Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για τη σκολίωση και πώς να την αντιμετωπίσουμε

Η σκολίωση είναι πάθηση της σπονδυλικής στήλης που χαρακτηρίζεται από πλάγια καμπύλωση σε σχήμα C ή S. Αν και συχνά συνδέεται με παιδιά και εφήβους, εμφανίζεται πολύ συχνά και στους ηλικιωμένους. Πολλοί ενήλικες με σκολίωση δεν παρουσιάζουν συμπτώματα και ενδέχεται να μην γνωρίζουν ότι πάσχουν από αυτήν. Σε άλλες περιπτώσεις όμως, η παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης μπορεί να προκαλέσει πόνο, δυσκολία στη βάδιση και περιορισμό της κινητικότητας. Μόνο σε σοβαρές περιπτώσεις απαιτείται χειρουργική επέμβαση, ενώ συνήθως αρκεί η φυσικοθεραπεία. Στους ενήλικες, η σκολίωση μπορεί να αποτελεί συνέχεια της παιδικής σκολίωσης και να επιδεινώνεται με την ηλικία. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί αργότερα εξαιτίας της φυσιολογικής φθοράς της σπονδυλικής στήλης. 

Με τα χρόνια, οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι, που λειτουργούν ως «αμορτισέρ» ανάμεσα στους σπονδύλους, φθείρονται και χάνουν ύψος. Σε ορισμένα άτομα η φθορά είναι μεγαλύτερη στη μία πλευρά, γεγονός που οδηγεί σε καμπύλωση της σπονδυλικής στήλης.

Η πάθηση μπορεί να επηρεάσει αισθητά τη στάση του σώματος. Μερικοί άνθρωποι γέρνουν προς τη μία πλευρά ή δυσκολεύονται να σταθούν εντελώς όρθιοι. Συχνά ο ένας ώμος ή το ένα ισχίο βρίσκεται ψηλότερα από το άλλο. Η αλλαγή της ευθυγράμμισης του σώματος προκαλεί ανισορροπία στους μυς. Για παράδειγμα, αν το σώμα γέρνει προς τα δεξιά, οι μύες της δεξιάς πλευράς βραχύνονται και πιέζονται, ενώ οι μύες της αριστερής πλευράς επιμηκύνονται. Οι μύες που παραμένουν τεντωμένοι για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν λειτουργούν αποτελεσματικά, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε πόνο στην πλάτη.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η καμπύλη της σπονδυλικής στήλης πιέζει κάποιο νεύρο, προκαλώντας μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στο ένα ή και στα δύο πόδια. Η σκολίωση μπορεί επίσης να περιορίσει το εύρος κίνησης της σπονδυλικής στήλης. Όταν η καμπύλη βρίσκεται στο άνω μέρος της πλάτης, περιορίζεται η δυνατότητα περιστροφής του κορμού και η κίνηση των ώμων και του αυχένα. Αντίστοιχα, όταν εντοπίζεται στη μέση, μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα τόσο στη μέση όσο και στα ισχία.

Η κακή ευθυγράμμιση του σώματος μπορεί ακόμη να κάνει το ένα πόδι να φαίνεται κοντύτερο από το άλλο. Αυτό συχνά συμβάλλει σε πόνο στην πλάτη αλλά και σε καταπόνηση του γονάτου, του ισχίου ή του αστραγάλου της μακρύτερης πλευράς, η οποία δέχεται μεγαλύτερη πίεση. Αν η διαφορά μήκους ξεπερνά το ενάμισι εκατοστό περίπου, μπορεί να διορθωθεί με ειδικό τακούνι μέσα στο παπούτσι.

Η φυσικοθεραπεία αποτελεί βασική μέθοδο αντιμετώπισης των συμπτωμάτων. Στόχος της είναι η ανακούφιση από τον πόνο, η βελτίωση της λειτουργικότητας και η αντιστάθμιση της μυϊκής ανισορροπίας. Ορισμένες ασκήσεις στοχεύουν στη διάταση μίας πλευράς και στην ενδυνάμωση της άλλης. Ένα παράδειγμα είναι μια παραλλαγή της στάσης γιόγκα «child’s pose», όπου το άτομο γονατίζει, κάθεται προς τις φτέρνες και τεντώνει τα χέρια μπροστά ακουμπώντας το κεφάλι στο χαλάκι.

Επιπλέον, συνιστώνται ασκήσεις ενδυνάμωσης του κορμού για καλύτερη σταθερότητα και σωστή στάση σώματος. Οι σανίδες (planks) αποτελούν χαρακτηριστική άσκηση ενδυνάμωσης και μπορούν να προσαρμοστούν ανάλογα με τις δυνατότητες κάθε ατόμου. Πολύ χρήσιμη θεωρείται και η άσκηση “bird dog”, στην οποία το άτομο στηρίζεται στα χέρια και τα γόνατα, σηκώνει ταυτόχρονα το αντίθετο χέρι και πόδι και διατηρεί τον κορμό σταθερό. Η άσκηση αυτή βελτιώνει τόσο τη δύναμη όσο και τον έλεγχο του σώματος.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Συχνά χρησιμοποιείται και η μπάλα ισορροπίας (stability ball), επειδή η ασταθής επιφάνειά της ενεργοποιεί περισσότερο τους μυς του κορμού. Ωστόσο, οι κατάλληλες ασκήσεις διαφέρουν ανάλογα με τη σοβαρότητα της καμπύλης και τα συμπτώματα του κάθε ασθενούς. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντική η αξιολόγηση από φυσικοθεραπευτή, ο οποίος μπορεί να προτείνει εξατομικευμένο πρόγραμμα ασκήσεων και να δείξει τη σωστή τεχνική εκτέλεσής τους.