"Ένοχα" τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και για καρδιοαγγειακά

Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα βρίσκονται σχεδόν σε κάθε διάδρομο των σούπερ μάρκετ. Περιέχουν πρόσθετα, όπως συντηρητικά, γλυκαντικά και τεχνητές αρωματικές ουσίες. Συνήθως έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και είναι πιο οικονομικά από τα φρέσκα τρόφιμα, όμως η κατανάλωσή τους μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία. Διατροφές πλούσιες σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα έχουν συνδεθεί με παχυσαρκία, διαβήτη και καρδιαγγειακά νοσήματα. Nέα μελέτη επιβεβαιώνει αυτή τη σχέση και εξετάζει πώς εμφανίζεται σε διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων αυξάνεται με κάθε επιπλέον ημερήσια μερίδα τέτοιων τροφίμων, με ιδιαίτερα έντονη επίδραση στους Αφροαμερικανούς.

Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από περισσότερους από 6.800 ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες, ηλικίας 45 έως 84 ετών, οι οποίοι δεν είχαν καρδιαγγειακή νόσο στην αρχή της έρευνας. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για περίπου 12 χρόνια και παρείχαν πληροφορίες για τη διατροφή, τον τρόπο ζωής και την υγεία τους. Τα τρόφιμα κατηγοριοποιήθηκαν ανάλογα με τον βαθμό επεξεργασίας τους, ενώ καταγράφηκαν και καρδιαγγειακά συμβάντα μέσω ιατρικών αρχείων.

Στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα περιλαμβάνονταν προϊόντα όπως πατατάκια, κράκερ, λευκό ψωμί, πίτσα, χάμπουργκερ, αναψυκτικά, δημητριακά και γλυκά. Οι συμμετέχοντες κατανάλωναν κατά μέσο όρο περίπου τέσσερις μερίδες την ημέρα. Αυτά τα τρόφιμα αντιστοιχούσαν περίπου στο 28% της ημερήσιας πρόσληψης, ενώ για όσους κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες έφταναν έως και το 41%.

Η ανάλυση έδειξε ότι όσοι κατανάλωναν τις περισσότερες μερίδες υπερεπεξεργασμένων τροφίμων είχαν περίπου 67% μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών προβλημάτων. Τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη φάνηκαν να ενέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαφοροποίηση ανάλογα με τη φυλή και την εθνικότητα. Στους Αφροαμερικανούς, η αύξηση του κινδύνου ήταν σχεδόν διπλάσια σε σχέση με άλλες ομάδες. Συγκεκριμένα, κάθε επιπλέον ημερήσια μερίδα συνδεόταν με αύξηση κινδύνου κατά 6,1%, ενώ για άλλες ομάδες το ποσοστό ήταν 3,2%.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η διαφορά δεν οφείλεται σε βιολογικούς παράγοντες, αλλά σε κοινωνικές και δομικές ανισότητες. Οι Αφροαμερικανοί έχουν συχνότερα περιορισμένη πρόσβαση σε υγιεινές επιλογές τροφίμων και ζουν σε περιβάλλοντα με λιγότερες δυνατότητες σωστής διατροφής. Για την αντιμετώπιση αυτής της ανισότητας προτείνονται μέτρα όπως η βελτίωση της πρόσβασης σε υγιεινά και οικονομικά τρόφιμα και η αντιμετώπιση των εμποδίων στο διατροφικό περιβάλλον.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι, αν και η μελέτη δείχνει ισχυρή συσχέτιση, δεν αποδεικνύει άμεση αιτιώδη σχέση. Ωστόσο, υπάρχουν πιθανοί μηχανισμοί που εξηγούν τον αυξημένο κίνδυνο. Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συμβάλλουν σε υψηλή αρτηριακή πίεση, αυξημένη χοληστερόλη και φλεγμονή, παράγοντες που επιβαρύνουν τα αιμοφόρα αγγεία και αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι ο κίνδυνος που σχετίζεται με αυτά τα τρόφιμα είναι μέτριος σε σύγκριση με άλλους παράγοντες, όπως το κάπνισμα ή ο διαβήτης, οι οποίοι αυξάνουν τον κίνδυνο σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό. Συνολικά, η υψηλή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων προσθέτει έναν επιπλέον, αλλά σχετικά ελεγχόμενο, κίνδυνο στον ήδη υπάρχοντα κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Τέλος, η αρνητική επίδραση φαίνεται να σχετίζεται κυρίως με τα συστατικά αυτών των τροφίμων, όπως η υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, πρόσθετα σάκχαρα και ανθυγιεινά λιπαρά. Αυτά τα στοιχεία είναι γνωστό ότι αυξάνουν την αρτηριακή πίεση, τη χοληστερόλη και το σωματικό βάρος, οδηγώντας μακροπρόθεσμα σε καρδιαγγειακά προβλήματα. Με άλλα λόγια, δεν είναι μόνο ο βαθμός επεξεργασίας, αλλά και η σύσταση των τροφίμων που καθορίζει τον κίνδυνο.