Μέχρι πέντε χρόνια φυλάκιση για σοβαρή διαδικτυακή στοχοποίηση

25 September 2026, 12:08

Τη δημιουργία δύο νέων ποινικών αδικημάτων για την οργανωμένη διαδικτυακή στοχοποίηση προσώπων και την κακόβουλη δημοσιοποίηση στοιχείων εντοπισμού ή ταυτοποίησης, με ποινές που σε σοβαρές περιπτώσεις μπορούν να φτάσουν μέχρι τα πέντε χρόνια φυλάκισης ή τις €50.000, προβλέπει πρόταση νόμου που κατέθεσε η βουλευτής του ΔΗΣΥ Φωτεινή Τσιρίδου.

Η πρόταση τροποποιεί τον περί της Προστασίας από Παρενόχληση και Παρενοχλητική Παρακολούθηση Νόμο του 2021, με στόχο, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση σοβαρών μορφών παρενόχλησης που εκδηλώνονται μέσω του διαδικτύου, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, των εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων και άλλων ψηφιακών μέσων.

Παράλληλα, η πρόταση επιχειρεί να θέσει σαφείς δικλίδες για την προστασία της ελευθερίας του Τύπου, της δημοσιογραφικής έρευνας, της πολιτικής κριτικής, της σάτιρας και της δημόσιας συζήτησης, ξεκαθαρίζοντας ότι η έκφραση γνώμης ή κριτικής για ζήτημα δημοσίου ενδιαφέροντος δεν συνιστά από μόνη της παρενόχληση ή οργανωμένη διαδικτυακή στοχοποίηση.

Διευρύνεται η έννοια της παρενόχλησης στο διαδίκτυο

Η πρόταση εισάγει στον νόμο τον όρο «μέσο τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών», στον οποίο περιλαμβάνονται το διαδίκτυο, οι υπηρεσίες ανταλλαγής μηνυμάτων, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι επιγραμμικές πλατφόρμες.

Παράλληλα, τροποποιείται ο ορισμός της «συμπεριφοράς», ώστε να διευκρινίζεται ρητά ότι η παρενόχληση μπορεί να εκδηλώνεται και ψηφιακά, μέσω αποστολής, δημοσίευσης, αναδημοσίευσης ή διάδοσης περιεχομένου.

Για να εμπίπτει μία συμπεριφορά στην έννοια της παρενόχλησης απαιτείται, κατά κανόνα, να έχει εκδηλωθεί τουλάχιστον δύο φορές. Σε περίπτωση που αφορά δύο ή περισσότερα πρόσωπα, αρκεί να έχει εκδηλωθεί τουλάχιστον μία φορά για κάθε πρόσωπο.

Η υφιστάμενη διάταξη για την παρενοχλητική παρακολούθηση προτείνεται επίσης να διευρυνθεί.

Στο πεδίο της θα περιλαμβάνονται η παρακολούθηση της χρήσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή άλλης ηλεκτρονικής επικοινωνίας, η επανειλημμένη απόπειρα επικοινωνίας μέσω ψηφιακών μέσων, η αποστολή ή δημοσίευση αναρτήσεων που αφορούν την προσωπική ζωή άλλου προσώπου και η συστηματική παρέμβαση στις διαδικτυακές αναρτήσεις ή δραστηριότητές του.

Νέο αδίκημα η οργανωμένη διαδικτυακή στοχοποίηση

Βασική αλλαγή αποτελεί η δημιουργία του νέου αδικήματος της «οργανωμένης διαδικτυακής στοχοποίησης».

Σύμφωνα με την προτεινόμενη διάταξη, ποινικό αδίκημα θα διαπράττει πρόσωπο το οποίο, έπειτα από προηγούμενη συνεννόηση ή άλλη συντονισμένη δράση με ένα ή περισσότερα πρόσωπα, οργανώνει, συντονίζει, υποκινεί ή εν γνώσει του συμβάλλει ουσιωδώς μέσω ψηφιακών μέσων σε συμπεριφορά που ήδη συνιστά παρενόχληση ή παρενοχλητική παρακολούθηση.

