Ακόμα κι ένα μικρό "σιωπηλό" έμφραγμα αυξάνει τις πιθανότητες για άνοια

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν μία μεγάλη ομάδα παθήσεων που επηρεάζουν την ίδια την καρδιά αλλά και τα αιμοφόρα αγγεία και υπολογίζεται ότι αφορούν περίπου 650 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Μία από τις πιο συχνές και σοβαρές επιπλοκές τους είναι το έμφραγμα του μυοκαρδίου, γνωστό ευρύτερα ως καρδιακή προσβολή. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με το CDC, περίπου 805.000 άνθρωποι παθαίνουν έμφραγμα κάθε χρόνο, ενώ σχεδόν το 20% αυτών είναι «σιωπηλά», δηλαδή περνούν απαρατήρητα και δεν διαγιγνώσκονται τη στιγμή που συμβαίνουν.

Νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι οποιοδήποτε είδος εμφράγματος -ακόμη και ένα "σιωπηλό" ή αδιάγνωστο- μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης με την πάροδο του χρόνου. Η γνωστική έκπτωση περιλαμβάνει προβλήματα μνήμης, συγκέντρωσης, σκέψης και συνολικής πνευματικής λειτουργίας, ενώ σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να συνδεθεί ακόμη και με άνοια.

Ο καρδιολόγος Cheng-Han Chen εξηγεί ότι δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητό γιατί το ιστορικό εμφράγματος σχετίζεται με ταχύτερη πτώση των γνωστικών λειτουργιών. Ωστόσο, μία πιθανή εξήγηση είναι ότι οι άνθρωποι που παθαίνουν καρδιακή προσβολή έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίζουν στενώσεις και στα αγγεία του εγκεφάλου. Αυτό μπορεί να μειώνει την αιμάτωση του εγκεφάλου και να προκαλεί μικρές εγκεφαλικές βλάβες ή ισχαιμικά επεισόδια, τα οποία σταδιακά επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Stroke και βασίστηκε σε δεδομένα περισσότερων από 20.000 Αμερικανών ηλικίας 45 ετών και άνω, λευκών και μαύρων, που συμμετείχαν στη μελέτη REGARDS. Η συγκεκριμένη μελέτη εξετάζει τις γεωγραφικές και φυλετικές διαφορές στα εγκεφαλικά επεισόδια στις νοτιοανατολικές πολιτείες των ΗΠΑ, περιοχή που αποκαλείται συχνά «Stroke Belt» επειδή παρουσιάζει αυξημένα ποσοστά θανάτων από εγκεφαλικά ήδη από τη δεκαετία του 1940.

Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε εκτεταμένες ιατρικές εξετάσεις, όπως μέτρηση πίεσης, εξετάσεις αίματος, ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ), συλλογή ιατρικού ιστορικού και αξιολόγηση φαρμακευτικής αγωγής. Κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων, οι ερευνητές ρώτησαν αν κάποιος είχε διαγνωστεί ποτέ με έμφραγμα από γιατρό. Παράλληλα, το ηλεκτροκαρδιογράφημα μπορούσε να εντοπίσει σημάδια προηγούμενης καρδιακής προσβολής ακόμη και σε άτομα που δεν γνώριζαν ότι είχαν περάσει έμφραγμα.

Έτσι, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε κατηγορίες: όσοι είχαν εμφανές έμφραγμα με διάγνωση, όσοι το ανέφεραν μόνοι τους και όσοι είχαν «σιωπηλό» έμφραγμα που φαινόταν μόνο στο ΗΚΓ. Συνολικά, περίπου το 10% των συμμετεχόντων είχε περάσει κάποιο είδος εμφράγματος, ενώ σχεδόν 4% είχαν σιωπηλό έμφραγμα χωρίς προηγούμενη διάγνωση.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για 10 έως 14 χρόνια και πραγματοποιούσαν ετήσιες αξιολογήσεις γνωστικών λειτουργιών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι κάθε μορφή εμφράγματος σχετιζόταν με μεγαλύτερο κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης και ακόμη πιο έντονο κίνδυνο σοβαρής γνωστικής έκπτωσης με την πάροδο του χρόνου.

Άνδρες, λευκοί και μαύροι συμμετέχοντες παρουσίασαν παρόμοια μείωση στις γνωστικές επιδόσεις. Στις γυναίκες, τα σιωπηλά και τα αυτοαναφερόμενα εμφράγματα συνδέθηκαν ιδιαίτερα με ταχύτερη επιδείνωση της νοητικής λειτουργίας. Οι ερευνητές θεωρούν ότι αυτό ίσως σχετίζεται με το γεγονός ότι τα εμφράγματα στις γυναίκες συχνά υποδιαγιγνώσκονται, επειδή μπορεί να εμφανίζονται με διαφορετικά ή λιγότερο χαρακτηριστικά συμπτώματα.

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι τα άτομα με σιωπηλά εμφράγματα έχουν συχνότερα προβλήματα στα μικρά αγγεία του οργανισμού και μεγαλύτερο κίνδυνο μικρών εγκεφαλικών επεισοδίων που δεν προκαλούν άμεσα συμπτώματα. Αυτές οι μικρές βλάβες, παρότι συχνά περνούν απαρατήρητες, μπορούν σταδιακά να επηρεάσουν τη μνήμη και τη σκέψη.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι το ηλεκτροκαρδιογράφημα θα μπορούσε να αποτελέσει μια απλή και οικονομική μέθοδο εντοπισμού ατόμων με αυξημένο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης. Το ΗΚΓ καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς και μπορεί να εντοπίσει χαρακτηριστικές αλλοιώσεις που υποδηλώνουν παλαιότερο έμφραγμα.

Η έρευνα ενισχύει την άποψη ότι η υγεία της καρδιάς και του εγκεφάλου είναι στενά συνδεδεμένες. Πολλές καρδιαγγειακές παθήσεις, όπως η στεφανιαία νόσος, η καρδιακή ανεπάρκεια, οι αρρυθμίες και οι διακυμάνσεις της αρτηριακής πίεσης, φαίνεται να αυξάνουν τον κίνδυνο γνωστικών προβλημάτων και άνοιας.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Για τη διατήρηση υγιών αγγείων στην καρδιά και στον εγκέφαλο, οι ειδικοί συνιστούν τακτική άσκηση, ισορροπημένη διατροφή χαμηλή σε κορεσμένα λιπαρά και αλάτι, αποφυγή καπνίσματος και υπερβολικού αλκοόλ, έλεγχο της πίεσης, του σακχάρου και της χοληστερόλης, διατήρηση φυσιολογικού βάρους και επαρκή ποιοτικό ύπνο. Αυτές οι συνήθειες μπορούν όχι μόνο να μειώσουν τον κίνδυνο εμφράγματος, αλλά και να προστατεύσουν τη γνωστική λειτουργία του εγκεφάλου μακροπρόθεσμα.