Σάς "αγαπούν" τα κουνούπια; Μάθετε γιατί και προφυλαχτείτε

Αν νιώθετε ότι τα κουνούπια σας προτιμούν περισσότερο από άλλους ανθρώπους, δεν είστε οι μόνοι. Έρευνες δείχνουν ότι ορισμένα άτομα είναι πράγματι πιο ελκυστικά για τα κουνούπια. Μια μελέτη του 2026 διαπίστωσε ότι τα κουνούπια φαίνεται να προσελκύονται περισσότερο από ανθρώπους που καταναλώνουν μπύρα σε σχέση με όσους δεν πίνουν. Παράλληλα, άλλες έρευνες έχουν δείξει ότι τα κουνούπια έλκονται από το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) που εκπνέουμε, καθώς και από συγκεκριμένες χημικές ουσίες που παράγονται από το δέρμα μας.

Τα κουνούπια θεωρούνται από τα πιο επικίνδυνα ζώα στον κόσμο, επειδή μπορούν να μεταδώσουν σοβαρές ασθένειες όπως η ελονοσία, ο κίτρινος πυρετός, ο ιός Ζίκα, ο δάγκειος πυρετός και η τσικουνγκούνια. Για τον λόγο αυτό, η πρόληψη των τσιμπημάτων αποτελεί σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας. Είναι γνωστό ότι τα κουνούπια δείχνουν προτίμηση σε ορισμένα άτομα, ενώ αποφεύγουν άλλα.

Για πολλά χρόνια, το εντομοαπωθητικό DEET θεωρείται το πιο αποτελεσματικό μέσο προστασίας. To DEET είναι η πιο διαδεδομένη συνθετική δραστική ουσία στα εντομοαπωθητικά. Ωστόσο, μια νέα μελέτη έδειξε ότι τα κουνούπια μπορεί να μάθουν να συνδέουν τη μυρωδιά του DEET με την τροφή και να έλκονται από αυτήν. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί τονίζουν ότι το DEET παραμένει ένα από τα καλύτερα διαθέσιμα εντομοαπωθητικά και δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί.

Γιατί ορισμένοι άνθρωποι προσελκύουν περισσότερα κουνούπια;

Τα κουνούπια χρησιμοποιούν κυρίως το CO₂ που εκπνέουμε για να εντοπίσουν πιθανούς ξενιστές. Μπορούν να ακολουθήσουν το «ίχνος» του αερίου μέχρι να φτάσουν σε έναν άνθρωπο. Το αν τελικά θα προσγειωθούν πάνω του εξαρτάται από πρόσθετους παράγοντες.

Ένας από αυτούς είναι η θερμοκρασία του σώματος. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα κουνούπια προσελκύονται περισσότερο από ανθρώπους που εκπέμπουν ισχυρότερα θερμικά σήματα. Επιπλέον, σημαντικό ρόλο παίζουν οι χημικές ουσίες που εκκρίνονται από το δέρμα. Άτομα που δέχονται συχνότερα τσιμπήματα φαίνεται να παράγουν μεγαλύτερες ποσότητες καρβοξυλικών οξέων, φυσικών ενώσεων που βρίσκονται στον ιδρώτα και δημιουργούνται από μικροοργανισμούς του δέρματος.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η κατανόηση αυτών των μηχανισμών μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη αποτελεσματικότερων εντομοαπωθητικών στο μέλλον.

Η κατανάλωση μπύρας και τα κουνούπια

Σε μια πρόσφατη μελέτη που πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια φεστιβάλ στην Ολλανδία, ερευνητές εξέτασαν τη συμπεριφορά των κουνουπιών σε 465 συμμετέχοντες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η κατανάλωση μπύρας συσχετίστηκε με αυξημένη προσέλκυση κουνουπιών.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι πιθανότατα δεν ευθύνεται το αλκοόλ στο αίμα, αλλά η οσμή της μπύρας που αποβάλλεται από το σώμα. Ωστόσο, επισημαίνουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να επιβεβαιωθεί το εύρημα. Επομένως, προς το παρόν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε να αλλάξει κάποιος τις συνήθειές του σχετικά με την κατανάλωση μπύρας.

Μπορούν τα κουνούπια να «μάθουν» το DEET;

Μια μελέτη στο περιοδικό Journal of Experimental Biology έδειξε ότι τα κουνούπια μπορούν να εκπαιδευτούν να συσχετίζουν τη μυρωδιά του DEET με την παρουσία τροφής. Οι ερευνητές τα εξέθεσαν επανειλημμένα σε DEET ενώ υπήρχε κοντά ζεστό αίμα. Μετά από αρκετές επαναλήψεις, πάνω από το 60% των κουνουπιών προσπάθησε να τραφεί όταν αντιλήφθηκε μόνο τη μυρωδιά του DEET.

Όταν τους δόθηκε η επιλογή ανάμεσα σε δύο ανθρώπινα χέρια, τα μη εκπαιδευμένα κουνούπια απέφευγαν το χέρι με DEET, ενώ τα εκπαιδευμένα έδειχναν προτίμηση σε αυτό. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι το εύρημα αυτό αλλάζει την αντίληψη πως τα εντομοαπωθητικά λειτουργούν αποκλειστικά λόγω της χημικής τους δράσης.

Παρόλα αυτά, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι τέτοιες συνθήκες είναι δύσκολο να εμφανιστούν στη φύση και ότι το DEET εξακολουθεί να αποτελεί ιδιαίτερα αποτελεσματική προστασία. Προτείνεται μάλιστα η συχνή επανατοποθέτησή του αντί για μία μόνο μεγάλη εφαρμογή.

Πώς να προστατευτείτε από τα κουνούπια

Για να μειώσετε τον κίνδυνο τσιμπημάτων:

•Φοράτε μακρυμάνικα ρούχα.

•Προτιμάτε ανοιχτόχρωμα ρούχα.

•Να θυμάστε ότι πολλά κουνούπια είναι πιο δραστήρια νωρίς το πρωί και το βράδυ.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

•Απομακρύνετε από τον χώρο σας αντικείμενα με στάσιμο νερό, καθώς αποτελούν εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών.

•Χρησιμοποιείτε εντομοαπωθητικά  ή φυσικές εναλλακτικές λύσεις.

Η αποφυγή των τσιμπημάτων δεν προσφέρει μόνο άνεση, αλλά μειώνει και τον κίνδυνο μετάδοσης σοβαρών λοιμωδών νοσημάτων.