Βρέθηκε σύνδεσμος μεταξύ του ζεστού μπάνιου και του καλού ύπνου

Μελέτη σε ηλικιωμένους ενήλικες στην Ιαπωνία διαπίστωσε ότι το μπάνιο σε ζεστό νερό πριν από τον ύπνο συνδέεται με καλύτερη ποιότητα ύπνου. Οι συμμετέχοντες όχι μόνο ένιωθαν ότι κοιμούνταν καλύτερα, αλλά και τα αντικειμενικά δεδομένα από τη συσκευή actigraphy επιβεβαίωσαν ότι κοιμούνταν πιο αποτελεσματικά, κατά μέσο όρο, σε σύγκριση με όσους δεν έκαναν μπάνιο πριν από τον ύπνο. Το αποτέλεσμα αυτό ήταν ιδιαίτερα έντονο κατάτη διάρκεια του χειμώνα.

Η ποιότητα ύπνου αναφέρεται στο πόσο καλά κοιμάται ένα άτομο,πόσο γρήγορα αποκοιμιέται, πόσο συχνά ξυπνά μέσα στη νύχτα και πόσο ξεκούραστο νιώθει όταν ξυπνά. Δεν είναι μόνο οι ώρες ύπνου που μετρούν, αλλά και το βάθος και η συνέχεια του ύπνου. Υψηλής ποιότητας ύπνος σημαίνει ομαλή εναλλαγή ανάμεσα στα στάδια του ελαφρού, βαθύ και REM ύπνου, χωρίς συχνές διακοπές.

Η κακή ποιότητα ύπνου μπορεί να προκληθεί από στρες, ακανόνιστο ωράριο, καφεΐνη, αλκοόλ ή διαταραχές ύπνου όπως αϋπνία ή υπνική άπνοια. Ο καλός ύπνος υποστηρίζει τη λειτουργία του εγκεφάλου, τη μάθηση και τη συναισθηματική ισορροπία, ενώ παίζει σημαντικό ρόλο και στη σωματική υγεία, ενισχύει το ανοσοποιητικό, βοηθά στην αποκατάσταση των ιστών και στη ρύθμιση των ορμονών. Αντίθετα, η χρόνια κακή ποιότητα ύπνου αυξάνει τον κίνδυνο καρδιοπαθειών, παχυσαρκίας, διαβήτη και κατάθλιψης. Οι άνθρωποι που κοιμούνται άσχημα συχνά νιώθουν κόπωση, έχουν μειωμένη συγκέντρωση και ευερεθιστότητα.

Ο επικεφαλής ερευνητής Yoshiaki Tai και οι συνεργάτες του ήθελαν να εξετάσουν τις επιδράσεις του μπάνιου σε ζεστό νερό στην ποιότητα του ύπνου σε πραγματικές συνθήκες, λαμβάνοντας υπόψη διάφορους παράγοντες, όπως οι συνήθειες μπάνιου, οι περιβαλλοντικές επιρροές και τα ατομικά χαρακτηριστικά.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει πωςτο μπάνιο πριν τον ύπνο σχετίζεται με χαμηλότερη νυχτερινή αρτηριακή πίεση και μικρότερη πιθανότητα νυκτουρίας (αφύπνιση για ούρηση κατά τη διάρκεια της νύχτας). Η μελέτη περιελάμβανε 2.252 ηλικιωμένους από την πόλη Nara της Ιαπωνίας, με μέση ηλικία τα 69 έτη, εκ των οποίων το 64% ήταν γυναίκες.

Οι συμμετέχοντες φορούσαν actigraph στον καρπό του μη κυρίαρχου χεριού τους για επτά συνεχόμενες ημέρες. Η συσκευή αυτή καταγράφει την κίνηση για να υπολογίσει τα μοτίβα ύπνου, τη δραστηριότητα και τους κιρκάδιους ρυθμούς. Επιπλέον, φορούσαν ασύρματη συσκευή θερμοκρασίας δέρματος, καθώς και έναν καταγραφέα θερμοκρασίας στην κοιλιά (τον οποίο φορούσαν για 24 ώρες μόνο).

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τα δεδομένα αυτά για να εκτιμήσουν τη θερμοκρασία του νερού (με βάση τη θερμοκρασία δέρματος στην κοιλιά) και το διάστημα μεταξύ μπάνιου και ύπνου. Αν το μπάνιο γινόταν πάνω από 5 ώρες και 45 λεπτά πριν τον ύπνο, δεν θεωρούνταν «πριν από τον ύπνο». Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι έκαναν μπάνιο σε ζεστό νερό πριν τον ύπνο κοιμούνταν καλύτερα από τους υπόλοιπους. Οι πιθανότητες να δηλώσουν κακή ποιότητα ύπνου ήταν σημαντικά χαμηλότερες. Το ντους δεν είχε παρόμοια αποτελέσματα.

Η υψηλότερη θερμοκρασία νερού και η μεγαλύτερη διάρκεια μπάνιου συσχετίστηκαν με καλύτερη αποδοτικότητα ύπνου, αλλά υπήρξε ένα αρνητικό όριο: αν η θερμοκρασία ξεπερνούσε τους 41,7°C ή η διάρκεια τα 18,3 λεπτά, τα οφέλη μειώνονταν. Επιπλέον, η θετική συσχέτιση ανάμεσα στο ζεστό μπάνιο και στον πιο αποδοτικό ύπνο ήταν ισχυρότερη τον χειμώνα. Οι υποκειμενικές αξιολογήσεις των συμμετεχόντων συμφωνούσαν με τα αντικειμενικά δεδομένα της actigraphy, δείχνοντας συνολικά καλύτερο ύπνο σε όσους έκαναν ζεστό μπάνιο.

Οι συγγραφείς κατέληξαν λέγοντας ότι «το μπάνιο σε ζεστό νερό σχετίστηκε με καλύτερη ποιότητα ύπνου, υψηλότερη αποδοτικότητα ύπνου (SE) και μικρότερο χρόνο αφύπνισης μετά την έναρξη του ύπνου (WASO). Όταν η διάρκεια ήταν κάτω από 18,3 λεπτά και η θερμοκρασία νερού κάτω από 41,7°C, η αύξηση και των δύο παραμέτρων συνδεόταν θετικά με υψηλότερη SE. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι βελτιώσεις στην αποδοτικότητα ύπνου, στον χρόνο αφύπνισης (WASO) και στον χρόνο μέχρι την έναρξη ύπνου (SOL) μεγιστοποιούνται όταν το μπάνιο γίνεται 61–120 λεπτά πριν τον ύπνο, κατά τη διάρκεια του χειμώνα».

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η μελέτη ρίχνει φως στις σχέσεις ανάμεσα στις συνήθειες μπάνιου και την ποιότητα ύπνου. Ωστόσο, επειδή ήταν παρατηρητική μελέτη, οι ερευνητές δεν καθόρισαν οι ίδιοι τη συμπεριφορά των συμμετεχόντων· επομένως, δεν μπορούν να εξαχθούν οριστικά αιτιώδη συμπεράσματα.