Η άσκηση βοηθάει σημαντικά στη θεραπεία του καρκίνου
28 Ιανουαρίου 2026, 07:00
Η άσκηση μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερα από απλή βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας. Μια νέα μελέτη διαπίστωσε ότι 10 έως 12 λεπτά έντονης άσκησης ενδέχεται να προσφέρουν οφέλη όπως η επιβράδυνση της ανάπτυξης καρκινικών κυττάρων του παχέος εντέρου. Στη μελέτη, οι ερευνητές εξέτασαν δείγματα αίματος πριν και μετά από μια έντονη προπόνηση και στη συνέχεια δοκίμασαν τον ορό κάθε δείγματος σε καρκινικά κύτταρα στο εργαστήριο. Όταν τα καρκινικά κύτταρα εκτέθηκαν στον ορό αίματος μετά την άσκηση, οι επιστήμονες παρατήρησαν αλλαγές στη δραστηριότητα περισσότερων από 1.300 γονιδίων. Παρότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι η άσκηση θεραπεύει τον καρκίνο, εξηγούν με ποιον τρόπο η σωματική δραστηριότητα μπορεί να προσφέρει προστασία έναντι του καρκίνου του παχέος εντέρου. Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύτηκαν στο International Journal of Cancer.
Σύντομη αλλά έντονη προπόνηση σε στατικό ποδήλατο
Ο καρκίνος του εντέρου, γνωστός και ως καρκίνος του παχέος εντέρου ή του ορθού, είναι ένας από τους συχνότερα διαγνωσμένους καρκίνους στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία εκτιμά ότι περίπου 150.000 άτομα διαγνώστηκαν με καρκίνο του παχέος εντέρου το 2025. Ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου αυξάνεται με την ηλικία, ενώ γενετικοί παράγοντες και συνήθειες τρόπου ζωής μπορούν επίσης να τον ενισχύσουν. Για παράδειγμα, έρευνες έχουν δείξει ότι η διατροφή με υψηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος αυξάνει τον κίνδυνο. Η θεραπεία εξαρτάται από το στάδιο της διάγνωσης: τα πρώιμα στάδια αντιμετωπίζονται συχνά με χειρουργική αφαίρεση του όγκου, ενώ τα προχωρημένα στάδια μπορεί να απαιτούν χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία σε συνδυασμό με χειρουργείο.
Καθώς ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι η άσκηση μπορεί να ωφελήσει άτομα με καρκίνο του παχέος εντέρου, οι ερευνητές της νέας μελέτης θέλησαν να εξετάσουν πιο αναλυτικά πώς μπορεί να προκύπτουν αυτά τα οφέλη. Η μελέτη περιλάμβανε 30 ενήλικες ηλικίας 50 έως 78 ετών, οι οποίοι ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι αλλά κατά τα άλλα υγιείς. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, οι συμμετέχοντες επιλέχθηκαν επειδή «τα άτομα με παχυσαρκία και τα άτομα με καρκίνο παρουσιάζουν παρόμοιες οξείες μοριακές αποκρίσεις στην άσκηση».
Οι επιστήμονες συνέλεξαν δείγματα αίματος πριν και μετά την άσκηση. Η προπόνηση περιλάμβανε μια σύντομη συνεδρία έντονης άσκησης σε στατικό ποδήλατο, όπου η αντίσταση αυξανόταν σταδιακά μέχρι οι συμμετέχοντες να φτάσουν στη μέγιστη δυνατή προσπάθεια. Η διαδικασία διήρκεσε περίπου 10 έως 12 λεπτά.
Ταχύτερη απόκριση επιδιόρθωσης DNA μετά την άσκηση
Η ανάλυση των δειγμάτων αίματος έδειξε ότι η έντονη άσκηση αύξησε τα επίπεδα αρκετών πρωτεϊνών, συμπεριλαμβανομένης της ιντερλευκίνης-6 (IL-6), μιας κυτταροκίνης που συμβάλλει στην επιδιόρθωση του DNA. Παράλληλα, διαπιστώθηκε καταστολή γονιδίων που σχετίζονται με την ταχεία κυτταρική διαίρεση, κάτι που θα μπορούσε να επιβραδύνει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές δημιούργησαν ορούς από τα δείγματα αίματος πριν και μετά την άσκηση και παρατήρησαν πώς αντιδρούσαν τα καρκινικά κύτταρα του παχέος εντέρου. Ο ορός μετά την άσκηση προκάλεσε εκτεταμένες αλλαγές στη γονιδιακή δραστηριότητα, κυρίως σε οδούς που σχετίζονται με την επιδιόρθωση του DNA και την ανάπτυξη όγκων. Τα καρκινικά κύτταρα που εκτέθηκαν στον ορό μετά την άσκηση παρουσίασαν ταχύτερη επιδιόρθωση DNA. Όταν οι ερευνητές εφάρμοσαν ακτινοβολία στα κύτταρα, εκείνα που είχαν εκτεθεί στον ορό μετά την άσκηση αντέδρασαν με ταχύτερη επιδιόρθωση.
Οι επιστήμονες σημείωσαν ότι η έντονη άσκηση δεν είναι εφικτή για όλους τους ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου, ωστόσο τα αποτελέσματα δείχνουν πόσο σημαντική μπορεί να είναι ακόμη και μία μόνο συνεδρία έντονης άσκησης. Η ερευνητική ομάδα εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο η άσκηση χαμηλότερης έντασης να προσφέρει παρόμοια οφέλη.
«Ενθαρρυντικά» ευρήματα
Ο Nilesh Vora, MD, αιματολόγος–ογκολόγος και ιατρικός διευθυντής του MemorialCareToddCancerInstitute, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «ιδιαίτερα ενδιαφέροντα». Όπως δήλωσε, «σύντομες εκρήξεις έντονης ενέργειας μπορούν να επηρεάσουν πολλά γονίδια και να ενισχύσουν την επιδιόρθωση του DNA, κάτι που θα μπορούσε να βοηθήσει τους ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου να καταπολεμήσουν περισσότερα καρκινικά κύτταρα». Τόνισε, ωστόσο, ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα και κλινικές μελέτες για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.
Η JudyChiou, MD, γαστρεντερολόγος και ηπατολόγος στην Αυστραλία, χαρακτήρισε επίσης τη μελέτη «συναρπαστική», επισημαίνοντας ότι εξηγεί τους βιολογικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων η άσκηση μπορεί να συμβάλλει στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου. Παράλληλα, ανέφερε ότι πρόκειται για μικρή μελέτη, με περιορισμένη ποικιλομορφία συμμετεχόντων, και ότι τα αποτελέσματα βασίζονται σε εργαστηριακό μοντέλο, επομένως δεν αλλάζουν ακόμη την κλινική πρακτική.