Για τη στοιχειοθέτηση του αδικήματος θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι το εμπλεκόμενο πρόσωπο γνώριζε τόσο τον συντονισμένο χαρακτήρα της συμπεριφοράς όσο και τον σκοπό της παρενόχλησης ή του εκφοβισμού συγκεκριμένου φυσικού προσώπου.

Η πρόταση ξεκαθαρίζει ότι η ταυτόχρονη ή διαδοχική έκφραση απόψεων από περισσότερα πρόσωπα για ζήτημα δημοσίου ενδιαφέροντος δεν αρκεί από μόνη της για να θεωρηθεί οργανωμένη διαδικτυακή στοχοποίηση. Πρέπει να αποδεικνύονται προηγούμενη συνεννόηση ή άλλη συντονισμένη δράση και κοινός σκοπός παρενόχλησης ή εκφοβισμού.

Για το νέο αδίκημα προβλέπεται ποινή φυλάκισης μέχρι τρία χρόνια, χρηματική ποινή μέχρι €30.000 ή και οι δύο ποινές.

Σε περίπτωση όμως που η συμπεριφορά προκαλεί στο θύμα φόβο ότι θα ασκηθεί βία εναντίον του ή μέλους της οικογένειάς του ή προκαλεί σοβαρή ανησυχία ή αγωνία με ουσιώδη επίδραση στην καθημερινότητά του, η ποινή αυξάνεται μέχρι πέντε χρόνια φυλάκισης ή €50.000, ή και τα δύο.

Δεύτερο νέο αδίκημα αφορά την κακόβουλη δημοσιοποίηση ή διάδοση στοιχείων εντοπισμού ή ταυτοποίησης φυσικού προσώπου.

Στην κατηγορία αυτή μπορεί να περιλαμβάνονται η διεύθυνση κατοικίας, η τρέχουσα ή συνήθης τοποθεσία, προσωπικοί αριθμοί τηλεφώνου, πληροφορίες για τον τόπο εργασίας και στοιχεία ανήλικων μελών της οικογένειας.

Το αδίκημα θα στοιχειοθετείται όταν κάποιος, χωρίς δικαίωμα και με σκοπό να προκαλέσει φόβο ή παρενόχληση ή να εκθέσει το πρόσωπο ή μέλος της οικογένειάς του σε πραγματικό και σοβαρό κίνδυνο, δημοσιοποιεί ή διαδίδει τέτοιες πληροφορίες μέσω ψηφιακού μέσου.

Και εδώ η βασική ποινή μπορεί να φτάσει μέχρι τα τρία χρόνια φυλάκισης ή τις €30.000, ενώ εάν η δημοσιοποίηση εξέθεσε το θύμα ή μέλος της οικογένειάς του σε άμεσο κίνδυνο βίας ή προκάλεσε σοβαρή σωματική, ψυχική ή οικονομική βλάβη, η ανώτατη ποινή αυξάνεται στα πέντε χρόνια ή €50.000.

Εξαιρέσεις για δημοσιογραφία και δημόσιο συμφέρον

Η πρόταση προβλέπει συγκεκριμένες υπερασπίσεις για τη δημοσιοποίηση πληροφοριών.

Δεν θα στοιχειοθετείται το αδίκημα όταν η δημοσιοποίηση προβλέπεται από νόμο ή δικαστικό διάταγμα, γίνεται στο πλαίσιο νόμιμης άσκησης δημόσιας εξουσίας ή είναι εύλογα αναγκαία για την αποτροπή ή διερεύνηση ποινικού αδικήματος.

Ιδιαίτερη πρόνοια υπάρχει και για δημοσιογραφικούς σκοπούς ή καλόπιστη συμβολή σε συζήτηση δημοσίου ενδιαφέροντος, εφόσον η δημοσιοποίηση είναι αναγκαία και ανάλογη προς τον επιδιωκόμενο σκοπό.

