Στη Βουλή το νομοσχέδιο για νέο πλαίσιο στήριξης ΑμεΑ

Ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων κατατέθηκε την Πέμπτη το νομοσχέδιο με τίτλο «Ο περί Κοινωνικής Συμμετοχής, Συμπερίληψης και Ανεξάρτητης Διαβίωσης Ατόμων με Αναπηρίες Νόμος του 2026», με στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου κοινωνικών υπηρεσιών και παροχών για τα άτομα με αναπηρίες.

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το νέο νομοθετικό πλαίσιο στοχεύει στον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση των υπηρεσιών και παροχών προς τα άτομα με αναπηρίες, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης και της πλήρους κοινωνικής τους συμμετοχής.

Όπως σημειώνεται, η μεταρρύθμιση αυτή ευθυγραμμίζεται με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες 2021-2030, καθώς και τις εθνικές στρατηγικές και σχέδια δράσης για την αναπηρία και τον αυτισμό για την περίοδο 2024-2028.

Ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο και νέες υπηρεσίες

Κεντρικός στόχος του νομοσχεδίου είναι η δημιουργία μιας ενιαίας νομοθεσίας που θα συγκεντρώνει και θα ρυθμίζει ολοκληρωμένα όλες τις κοινωνικές υπηρεσίες και τις χρηματικές ή άλλες παροχές προς τα άτομα με αναπηρίες.

Παράλληλα, εισάγονται τέσσερις νέες κοινωνικές υπηρεσίες σε είδος και επεκτείνονται υφιστάμενες υπηρεσίες υποστήριξης.

Μεταξύ άλλων προβλέπεται η λειτουργία υπηρεσιών όπως ο Σύμβουλος Υποστήριξης Λήψης Αποφάσεων, ο Εκπαιδευτής, ο Επαγγελματίας Εργασιακής Ενσωμάτωσης και ο Προσωπικός Βοηθός Εργασίας.

Επιπλέον, ενισχύονται υπηρεσίες όπως ο Κοινωνικός Συνοδός ή Βοηθός, ο Διερμηνέας Κυπριακής Νοηματικής Γλώσσας, οι υπηρεσίες υποστήριξης ανεξάρτητης διαβίωσης σε κατοικία και η έγκαιρη οικογενειακή στήριξη μέσω εξειδικευμένων ψυχολόγων.

Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης τη δημιουργία μητρώων αδειούχων παρόχων υπηρεσιών, με στόχο τη διασφάλιση της ποιότητας των υπηρεσιών μέσω αδειοδότησης, κατάρτισης και ελέγχου των παρόχων.

Εκσυγχρονισμός παροχών και διεύρυνση δικαιούχων

Στο νέο πλαίσιο ενσωματώνονται και εκσυγχρονίζονται υφιστάμενες παροχές, με στόχο την καλύτερη οργάνωση και διασφάλιση των δικαιωμάτων των υφιστάμενων δικαιούχων.

Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται επιδόματα προσωπικής βοήθειας και κατ’ οίκον φροντίδας, επίδομα διακίνησης, επιδόματα υποστηρικτικών αναλωσίμων, συμμετοχής σε κέντρα ημέρας, καθώς και επιχορηγήσεις για αγορά αυτοκινήτου, τροχοκαθισμάτων και τεχνολογικών βοηθημάτων.

Όπως επισημαίνεται, στις παροχές περιλαμβάνονται ακόμη η έκδοση δελτίου στάθμευσης, η ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας και προγράμματα δανεισμού εξοπλισμού.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αποσύνδεση των αναπηρικών παροχών από τα εισοδηματικά κριτήρια του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση, προβλέπεται σταδιακή ένταξη ατόμων με σοβαρές αναπηρίες που μέχρι σήμερα δεν δικαιούνται παροχές λόγω εισοδηματικών κριτηρίων, αναγνωρίζοντας το επιπρόσθετο κόστος που συνεπάγεται η αναπηρία.

Παράλληλα, διευρύνεται το πεδίο των δικαιούχων ώστε να συμπεριληφθούν νέες ομάδες ατόμων με σοβαρές ανάγκες υποστήριξης που σήμερα δεν λαμβάνουν καμία υπηρεσία ή παροχή.

Ενίσχυση ανεξάρτητης διαβίωσης και απασχόλησης

Το νομοσχέδιο στοχεύει επίσης στην ενδυνάμωση των ατόμων με αναπηρίες, ενισχύοντας τις ευκαιρίες τους για απασχόληση, επαγγελματική αποκατάσταση, αυτονομία και ενεργό συμμετοχή στην κοινωνία.

Μεταξύ άλλων, καταργούνται περιορισμοί που ισχύουν σήμερα σχετικά με την επιλογή φροντιστή, παρέχοντας στα άτομα με αναπηρία το δικαίωμα να επιλέγουν ελεύθερα το πρόσωπο ή τα πρόσωπα που θα παρέχουν προσωπική βοήθεια ή κατ’ οίκον φροντίδα, συμπεριλαμβανομένων και άτυπων φροντιστών.

Παράλληλα, ενισχύεται ο ρόλος των οργανώσεων που εκπροσωπούν τα άτομα με αναπηρίες στην Κύπρο, ώστε να μπορούν να λειτουργούν ως πάροχοι επαγγελματικών και ποιοτικών υπηρεσιών, με αποκεντρωμένο και πιο ευέλικτο τρόπο.

Όπως υπογραμμίζεται, λόγω της εισαγωγής του νέου νομοθετικού πλαισίου, προκύπτει ανάγκη κατάργησης του νόμου περί παροχής επιδόματος διακίνησης σε άτομα με αναπηρίες και του νόμου περί ειδικής χορηγίας σε τυφλούς, καθώς και τροποποίησης της νομοθεσίας για το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα και τον περί Ατόμων με Αναπηρίες Νόμο.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Σημειώνεται πως το νομοσχέδιο εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 5 Μαρτίου 2026, το οποίο εξουσιοδότησε τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων να το καταθέσει στη Βουλή των Αντιπροσώπων για συζήτηση και ψήφιση, με δυνατότητα τροποποιήσεων κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής διαδικασίας, εφόσον, όπως αναφέρεται, δεν αλλοιώνεται η βασική φιλοσοφία του. Το νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή αυθημερόν.

Της Τζούλιας Σουππουρή