόγος Δρ. Cheng-HanChen εξηγεί ότι η σχέση της βιταμίνης D με την καρδιά φαίνεται κυρίως συσχετιστική και όχι απαραίτητα αιτιώδης. Ωστόσο, η βιταμίνη D3 μπορεί να μειώνει τη φλεγμονή και την αρτηριακή πίεση. Αν μελλοντικές μεγάλες μελέτες επιβεβαιώσουν τη μείωση επανεμφράγματος, θα πρόκειται για σημαντικό εύρημα.