Με την πρόταση εισάγονται επίσης νέες επιβαρυντικές περιστάσεις κατά την επιμέτρηση της ποινής.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η χρήση ψευδών ή πολλαπλών λογαριασμών για απόκρυψη της ταυτότητας του δράστη ή διεύρυνση της παρενόχλησης, η χρήση αυτοματοποιημένων μέσων για μαζική ή ταχεία διάδοση περιεχομένου, καθώς και η συνέχιση της συμπεριφοράς μετά από δικαστικό διάταγμα ή επίσημη προειδοποίηση αρμόδιας αρχής.

Επιβαρυντική περίσταση θα αποτελεί και η δημοσιοποίηση στοιχείων εντοπισμού ή ταυτοποίησης του θύματος ή μέλους της οικογένειάς του.

Ρητή προστασία πολιτικής κριτικής, Τύπου και σάτιρας

Ξεχωριστό νέο άρθρο επιχειρεί να θέσει όρια στην εφαρμογή της νομοθεσίας ώστε να μην περιορίζεται η ελευθερία της έκφρασης.

Προβλέπεται ρητά ότι ο νόμος δεν περιορίζει την καλόπιστη άσκηση της ελευθερίας του Τύπου, της δημοσιογραφικής έρευνας, της πολιτικής κριτικής, της ακαδημαϊκής και επιστημονικής έκφρασης, της τέχνης, της λογοτεχνίας, της σάτιρας και της συμμετοχής σε δημόσια συζήτηση.

Η έκφραση γνώμης, η άσκηση κριτικής και η δημοσίευση πληροφοριών για ζήτημα δημοσίου ενδιαφέροντος δεν θα μπορούν από μόνες τους να θεωρηθούν παρενόχληση ή οργανωμένη διαδικτυακή στοχοποίηση.

Κατά την εφαρμογή του νόμου θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, η συμβολή της συμπεριφοράς σε συζήτηση δημοσίου ενδιαφέροντος, η ιδιότητα του επηρεαζόμενου προσώπου, το περιεχόμενο και η μορφή της δημοσίευσης, οι συνέπειές της και η σοβαρότητα, η διάρκεια και η συχνότητα της συμπεριφοράς.

Ενισχύονται παράλληλα οι εξουσίες του Δικαστηρίου, καθώς με βάση τις προτεινόμενες αλλαγές, το Δικαστήριο θα μπορεί να απαγορεύει σε ύποπτο να δημοσιεύει, αναδημοσιεύει, αποστέλλει ή διαδίδει περιεχόμενο που συνιστά εκ πρώτης όψεως συνέχιση της καταγγελλόμενης παράνομης συμπεριφοράς.

Θα μπορεί επίσης να τον διατάσσει να παύσει να καθιστά προσβάσιμο περιεχόμενο που βρίσκεται υπό τον έλεγχό του και αποτελεί εκ πρώτης όψεως μέρος της καταγγελλόμενης συμπεριφοράς.

Αντίστοιχες εξουσίες προβλέπονται και στο πλαίσιο αιτήσεων για δικαστικά διατάγματα προστασίας.

Η αιτιολογία της πρότασης

Στην αιτιολογική έκθεση αναφέρεται ότι, παρότι η ισχύουσα νομοθεσία καλύπτει ήδη μορφές παρενόχλησης μέσω ηλεκτρονικών επικοινωνιών και μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η εξέλιξη του ψηφιακού περιβάλλοντος έχει επιτρέψει την εμφάνιση συντονισμένων εκστρατειών σε βάρος συγκεκριμένων προσώπων, με πολλαπλούς ή ψευδείς λογαριασμούς, αυτοματοποιημένα εργαλεία και μαζική διάδοση περιεχομένου.

Η πρόταση αναφέρει επίσης ότι λαμβάνει υπόψη την κατεύθυνση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1385 για μορφές κυβερνοβίας, περιλαμβανομένων της κυβερνοπαρακολούθησης και της κυβερνοπαρενόχλησης, χωρίς όμως να υποκαθιστά τη διαδικασία μεταφοράς της Οδηγίας στο κυπριακό δίκαιο.