Νικήστε την αδιαφορία και την πλήξη για καλύτερες ερωτικές σχέσεις

Μία σειρά τεσσάρων μελετών έδειξε ότι η αδιαφορία προς τον/την σύντροφο μας  συνδέεται με χαμηλότερη ικανοποίηση από τη σχέση και μειωμένη προσωπική ευημερία. Η σχέση αυτή φαίνεται να εξηγείται από τρεις βασικούς παράγοντες: Την πλήξη μέσα στη σχέση, τη μειωμένη οικειότητα και την αυξημένη επιθυμία για εναλλακτικούς, ελκυστικούς συντρόφους. Η αδιαφορία στις ερωτικές σχέσεις ορίζεται ως μια κατάσταση όπου το άτομο δεν βιώνει ούτε έντονα θετικά ούτε έντονα αρνητικά συναισθήματα προς τον σύντροφό του. Αντί για αγάπη, ενθουσιασμό, θυμό ή απογοήτευση, κυριαρχεί συναισθηματική ουδετερότητα και έλλειψη συναισθηματικής εμπλοκής.

Αυτή η έλλειψη συναισθηματικής επένδυσης είναι ιδιαίτερα προβληματική, καθώς οι ερωτικές σχέσεις βασίζονται συνήθως σε ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς. Όταν εμφανίζεται αδιαφορία, η καθημερινή αλληλεπίδραση γίνεται μηχανική, τυπική και συναισθηματικά «κενή». Η αδιαφορία εκδηλώνεται με πλήξη, μειωμένο ενδιαφέρον για κοινές δραστηριότητες και περιορισμένη επιθυμία για οικειότητα. Παράλληλα, τα άτομα μπορεί να στρέφουν περισσότερο την προσοχή τους σε ελκυστικές εναλλακτικές εκτός της σχέσης.

Σε αντίθεση με τις συγκρούσεις, η αδιαφορία δεν περιλαμβάνει έντονα συναισθήματα, γεγονός που την καθιστά πιο δύσκολη στη διαχείριση, ακόμη και σε θεραπεία ζεύγους. Συχνά δεν υπάρχει αρκετή συναισθηματική ενέργεια για να κινητοποιηθεί αλλαγή. Με την πάροδο του χρόνου, η παρατεταμένη αδιαφορία αυξάνει την πιθανότητα διάλυσης της σχέσης.

Η ερευνήτρια Mirna Đurić και οι συνεργάτες της διεξήγαγαν τέσσερις μελέτες για να εξετάσουν τη σχέση μεταξύ αδιαφορίας και ευημερίας. Υπέθεσαν ότι η αδιαφορία θα σχετίζεται με χαμηλότερη ικανοποίηση από τη σχέση και τη ζωή, και ότι αυτή η σύνδεση θα εξηγείται από πλήξη, μειωμένη οικειότητα και προσανατολισμό σε άλλους τομείς της ζωής ή σε άλλους πιθανούς συντρόφους.

Οι δύο πρώτες μελέτες πραγματοποιήθηκαν σε μεγάλα δείγματα (591 και 980 άτομα), με στόχο τη δημιουργία και επικύρωση μιας κλίμακας μέτρησης της αδιαφορίας (Subjective Interpersonal Indifference Scale). Η τρίτη μελέτη παρακολούθησε 360 άτομα σε σχέσεις για διάστημα τριών ετών, με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις κάθε έξι μήνες.

Στην πρώτη μελέτη, η υψηλή αδιαφορία συνδέθηκε με συχνότερες σκέψεις χωρισμού, μεγαλύτερη πλήξη στη σχέση, χαμηλότερη ικανοποίηση, μειωμένη δέσμευση και εμπιστοσύνη, καθώς και χαμηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή. Σημαντικό είναι ότι αυτά τα αποτελέσματα παρέμειναν ακόμη και όταν ελέγχθηκε η γενική αρνητική αξιολόγηση του συντρόφου, γεγονός που δείχνει ότι η αδιαφορία αποτελεί ξεχωριστό επιβαρυντικό παράγοντα.

Η δεύτερη μελέτη επιβεβαίωσε τα παραπάνω και έδειξε επιπλέον ότι η αδιαφορία συνδέεται με αυξημένο στρες και πιο έντονα καταθλιπτικά συμπτώματα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αδιαφορία επηρεάζεται από τρεις παράγοντες: την πλήξη, τη μειωμένη οικειότητα και την επιθυμία για άλλους συντρόφους.

Συγκεκριμένα, η αδιαφορία αυξάνει την πλήξη, μειώνει την οικειότητα και ενισχύει την επιθυμία για εναλλακτικές σχέσεις. Αυτοί οι παράγοντες, με τη σειρά τους, οδηγούν σε χαμηλότερη ικανοποίηση από τη σχέση και τη ζωή, μειωμένη εμπιστοσύνη και αυξημένα επίπεδα στρες, κατάθλιψης και σκέψεων για χωρισμό.

Αντίθετα, η εστίαση σε άλλους τομείς, όπως εργασία, χόμπι ή φίλοι, δεν φάνηκε να εξηγεί τη σχέση μεταξύ αδιαφορίας και προβλημάτων στη σχέση. Δηλαδή, το να στρέφεται κάποιος αλλού δεν αποτελεί από μόνο του τον βασικό μηχανισμό φθοράς της σχέσης.

Η τρίτη μελέτη επιβεβαίωσε τα ευρήματα σε βάθος χρόνου. Αν και οι συσχετίσεις ήταν ελαφρώς πιο αδύναμες, η αρχική αδιαφορία προέβλεπε μελλοντικά χαμηλότερη ικανοποίηση από τη σχέση. Η εξέλιξη αυτή εξηγούνταν κυρίως από αυξημένη επιθυμία για εναλλακτικούς συντρόφους, μεγαλύτερη πλήξη και χαμηλότερη οικειότητα.

Συνολικά, τα ευρήματα δείχνουν ότι η αδιαφορία, μία κατάσταση χαμηλών τόσο θετικών όσο και αρνητικών συναισθημάτων- είναι επιζήμια για τη σχέση και την προσωπική ευημερία. Αν και δεν συνοδεύεται από έντονες συγκρούσεις, μπορεί να είναι εξίσου ή και περισσότερο επικίνδυνη, καθώς υποδηλώνει συναισθηματική αποσύνδεση.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Τέλος, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, επειδή οι μελέτες είναι παρατηρητικές και βασίζονται σε αυτοαναφορές, δεν μπορούν να αποδείξουν αιτιότητα. Παρ’ όλα αυτά, συμβάλλουν σημαντικά στην κατανόηση του ρόλου της αδιαφορίας στις ερωτικές σχέσεις και των συνεπειών της για την ποιότητα ζωής.