Άνδρες: Προσοχή στις πληροφορίες από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Όλο και περισσότεροι άνδρες δείχνουν έντονο ενδιαφέρον για τη γονιμότητά τους, επηρεασμένοι κυρίως από πληροφορίες που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στο TikTok, το Instagram και το YouTube δημοσιεύονται καθημερινά βίντεο που υπόσχονται αύξηση της τεστοστερόνης και βελτίωση της ποιότητας του σπέρματος μέσω διαφόρων «biohacks». Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι περισσότερες από αυτές τις πρακτικές δεν στηρίζονται σε επαρκή επιστημονικά δεδομένα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνες.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 28χρονου Σάιμον από το Μαϊάμι. Κάθε πρωί ξεκινά τη μέρα του με σάουνα, έχοντας παράλληλα μια παγοκύστη στους όρχεις του, καθώς πιστεύει ότι έτσι προστατεύει τον αριθμό των σπερματοζωαρίων του. Επιπλέον, εκτίθεται καθημερινά στον ήλιο, γυμνάζεται, πίνει μόνο φιλτραρισμένο νερό και φορά βαμβακερά εσώρουχα. Αν και αναγνωρίζει ότι δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις πως οι συνήθειες αυτές αυξάνουν τη γονιμότητα, θεωρεί ότι αποτελούν μια μορφή πρόληψης.

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι ορισμένοι παράγοντες, όπως η υπερβολική θερμότητα στους όρχεις και η έκθεση σε περιβαλλοντικούς ρύπους, μπορούν πράγματι να επηρεάσουν αρνητικά την ποιότητα του σπέρματος. Παρόλα αυτά, τα περισσότερα από τα μέτρα που εφαρμόζει ο Σάιμον είναι απίθανο να επιφέρουν ουσιαστική διαφορά. Αντίθετα, η τακτική άσκηση, η αποφυγή του καπνίσματος, η διατήρηση φυσιολογικού βάρους και η ισορροπημένη διατροφή αποτελούν τις μοναδικές παρεμβάσεις με ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση.

Παρότι ο Σάιμον δεν σκοπεύει να αποκτήσει σύντομα παιδιά ούτε έχει διαγνωστεί με πρόβλημα γονιμότητας, ανησυχεί μήπως ένας χαμηλός αριθμός σπερματοζωαρίων αποτελεί ένδειξη γενικότερων ορμονικών διαταραχών. Οι ειδικοί, όμως, τονίζουν ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν πως η χαμηλή γονιμότητα προκαλεί προβλήματα στο ενδοκρινικό σύστημα. Αντίθετα, ορισμένες ορμονικές παθήσεις μπορούν να οδηγήσουν τόσο σε μειωμένη γονιμότητα όσο και σε άλλα προβλήματα υγείας.

Οι γιατροί παρατηρούν ότι όλο και περισσότεροι άνδρες ζητούν εξετάσεις σπέρματος, επηρεασμένοι από τη δημόσια συζήτηση σχετικά με τη μείωση του αριθμού των σπερματοζωαρίων. Σημαντικό ρόλο σε αυτό παίζουν influencers όπως ο Μπράιαν Τζόνσον, γνωστός για τις ακραίες πρακτικές αντιγήρανσης που ακολουθεί. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι διαθέτει τετραπλάσιο αριθμό σπερματοζωαρίων από τον μέσο άνδρα και προωθεί μεθόδους όπως η σάουνα, οι παγοκύστες και διάφορα συμπληρώματα, παρότι δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις ότι αυξάνουν τη γονιμότητα. Παράλληλα, πολλοί δημιουργοί περιεχομένου προωθούν θεραπείες με κόκκινο φως, ειδικά συμπληρώματα ή άλλες πρακτικές χωρίς αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα, αποκομίζοντας οικονομικό όφελος.

Η συζήτηση αυτή συνδέεται και με τη μείωση των γεννήσεων παγκοσμίως. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα έχει μειωθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες. Παράλληλα, αρκετές μελέτες δείχνουν ότι ο αριθμός και η ποιότητα του σπέρματος έχουν μειωθεί από τη δεκαετία του 1970. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι αιτίες αυτής της πιθανής μείωσης δεν είναι ακόμη ξεκάθαρες και ότι πιο πρόσφατες έρευνες σε ορισμένες χώρες δεν διαπίστωσαν αντίστοιχη πτώση. Επιπλέον, η μείωση των γεννήσεων επηρεάζεται και από οικονομικούς, κοινωνικούς και πολιτικούς παράγοντες και όχι αποκλειστικά από τη βιολογία.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η αυξανόμενη χρήση τεστοστερόνης και αναβολικών στεροειδών. Οι ουσίες αυτές μπορούν να μειώσουν σημαντικά την παραγωγή σπέρματος. Για να αντιστρέψουν τις συνέπειες, αρκετοί άνδρες καταφεύγουν σε φάρμακα όπως τα HCG και HMG, ακολουθώντας συμβουλές από influencers ή διαδικτυακά φόρουμ. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα συγκεκριμένα φάρμακα πρέπει να χορηγούνται μόνο για συγκεκριμένες ιατρικές ενδείξεις και υπό στενή ιατρική παρακολούθηση, καθώς η ανεξέλεγκτη χρήση τους μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παρενέργειες, όπως θρομβώσεις, ορμονικές διαταραχές και διόγκωση του μαστού.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του «Τζαμάλ», ο οποίος χρησιμοποίησε αναβολικά για bodybuilding και αργότερα διαπίστωσε ότι η γονιμότητά του είχε επηρεαστεί. Αφού οι συμβουλές των influencers δεν απέδωσαν, απευθύνθηκε σε ειδικό, διέκοψε όλα τα φάρμακα και σταδιακά άρχισε να ανακάμπτει.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Οι ειδικοί καταλήγουν ότι η ενημέρωση γύρω από την ανδρική γονιμότητα είναι ιδιαίτερα σημαντική, όμως πρέπει να βασίζεται σε αξιόπιστα επιστημονικά στοιχεία. Η σωστή διατροφή, η άσκηση, η διατήρηση υγιούς βάρους και η αποφυγή του καπνίσματος αποτελούν τις ασφαλέστερες και αποτελεσματικότερες επιλογές, ενώ οι μη αποδεδειγμένες θεραπείες και η αυτοχορήγηση φαρμάκων μπορεί να αποδειχθούν περισσότερο επιβλαβείς παρά ωφέλιμες.