Οι γάτες δίνουν νέα στοιχεία για τον καρκίνο στους ανθρώπους

Μια μεγάλη γενετική μελέτη σε σχεδόν 500 γάτες έδειξε ότι αρκετοί καρκίνοι των ζώων αυτών μοιράζονται σημαντικές γενετικές ομοιότητες με καρκίνους που εμφανίζονται στους ανθρώπους.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science, ανέλυσε όγκους από οικόσιτες γάτες σε πέντε χώρες και εντόπισε μεταλλάξεις σε γονίδια που είναι ήδη γνωστό ότι παίζουν ρόλο στην ανάπτυξη καρκίνου στον άνθρωπο.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα ευρήματα θα μπορούσαν μελλοντικά να βοηθήσουν τόσο στη βελτίωση της θεραπείας των γατών όσο και στην καλύτερη κατανόηση ορισμένων μορφών καρκίνου στους ανθρώπους.

Κοινές γενετικές αλλαγές

Ο καρκίνος αποτελεί σημαντική αιτία ασθένειας και θανάτου στις γάτες, ωστόσο μέχρι σήμερα υπήρχαν πολύ λιγότερα δεδομένα για τις γενετικές αλλαγές που βρίσκονται πίσω από τους όγκους τους σε σύγκριση με τους ανθρώπους ή τους σκύλους.

Οι ερευνητές εξέτασαν δείγματα όγκων αναζητώντας μεταλλάξεις και άλλες γενετικές αλλαγές που μπορούν να συμβάλουν στην εμφάνιση και ανάπτυξη του καρκίνου.

Διαπίστωσαν ότι αρκετά από τα λεγόμενα «γονίδια-οδηγούς» του καρκίνου στις γάτες είναι τα ίδια ή παρόμοια με εκείνα που έχουν εντοπιστεί στον άνθρωπο και στους σκύλους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι επιθετικοί όγκοι του μαστού στις γάτες.

Περισσότερο από το 50% των όγκων αυτών έφερε μετάλλαξη στο γονίδιο FBXW7, το οποίο φυσιολογικά συμβάλλει στον έλεγχο πρωτεϊνών που σχετίζονται με την ανάπτυξη και τη διαίρεση των κυττάρων.

Όταν το γονίδιο αυτό παρουσιάζει βλάβη, πρωτεΐνες που ενισχύουν την ανάπτυξη των κυττάρων μπορεί να συσσωρεύονται και να διευκολύνουν την επιβίωση και εξάπλωση των καρκινικών κυττάρων.

Παρόμοιες μεταλλάξεις στο FBXW7 έχουν εντοπιστεί και σε ανθρώπινους καρκίνους του μαστού.

Ομοιότητες και σε άλλους καρκίνους

Οι επιστήμονες βρήκαν επίσης γενετικές ομοιότητες μεταξύ γατών και ανθρώπων σε καρκίνους που επηρεάζουν το αίμα, τα οστά, τους πνεύμονες, το δέρμα, το γαστρεντερικό σύστημα και το κεντρικό νευρικό σύστημα.

Οι ομοιότητες αυτές θεωρούνται ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες επειδή οι οικόσιτες γάτες συχνά ζουν στο ίδιο περιβάλλον με τους ανθρώπους.

Μπορούν, επομένως, να εκτίθενται σε παρόμοιους περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως χημικές ουσίες του σπιτιού, ατμοσφαιρικούς ρύπους και καπνό.

Η μελέτη φυσικά δεν αποδεικνύει ότι οι συγκεκριμένοι παράγοντες προκαλούν καρκίνο στις γάτες ή στους ανθρώπους, αλλά οι ερευνητές θεωρούν ότι η παράλληλη μελέτη των δύο ειδών μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ γονιδίων και περιβάλλοντος.

Πιθανές εφαρμογές στη θεραπεία

Τα γενετικά δεδομένα μπορεί επίσης να βοηθήσουν μελλοντικά στην ανάπτυξη πιο εξατομικευμένων θεραπειών.

Στα εργαστηριακά πειράματα, ορισμένα φάρμακα χημειοθεραπείας φάνηκαν να είναι πιο αποτελεσματικά σε δείγματα όγκων μαστού από γάτες που έφεραν τη μετάλλαξη FBXW7.

Ωστόσο, το αποτέλεσμα παρατηρήθηκε σε ιστικά δείγματα και δεν αποδεικνύει ακόμη ότι η ίδια προσέγγιση θα έχει το ίδιο αποτέλεσμα σε ζωντανά ζώα ή στον άνθρωπο.

Το εύρημα, πάντως, υποστηρίζει την ιδέα της λεγόμενης ιατρικής ακριβείας, όπου η θεραπεία επιλέγεται με βάση τα μοριακά και γενετικά χαρακτηριστικά του κάθε όγκου.

Τι μπορεί να σημαίνει για τον άνθρωπο

Η έρευνα βασίζεται σε μια ευρύτερη προσέγγιση γνωστή ως One Medicine, σύμφωνα με την οποία η ανθρώπινη και η κτηνιατρική ιατρική μπορούν να προσφέρουν γνώσεις η μία στην άλλη.

Καρκίνοι που εμφανίζονται φυσικά στις γάτες μπορεί να αποτελέσουν ένα επιπλέον μοντέλο για τη μελέτη της νόσου, ιδιαίτερα επειδή τα ζώα μοιράζονται με τους ανθρώπους τόσο το περιβάλλον όσο και ορισμένους βιολογικούς μηχανισμούς.

Οι ερευνητές δημιούργησαν επίσης μια ανοικτή βάση γενετικών δεδομένων, ώστε και άλλες επιστημονικές ομάδες να μπορούν να μελετήσουν τους μηχανισμούς του καρκίνου στις γάτες.

Στόχος είναι τα νέα δεδομένα να συμβάλουν μελλοντικά στην ανάπτυξη πιο εξατομικευμένων θεραπειών για τα ζώα και, ενδεχομένως, να προσφέρουν επιπλέον στοιχεία για την έρευνα του καρκίνου στον άνθρωπο.

https://www.sciencedaily.com/releases/2026/09/260924231826.htm