Γιατί τα κατεστραμμένα νεύρα δυσκολεύονται να επουλωθούν;

Ερευνητές εντόπισαν έναν μηχανισμό που φαίνεται να περιορίζει την ικανότητα των νευρώνων να αναπτύσσουν ξανά τις κατεστραμμένες νευρικές ίνες, ανοίγοντας τον δρόμο για πιθανές νέες θεραπείες.

Στους ενήλικες, οι νευρώνες έχουν περιορισμένη ικανότητα να αναγεννούν τις νευρικές τους ίνες.

Έτσι, τραυματισμοί στα νεύρα ή στον νωτιαίο μυελό μπορεί να προκαλέσουν μακροχρόνια ή μόνιμα προβλήματα στην κίνηση και την αίσθηση.

Η νέα μελέτη, από ερευνητές της Ιατρικής Σχολής Icahn στο Mount Sinai και δημοσιευμένη στο περιοδικό Nature, δείχνει ότι μια πρωτεΐνη που ονομάζεται AHR παίζει σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.

Οι νευράξονες, δηλαδή οι μακριές προεκτάσεις των νευρώνων, μεταφέρουν σήματα σε όλο το νευρικό σύστημα.

Όταν τραυματιστούν ή κοπούν, η αποκατάσταση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα των νευρώνων να δημιουργήσουν ξανά αυτές τις συνδέσεις.

Η πρωτεΐνη που λειτουργεί σαν «φρένο»

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ενεργοποίηση της AHR περιορίζει την ανάπτυξη των νευραξόνων.

Αντίθετα, όταν αφαίρεσαν την AHR από τους νευρώνες ή χρησιμοποίησαν φάρμακα που εμποδίζουν τη δράση της, οι κατεστραμμένες νευρικές ίνες αναπτύχθηκαν ξανά με μεγαλύτερη επιτυχία.

Σε πειράματα σε ποντίκια με τραυματισμούς περιφερικών νεύρων και του νωτιαίου μυελού, η αναστολή της AHR συνδέθηκε επίσης με καλύτερη αποκατάσταση της κίνησης και της αίσθησης.

Η ισορροπία μεταξύ προστασίας και αποκατάστασης

Μετά από έναν τραυματισμό, η AHR βοηθά τους νευρώνες να αντιμετωπίσουν το κυτταρικό στρες και να διατηρήσουν την ποιότητα των πρωτεϊνών τους.

Ωστόσο, αυτή η προστατευτική διαδικασία περιορίζει παράλληλα την παραγωγή νέων πρωτεϊνών που χρειάζονται για την αναδόμηση των νευραξόνων.

Όταν η AHR δεν είναι ενεργή, οι νευρώνες φαίνεται να αλλάζουν προτεραιότητα.

Αυξάνουν την παραγωγή νέων πρωτεϊνών και ενεργοποιούν μηχανισμούς που συνδέονται με την ανάπτυξη και την αναγέννηση των νευρικών ινών.

Στη διαδικασία αυτή φαίνεται να συμμετέχει και ένας ακόμη παράγοντας, ο HIF-1α, ο οποίος ρυθμίζει γονίδια που σχετίζονται με τον μεταβολισμό και την αποκατάσταση των ιστών.

Από την ανίχνευση τοξινών στην αναγέννηση των νεύρων

Η AHR είχε αρχικά εντοπιστεί λόγω της ικανότητάς της να ανιχνεύει περιβαλλοντικές τοξίνες και ρύπους.

Η νέα έρευνα δείχνει ότι ο ρόλος της είναι ευρύτερος και ότι μέσα στους νευρώνες μπορεί να επηρεάζει το αν οι κατεστραμμένες νευρικές ίνες θα αναγεννηθούν.

Το εύρημα μπορεί στο μέλλον να έχει θεραπευτικές εφαρμογές, καθώς ορισμένα φάρμακα που αναστέλλουν την AHR βρίσκονται ήδη σε κλινικές δοκιμές για άλλες παθήσεις.

Ένα πιθανό βήμα προς νέες θεραπείες

Η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και απαιτούνται περισσότερες μελέτες πριν εξεταστεί η χρήση της συγκεκριμένης προσέγγισης σε ασθενείς.

Οι επιστήμονες θα μελετήσουν ποια φάρμακα, δόσεις και χρόνος θεραπείας είναι πιο αποτελεσματικά, καθώς και τις επιπτώσεις της αναστολής της AHR σε άλλα κύτταρα που συμμετέχουν στην αντίδραση του οργανισμού μετά τον τραυματισμό.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η ομάδα του Mount Sinai σχεδιάζει επίσης να εξετάσει φάρμακα που μπλοκάρουν την AHR και γονιδιακές θεραπείες που μειώνουν τη δράση της ειδικά στους νευρώνες, με στόχο την καλύτερη αποκατάσταση μετά από τραυματισμούς του νωτιαίου μυελού, εγκεφαλικά επεισόδια και άλλες νευρολογικές παθήσεις.