Γιατί ο διαβήτης τύπου 1 είναι πιο σοβαρός όταν εμφανίζεται σε μικρότερες ηλικίες

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν τον λόγο για τον οποίο ο διαβήτης τύπου 1 είναι πιο σοβαρός και επιθετικός όταν εκδηλώνεται σε μικρά παιδιά. Ο διαβήτης τύπου 1 προκαλείται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στα κύτταρα του παγκρέατος που ελέγχουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Η ερευνητική ομάδα έδειξε ότι το πάγκρεας εξακολουθεί να αναπτύσσεται κατά την παιδική ηλικία, ιδιαίτερα κάτω από την ηλικία των 7 ετών, γεγονός που το καθιστά πολύ πιο ευάλωτο σε βλάβες. Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι νέα φάρμακα που αναπτύσσονται θα μπορούσαν να δώσουν στους ασθενείς χρόνο ώστε το πάγκρεας να ωριμάσει, καθυστερώντας την εμφάνιση της νόσου.

Ο διαβήτης τύπου 1 επηρεάζει περίπου 400.000 ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η Γκρέισι, 8 ετών από το Μέρσεϊσαϊντ, αρρώστησε ξαφνικά το βράδυ του Halloween του 2018. Ξεκίνησε σαν ένα απλό κρυολόγημα, αλλά επιδεινώθηκε γρήγορα. «Από ένα πολύ χαρούμενο παιδί ενός έτους, που πήγαινε στον παιδικό σταθμό, χόρευε και τραγουδούσε, έφτασε μέσα σε λιγότερο από 48 ώρες να κινδυνεύει να πεθάνει», λέει ο πατέρας της, Γκάρεθ. «Η διάγνωση παραμένει η χειρότερη στιγμή της ζωής μας. Ξαφνικά, όλα όσα θεωρούσαμε δεδομένα έγιναν δέκα ή είκοσι φορές πιο δύσκολα», προσθέτει.

Η οικογένεια Nye χρειάστηκε να προσαρμοστεί γρήγορα, να παρακολουθεί προσεκτικά κάθε τι που έτρωγε ή έπινε η Γκρέισι, να ελέγχει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα της και να της χορηγεί την ορμόνη ινσουλίνη, η οποία βοηθά το σώμα να απορροφά τη γλυκόζη. Σήμερα, η Γκρέισι έχει συσκευή παρακολούθησης γλυκόζης και αντλία ινσουλίνης, και όπως λέει ο πατέρας της, «κυριαρχεί στον διαβήτη». «Η Γκρέισι είναι μια πραγματική σούπερσταρ», συμπληρώνει.

Ωστόσο, το ερώτημα γιατί τα παιδιά που διαγιγνώσκονται σε πολύ μικρή ηλικία —ιδίως κάτω των επτά ετών— εμφανίζουν μια πιο επιθετική μορφή της νόσουσε σχέση με εκείνα που διαγιγνώσκονται στην εφηβεία ή αργότερα, παρέμενε άλυτο.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science Advances, έδειξε ότι αυτό οφείλεται στην ανάπτυξη των β-κυττάρων του παγκρέατος. Τα β-κύτταρα είναι υπεύθυνα για την απελευθέρωση της ινσουλίνης, της ορμόνης που ρυθμίζει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα μετά το φαγητό. Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Έξετερ μελέτησαν δείγματα παγκρέατος από 250 δότες, ώστε να παρακολουθήσουν πώς σχηματίζονται τα β-κύτταρα τόσο σε υγιή άτομα όσο και σε άτομα με διαβήτη τύπου 1.

Στα πρώτα χρόνια της ζωής, τα β-κύτταρα υπάρχουν ως μικρές ομάδες ή μεμονωμένα κύτταρα, αλλά με την ηλικία πολλαπλασιάζονται και ωριμάζουν σε μεγαλύτερες ομάδες, γνωστές ως νησίδια του Langerhans. Η μελέτη μπόρεσε να παρατηρήσει τι συμβαίνει όταν το ανοσοποιητικό σύστημα στρέφεται εναντίον των β-κυττάρων του ίδιου του ατόμου. Τα β-κύτταρα που βρίσκονται σε μικρές ομάδες καταστρέφονται εύκολα, πριν προλάβουν να ωριμάσουν.

Αντίθετα, εκείνα που βρίσκονται σε μεγαλύτερα νησίδια αντιστέκονται περισσότερο, επιτρέποντας στον οργανισμό να παράγει ακόμη και μικρές ποσότητες ινσουλίνης, γεγονός που μειώνει τη σοβαρότητα της νόσου.

Η Δρ. Σάρα Ρίτσαρντσον από το Πανεπιστήμιο του Έξετερ δήλωσε ότι «πιστεύω ότι αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό εύρημα για τον διαβήτη τύπου 1,  η έρευνα ρίχνει φως στο γιατί η νόσοςείναι πιο επιθετικήστα μικρά παιδιά». Πρόσθεσεότι«το μέλλον είναι πολύ πιο αισιόδοξο» για τα παιδιά που διαγιγνώσκονται σήμερα. Αυτό περιλαμβάνει τη δυνατότητα προληπτικού ελέγχου υγιών παιδιών και τη χρήση νέων ανοσοθεραπευτικών φαρμάκων για την καθυστέρηση της νόσου.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει εγκρίνει το φάρμακο τεπλιζουμάμπη (teplizumab), μία ανοσοθεραπεία που μπορεί να εμποδίσει το ανοσοποιητικό να επιτεθεί στα β-κύτταρα και να τους δώσει χρόνο να ωριμάσουν. Ωστόσο, δεν είναι ακόμη διαθέσιμο μέσω του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS).

«Επειδή διαθέτουμε νέα φάρμακα για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 1 στα παιδιά, ελπίζουμε ότι αυτά θα μπορέσουν να προλάβουν ή να καθυστερήσουν την εκδήλωση της νόσου στους νέους ανθρώπους», δήλωσε η Δρ. Ρίτσαρντσον.

Το χαμένο κομμάτι του παζλ

Η έρευνα αυτή αποτελεί μέρος της πρωτοβουλίας Type 1 Diabetes Grand Challenge, που οργανώθηκε από το Ίδρυμα Steve Morgan, τη Diabetes UK και τον οργανισμό Breakthrough T1D. Η ΡέιτσελΚόνορ, διευθύντρια ερευνητικών συνεργασιών στο Breakthrough T1D, δήλωσε: «Η μελέτη αυτή μας δίνει το χαμένο κομμάτι του παζλ, εξηγώντας γιατί ο διαβήτης τύπου 1 εξελίσσεται πολύ πιο γρήγορα στα παιδιά απ’ ό,τι στους ενήλικες». 

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η Δρ. Ελίζαμπεθ Ρόμπερτσον, διευθύντρια έρευνας και κλινικής στο Diabetes UK, πρόσθεσε: «Το να ανακαλύψουμε γιατί ο διαβήτης τύπου 1 είναι τόσο επιθετικός στα μικρά παιδιά ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη νέων ανοσοθεραπειών που θα μπορούσαν να επιβραδύνουν ή να σταματήσουντην ανοσολογική επίθεση, προσφέροντας στα παιδιά πολύτιμα χρόνια χωρίς ανάγκηγια ινσουλίνη και, ίσωςμια μέρα, να την αποτρέψουνεντελώς».