Εμφύτευμα αμφιβήστροειδούς ίσως γλιτώσει από την τύφλωση εκατομμύρια ανθρώπους

Ένα μικροσκοπικό ασύρματο εμφύτευμα αμφιβληστροειδούς βοήθησε στην αποκατάσταση της κεντρικής όρασης σε άτομα με προχωρημένη ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας (AMD), σύμφωνα με αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν στο New England Journal of Medicine. Η προχωρημένη ατροφική AMD, γνωστή και ως γεωγραφική ατροφία (GA), αποτελεί τη συχνότερη αιτία μόνιμης τύφλωσης σε ηλικιωμένους και επηρεάζει περισσότερα από 5 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως. Η διεθνής, πολυκεντρική κλινική δοκιμή συνδιευθύνθηκε από τον José-Alain Sahel, διευθυντή του UPMC Vision Institute· τον Daniel Palanker, καθηγητή οφθαλμολογίας στο Stanford University· και τον Frank Holz, καθηγητή οφθαλμολογίας στο University of Bonn.

Κλινική δοκιμή δείχνει σημαντική βελτίωση όρασης

Από τους 32 συμμετέχοντες που ολοκλήρωσαν έναν χρόνο παρακολούθησης, οι 26 (81%) παρουσίασαν ουσιαστική βελτίωση στην οπτική οξύτητα. Επιπλέον, 27 άτομα (84%) δήλωσαν ότι χρησιμοποιούσαν την τεχνητή όραση που παρείχε η συσκευή στο σπίτι για να διαβάζουν αριθμούς ή λέξεις.

Κατά μέσο όρο, οι ασθενείς κέρδισαν 25 γράμματα σε έναν τυπικό πίνακα οφθαλμολογικής εξέτασης, δηλαδή περίπου πέντε γραμμές, όταν χρησιμοποιούσαν το εμφύτευμα. Συνολικά, το 81% των συμμετεχόντων βελτιώθηκε κατά τουλάχιστον 10 γράμματα.

«Είναι η πρώτη φορά που οποιαδήποτε προσπάθεια αποκατάστασης της όρασης έχει επιτύχει τέτοια αποτελέσματα σε μεγάλο αριθμό ασθενών», δήλωσε ο Sahel, κύριος συγγραφέας της μελέτης και πρόεδρος του Τμήματος Οφθαλμολογίας στη University of Pittsburgh School of Medicine. «Περισσότερο από το 80% των ασθενών μπορούσαν να διαβάσουν γράμματα και λέξεις, και κάποιοι διαβάζουν σελίδες βιβλίου. Αυτό είναι πραγματικά κάτι που δεν μπορούσαμε να φανταστούμε όταν ξεκινήσαμε αυτό το ταξίδι μαζί με τον Daniel Palanker πριν από 15 χρόνια».

Πώς λειτουργεί το εμφύτευμα αμφιβληστροειδούς PRIMA

Καθώς η AMD εξελίσσεται, το κεντρικό οπτικό πεδίο γίνεται θολό επειδή τα φωτοευαίσθητα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς υφίστανται μόνιμη βλάβη. Σε ένα υγιές μάτι, οι φωτοϋποδοχείς συλλαμβάνουν το φως και το μετατρέπουν σε ηλεκτρικά σήματα. Αυτά τα σήματα μεταφέρονται μέσω νευρικών κυττάρων στο πίσω μέρος του ματιού και στη συνέχεια μέσω του οπτικού νεύρου στον εγκέφαλο, όπου σχηματίζονται οι εικόνες.

Το σύστημα PRIMA, που αναπτύχθηκε αρχικά από τον Palanker, έχει σχεδιαστεί για να αντικαταστήσει τους κατεστραμμένους φωτοϋποδοχείς με ένα ασύρματο εμφύτευμα διαστάσεων 2×2 χιλιοστών. Η συσκευή μετατρέπει το φως σε ηλεκτρικά σήματα που διεγείρουν τα εναπομείναντα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς. Μια κάμερα ενσωματωμένη σε ειδικά γυαλιά καταγράφει εικόνες και τις στέλνει στο εμφύτευμα μέσω αόρατου εγγύς υπέρυθρου φωτός. Το εμφύτευμα μετατρέπει το φως σε ηλεκτρικούς παλμούς, συμβάλλοντας στην αποκατάσταση της μετάδοσης οπτικών πληροφοριών στον εγκέφαλο. Οι χρήστες μπορούν να ρυθμίζουν το ζουμ και την αντίθεση για να βελτιώνουν την καθαρότητα της όρασης.

Διεθνής μελέτη σε όλη την Ευρώπη

Η δοκιμή PRIMAvera συμπεριέλαβε 38 συμμετέχοντες ηλικίας 60 ετών και άνω σε 17 ιατρικά κέντρα σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες: Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο.

Μετά από 12 μήνες χρήσης, όλες οι παρενέργειες που σχετίζονταν με τη διαδικασία είχαν υποχωρήσει. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες έδειξαν σαφή βελτίωση στην ικανότητά τους να αναγνωρίζουν γράμματα σε πίνακα οφθαλμολογικής εξέτασης. Ένα άτομο βελτιώθηκε κατά 59 γράμματα, δηλαδή 12 γραμμές.

«Αν και δεν μπορούμε ακόμη να αποκαταστήσουμε πλήρως όραση 20/20 μόνο με το εμφύτευμα, στο UPMC διερευνούμε μεθόδους που θα μπορούσαν να βελτιώσουν περαιτέρω την ποιότητα ζωής των ασθενών και να τους φέρουν πάνω από το όριο νομικής τύφλωσης», δήλωσε ο Sahel.

Ρυθμιστικά βήματα και συνεχιζόμενη έρευνα

Μετά από αυτά τα αποτελέσματα, ο κατασκευαστής της συσκευής, Science Corporation, υπέβαλε αιτήσεις για έγκριση κλινικής χρήσης στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το UPMC έγινε το πρώτο κέντρο στις ΗΠΑ που εμφύτευσε τη συσκευή PRIMA το 2020, σε μελέτη υπό την καθοδήγηση του αναπληρωτή καθηγητή οφθαλμολογίας Joseph Martel.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Στους επιπλέον ερευνητές που συμμετείχαν στη μελέτη περιλαμβάνονται εκπρόσωποι από το University of Bonn· το Adolphe de Rothschild Foundation Hospital και το 15-20 National Eye Hospital στο Παρίσι· το Moorfields Eye Hospital στο Λονδίνο· και το University of Rome Tor Vergata, μεταξύ άλλων.