Σε εφαρμογή η νέα νομοθεσία για τα ΑμεΑ

Σε σταδιακή εφαρμογή τίθεται η νέα νομοθεσία για την Κοινωνική Συμμετοχή, τη Συμπερίληψη και την Ανεξάρτητη Διαβίωση των Ατόμων με Αναπηρίες, η οποία χαρακτηρίζεται από την κυβέρνηση ως μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυξήσεις σε όλα τα μηνιαία επιδόματα αναπηρίας, διεύρυνση των δικαιούχων, αποσύνδεση βασικών παροχών από εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, καθώς και την εισαγωγή νέων υπηρεσιών που ενισχύουν την αυτονομία και την κοινωνική ένταξη των ατόμων με αναπηρίες.

Παρουσιάζοντας τον οδικό χάρτη εφαρμογής της νέας νομοθεσίας, η Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας, Κλέα Παπαελληνά, ανέφερε ότι η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 2 Ιουλίου για έναρξη εφαρμογής του νόμου αποτελεί ιστορικό ορόσημο για την Κυπριακή Δημοκρατία και ιδιαίτερα για τα άτομα με αναπηρίες και τις οικογένειές τους.

Εκσυγχρονισμός της προσέγγισης

Όπως είπε, η μεταρρύθμιση εκσυγχρονίζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία προσεγγίζει την αναπηρία, μετατοπίζοντας το επίκεντρο στην αξιοπρέπεια, την ποιότητα ζωής, την αυτονομία και την ουσιαστική κατοχύρωση των δικαιωμάτων των πολιτών.

Παράλληλα, τόνισε ότι η νέα νομοθεσία εναρμονίζεται πλήρως με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, την Ευρωπαϊκή και την Εθνική Στρατηγική για την Αναπηρία, καθώς και με το πρόγραμμα διακυβέρνησης.

Σύμφωνα με την Υφυπουργό, κατά την πρώτη φάση εφαρμογής διασφαλίζονται πλήρως όλες οι υφιστάμενες παροχές προς τους σημερινούς δικαιούχους, ενώ αυξάνονται όλα τα επιδόματα αναπηρίας και διευρύνεται σταδιακά ο αριθμός των δικαιούχων κατά 5.000 άτομα μέσα στην επόμενη τριετία.

Για την περίοδο 2026-2028 έχει ήδη εγκριθεί πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους περίπου 106 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 26 εκατ. ευρώ θα διατεθούν το 2026, €35 εκατ. το 2027 και €45 εκατ. το 2028.

Στόχος είναι η σταδιακή στήριξη συνολικά 12.000 νέων δικαιούχων πέραν των περίπου 15.000 που εξυπηρετούνται σήμερα.

Ο νέος νόμος θεσπίζει συνολικά έντεκα κοινωνικές παροχές και οκτώ υπηρεσίες ανεξάρτητης διαβίωσης, με έμφαση στην εξατομικευμένη υποστήριξη και στην ελεύθερη επιλογή των ίδιων των ατόμων με αναπηρίες για τον τρόπο διαβίωσής τους.

Οι νέες υπηρεσίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, προσωπικό βοηθό εργασίας, διερμηνέα νοηματικής γλώσσας, κοινωνικό συνοδό, σύμβουλο υποστήριξης λήψης αποφάσεων, υπηρεσίες υποστηριζόμενης διαβίωσης και συμβούλους οικογενειακής στήριξης, με στόχο την ενίσχυση της κοινωνικής συμμετοχής και την αποφυγή του κοινωνικού αποκλεισμού.

Παράλληλα, η πρώτη φάση εφαρμογής του νόμου εισάγει σημαντικές αλλαγές στο υφιστάμενο σύστημα παροχών.

