Η διαλειμματική νηστεία δεν μπορεί από μόνη της να κάνει θαύματα

Η διαλειμματική νηστεία αποτελεί μία από τις πιο δημοφιλείς διατροφικές στρατηγικές των τελευταίων ετών, με αρκετές μελέτες να εξετάζουν τα οφέλη της στον έλεγχο του σωματικού βάρους και της μεταβολικής υγείας. Νέα ανάλυση, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Clinical Nutrition, δείχνει ότι μόλις 12 εβδομάδες μιας συγκεκριμένης μορφής διαλειμματικής νηστείας, γνωστής ως χρονικά περιορισμένη διατροφή (time-restricted eating – TRE), μπορεί να συμβάλουν στη διατήρηση της απώλειας βάρους ακόμη και έναν χρόνο αργότερα.

Η χρονικά περιορισμένη διατροφή επιτρέπει στους ανθρώπους να καταναλώνουν τα γεύματά τους μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο, συνήθως μικρότερο των 10 ωρών, χωρίς να επιβάλλει συγκεκριμένους περιορισμούς στα τρόφιμα που καταναλώνονται. Στόχος της νέας έρευνας ήταν να διαπιστωθεί εάν αυτή η στρατηγική μπορεί να προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη στη διατήρηση του χαμένου βάρους.

Οι ερευνητές πραγματοποίησαν δευτερογενή ανάλυση μιας τυχαιοποιημένης κλινικής δοκιμής, στην οποία συμμετείχαν 99 άνδρες και γυναίκες ηλικίας 30 έως 60 ετών με υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία. Για διάστημα 12 εβδομάδων, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες. Η πρώτη κατανάλωνε όλα τα γεύματα μέσα σε οκτώ ώρες, ξεκινώντας πριν από τις 10 το πρωί. Η δεύτερη ακολουθούσε επίσης οκτάωρο παράθυρο, αλλά άρχιζε μετά τη 1 το μεσημέρι. Η τρίτη επέλεγε μόνη της ποιο οκτάωρο τη βόλευε, ενώ η τέταρτη συνέχισε τις συνήθεις διατροφικές της συνήθειες.

Παράλληλα, όλοι οι συμμετέχοντες έλαβαν οδηγίες για την υιοθέτηση της μεσογειακής διατροφής και ενθαρρύνθηκαν να αυξήσουν τη σωματική τους δραστηριότητα. Μέσω ειδικής εφαρμογής στο κινητό κατέγραφαν καθημερινά την ώρα του πρώτου και του τελευταίου γεύματος.

Μετά το τέλος των 12 εβδομάδων, οι ερευνητές δεν έδωσαν καμία οδηγία σχετικά με τη συνέχιση ή όχι της χρονικά περιορισμένης διατροφής. Έναν χρόνο αργότερα πραγματοποιήθηκε επανέλεγχος, κατά τον οποίο αξιολογήθηκαν το σωματικό βάρος, ο δείκτης μάζας σώματος, το ποσοστό λίπους και άλλοι δείκτες σύστασης σώματος.

Από τους 99 συμμετέχοντες, μόνο οι 65 ολοκλήρωσαν την αξιολόγηση μετά από έναν χρόνο. Περίπου το 26% δήλωσε ότι συνέχισε να εφαρμόζει τη χρονικά περιορισμένη διατροφή και μετά τη λήξη της μελέτης.

Τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά. Όσοι είχαν ακολουθήσει χρονικά περιορισμένη διατροφή διατήρησαν μεγαλύτερο μέρος της απώλειας βάρους σε σύγκριση με όσους είχαν λάβει μόνο γενικές διατροφικές συμβουλές. Το όφελος παρατηρήθηκε είτε το παράθυρο κατανάλωσης τροφής βρισκόταν νωρίς μέσα στην ημέρα είτε αργότερα, ενώ παρόμοια αποτελέσματα εμφάνισαν και όσοι είχαν επιλέξει μόνοι τους το ωράριο.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι συμμετέχοντες στις ομάδες της χρονικά περιορισμένης διατροφής διατήρησαν μικρότερη περίμετρο λαιμού, ενώ όσοι έτρωγαν αργότερα μέσα στην ημέρα παρουσίασαν μεγαλύτερη διατήρηση της μείωσης της περιμέτρου μέσης και ισχίων. Η μεγαλύτερη απώλεια βάρους σημειώθηκε ήδη μέσα στις πρώτες έξι εβδομάδες της παρέμβασης.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα ανέδειξαν και έναν σημαντικό προβληματισμό. Σε αρκετούς συμμετέχοντες, μέρος της απώλειας βάρους οφειλόταν όχι μόνο στη μείωση του σωματικού λίπους αλλά και στη μείωση της άλιπης μάζας σώματος, δηλαδή της μυϊκής μάζας. Η διατήρηση της μυϊκής μάζας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την υγιή απώλεια βάρους, καθώς σχετίζεται με καλύτερο μεταβολισμό, δύναμη και λειτουργικότητα, ειδικά με την πάροδο της ηλικίας.

Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι η χρονικά περιορισμένη διατροφή αποτελεί μια σχετικά απλή στρατηγική, την οποία οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν εύκολα να εφαρμόσουν ξανά όταν διαπιστώσουν ότι αρχίζουν να παίρνουν βάρος. Επιπλέον, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ίσως μεγαλύτερη σημασία έχει ο περιορισμός της διάρκειας του καθημερινού διατροφικού παραθύρου και όχι η ακριβής ώρα κατά την οποία ξεκινά.

Παρόλα αυτά, οι επιστήμονες επισημαίνουν αρκετούς περιορισμούς της μελέτης. Ο αριθμός των συμμετεχόντων ήταν μικρός, ενώ αρκετοί δεν ολοκλήρωσαν την παρακολούθηση του ενός έτους. Επιπλέον, αρκετά στοιχεία βασίστηκαν στις αναφορές των ίδιων των συμμετεχόντων και όχι σε αντικειμενικές μετρήσεις, γεγονός που μπορεί να επηρέασε τα αποτελέσματα. Ακόμη, ένα σημαντικό ποσοστό συνέχισε από μόνο του τη διαλειμματική νηστεία μετά το τέλος της παρέμβασης, κάτι που δυσκολεύει την εκτίμηση του κατά πόσο τα οφέλη οφείλονται αποκλειστικά στις αρχικές 12 εβδομάδες.

Ανεξάρτητοι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα και να αξιολογηθούν πλήρως τόσο τα οφέλη όσο και οι πιθανοί κίνδυνοι της μεθόδου.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Τέλος, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η χρονικά περιορισμένη διατροφή δεν πρέπει να θεωρείται υποκατάστατο μιας ισορροπημένης διατροφής. Στη συγκεκριμένη μελέτη συνδυάστηκε με τη μεσογειακή διατροφή, ενώ για την προστασία της μυϊκής μάζας είναι απαραίτητη η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης και η συστηματική άσκηση με αντιστάσεις. Συνεπώς, η διαλειμματική νηστεία μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για τη διατήρηση της απώλειας βάρους, μόνο όταν εντάσσεται σε έναν συνολικά υγιεινό τρόπο ζωής.