Αυξάνονται όλα τα επιδόματα αναπηρίας για υφιστάμενους και νέους δικαιούχους, διευρύνεται ο αριθμός των ωφελουμένων, αποσυνδέονται βασικά επιδόματα από εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ενοποιούνται επιμέρους σχέδια για απλοποίηση των διαδικασιών και ενισχύεται η δυνατότητα των δικαιούχων να επιλέγουν τον τρόπο υποστήριξης που ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες τους.

Σταδιακή εφαρμογή το 2026

Η εφαρμογή των πρώτων πέντε παροχών θα γίνει σταδιακά μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 2026.

Από τον Ιούλιο τίθενται σε ισχύ οι αλλαγές στην επιχορήγηση αγοράς αυτοκινήτου και στο επίδομα διακίνησης, τον Αύγουστο ακολουθεί το επίδομα προσωπικής βοήθειας και κατ’ οίκον φροντίδας, τον Σεπτέμβριο το επίδομα συμμετοχής σε κέντρο ημέρας και τον Οκτώβριο το επίδομα υποστηρικτικών αναλωσίμων.

Παράλληλα, πριν από το τέλος του έτους προγραμματίζεται η εφαρμογή των οκτώ υπηρεσιών ανεξάρτητης διαβίωσης, ενώ το 2027 θα τεθούν πλήρως σε εφαρμογή όλες οι διατάξεις του νέου νόμου.

Μεταξύ των άμεσων αλλαγών περιλαμβάνεται αύξηση κατά 50% της επιχορήγησης αγοράς αυτοκινήτου, με τα ποσά να διαμορφώνονται από €3.500 σε €5.250, από €4.500 σε €6.750 και από €9.000 σε €13.500.

Στους δικαιούχους εντάσσονται πλέον και παιδιά κάτω των 18 ετών, καθώς και άτομα ηλικίας 70 έως 77 ετών που είχαν λάβει επιχορήγηση μόνο μία φορά.

Αυξάνεται επίσης κατά 33% το επίδομα διακίνησης, ενώ οι υφιστάμενοι δικαιούχοι θα λάβουν και αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Επιπλέον, επεκτείνεται η κάλυψη σε νέες κατηγορίες δικαιούχων, όπως άτομα με μέτρια κινητική αναπηρία, σοβαρή νοητική ή ψυχική αναπηρία που εργάζονται ή σπουδάζουν, καθώς και άτομα με τετραπληγία άνω των 65 ετών.

Η Υφυπουργός υπογράμμισε ότι η εφαρμογή μιας τόσο εκτεταμένης μεταρρύθμισης δεν ολοκληρώνεται με την ψήφιση της νομοθεσίας, αλλά απαιτεί αναβάθμιση πληροφοριακών συστημάτων, προσαρμογή διαδικασιών και συνεχή ενημέρωση των πολιτών.

Όπως ανέφερε, στόχος είναι οι αυξήσεις στα υφιστάμενα επιδόματα να πραγματοποιούνται αυτόματα, χωρίς να απαιτούνται νέες αιτήσεις από τους σημερινούς δικαιούχους, ενώ για κάθε νέα παροχή θα ανακοινώνονται εγκαίρως τα χρονοδιαγράμματα και η διαδικασία υποβολής αιτήσεων.

Καταλήγοντας, η κ. Παπαελληνά τόνισε ότι η επιτυχία της μεταρρύθμισης δεν θα κριθεί από τη λειτουργία των νέων διοικητικών μηχανισμών, αλλά από τη βελτίωση της καθημερινότητας των ατόμων με αναπηρίες, την ενίσχυση των επιλογών τους και την ουσιαστική ισότιμη συμμετοχή τους στην κοινωνία.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Όπως σημείωσε, το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας θα συνεχίσει να εργάζεται σε συνεργασία με τους οργανωμένους φορείς των ατόμων με αναπηρίες, ενώ το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες θα δημοσιοποιεί ετήσια έκθεση με αναλυτικά στοιχεία για την πορεία εφαρμογής του νέου νόμου.

Του Λοΐζου Ττοφαλλή