Οι κάρτες κυριαρχούν στις πληρωμές στην Κύπρο

Η μετάβαση των καταναλωτών και των επιχειρήσεων προς τα ψηφιακά μέσα πληρωμής συνεχίστηκε και κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, με τον συνολικό αριθμό και την αξία των ηλεκτρονικών συναλλαγών να καταγράφουν νέα αύξηση, σύμφωνα με τη στατιστική έκθεση για τις πληρωμές που δημοσίευσε η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου.

Η έκθεση καταγράφει περαιτέρω ενίσχυση της χρήσης καρτών, διατήρηση της κυριαρχίας των μεταφορών πιστώσεων στις συναλλαγές υψηλής αξίας, αυξημένη χρήση των διαδικτυακών πληρωμών, σημαντική άνοδο των άμεσων μεταφορών πιστώσεων, αλλά και συνέχιση της σταδιακής υποχώρησης της χρήσης μετρητών και επιταγών.

Αυξήθηκαν όγκος και αξία συναλλαγών

Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, ο συνολικός όγκος των συναλλαγών χωρίς μετρητά στην Κύπρο αυξήθηκε κατά 8% σε ετήσια βάση και ανήλθε στα 174 εκατομμύρια συναλλαγές.

Την ίδια περίοδο, η συνολική αξία των συναλλαγών αυξήθηκε κατά 9%, φθάνοντας τα €148 δισ.

Στη ζώνη του ευρώ, ο αριθμός των συναλλαγών αυξήθηκε κατά 7%, ενώ η συνολική αξία παρέμεινε ουσιαστικά σταθερή στα €118 τρισ.

Πρώτη η Κύπρος στις πληρωμές με κάρτα

Οι πληρωμές με κάρτα παρέμειναν το κυρίαρχο μέσο πληρωμής στην κυπριακή αγορά, αντιπροσωπεύοντας το 75% του συνολικού αριθμού συναλλαγών χωρίς μετρητά.

Οι μεταφορές πιστώσεων ακολούθησαν με μερίδιο 16%, ενώ οι υπόλοιπες κατηγορίες πληρωμών κατείχαν σαφώς μικρότερα ποσοστά.

Η Κεντρική Τράπεζα σημειώνει ότι η Κύπρος κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό χρήσης καρτών μεταξύ όλων των χωρών της ζώνης του ευρώ, με τις πληρωμές με κάρτα να αποτελούν μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγών σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη χώρα της νομισματικής ένωσης.

Σύμφωνα με την έκθεση, η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την ευκολία και την ταχύτητα των πληρωμών με κάρτα, τη διεύρυνση των ανέπαφων συναλλαγών, την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου και την αυξανόμενη αποδοχή των καρτών από τις επιχειρήσεις.

Οι μεταφορές πιστώσεων κυριαρχούν σε αξία

Παρότι οι κάρτες κυριαρχούν στον αριθμό των συναλλαγών, οι μεταφορές πιστώσεων εξακολουθούν να αποτελούν το σημαντικότερο μέσο πληρωμής σε όρους αξίας.

Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025 αντιπροσώπευσαν το 84% της συνολικής αξίας όλων των συναλλαγών χωρίς μετρητά, με μέση αξία περίπου €4.500 ανά συναλλαγή.

Η Κεντρική Τράπεζα αναφέρει ότι οι μεταφορές πιστώσεων χρησιμοποιούνται κυρίως για συναλλαγές υψηλής αξίας μεταξύ επιχειρήσεων, καθώς και για μισθούς, συντάξεις, πληρωμές προμηθευτών και πληρωμές προς το κράτος.

Στη δεύτερη θέση παρέμειναν οι επιταγές, με μερίδιο 6% της συνολικής αξίας των συναλλαγών και μέση αξία περίπου €4.000.

Παρά τη συνεχιζόμενη μείωση της χρήσης τους, οι επιταγές εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαντικότερο ρόλο στην Κύπρο σε σχέση με τη ζώνη του ευρώ, ιδιαίτερα σε επιχειρηματικές και συναλλαγές που αφορούν ακίνητα. Η μέση αξία μιας επιταγής στην Κύπρο ήταν περίπου τριπλάσια από τον αντίστοιχο μέσο όρο της ζώνης του ευρώ.

Μεγαλύτερη αύξηση στις μεταφορές πιστώσεων

Η έκθεση δείχνει ότι οι μεταφορές πιστώσεων και οι άμεσες χρεώσεις κατέγραψαν υψηλότερους ρυθμούς αύξησης στην Κύπρο από ό,τι στη ζώνη του ευρώ, τόσο ως προς τον αριθμό όσο και ως προς την αξία των συναλλαγών.

Αντίθετα, οι πληρωμές με κάρτα και ηλεκτρονικό χρήμα κινήθηκαν με παρόμοιους ρυθμούς ανάπτυξης με εκείνους της ευρωζώνης.

Όσον αφορά τις επιταγές, ο αριθμός των συναλλαγών συνέχισε να μειώνεται, γεγονός που αποδίδεται στη σταδιακή αντικατάστασή τους από ηλεκτρονικά μέσα πληρωμών. Ωστόσο, η αξία των συναλλαγών με επιταγές στην Κύπρο μειώθηκε με βραδύτερο ρυθμό, στοιχείο που δείχνει ότι εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται κυρίως για συναλλαγές υψηλής αξίας.

Κυρίως εγχώριες οι πληρωμές

Οι εγχώριες συναλλαγές αντιπροσώπευαν περίπου το 70% τόσο του συνολικού όγκου όσο και της συνολικής αξίας των πληρωμών.

Οι πληρωμές με κάρτα εμφάνισαν τον μεγαλύτερο βαθμό διασυνοριακής δραστηριότητας, καθώς το 45% του αριθμού και το 56% της αξίας τους αφορούσαν διασυνοριακές συναλλαγές.

Με βάση τη χώρα του παρόχου υπηρεσιών πληρωμών, η Λιθουανία κατέγραψε το υψηλότερο επίπεδο δραστηριότητας, ενώ όταν η ταξινόμηση γίνεται με βάση τη χώρα εγκατάστασης του εμπόρου, πρώτη εμφανίζεται η Ιρλανδία, γεγονός που η έκθεση συνδέει με την ισχυρή παρουσία εταιρειών fintech και παρόχων υπηρεσιών πληρωμών στις δύο χώρες.

Οι διαδικτυακές πληρωμές αυξάνουν τη σημασία τους

Η ανάλυση των πληρωμών με κάρτα δείχνει ότι οι συναλλαγές με φυσική παρουσία στα σημεία πώλησης εξακολουθούν να αποτελούν το κυρίαρχο κανάλι χρήσης καρτών στην Κύπρο.

Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, το 70% του αριθμού των πληρωμών με κάρτα πραγματοποιήθηκε σε φυσικά καταστήματα, ενώ το υπόλοιπο 30% έγινε διαδικτυακά.

Ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά όταν εξεταστεί η αξία των συναλλαγών. Οι διαδικτυακές πληρωμές αντιπροσώπευσαν το 60% της συνολικής αξίας των συναλλαγών με κάρτα, έναντι 40% των πληρωμών με φυσική παρουσία.

Η μέση αξία μιας πληρωμής με κάρτα σε κατάστημα διαμορφώθηκε περίπου στα €38, ενώ η αντίστοιχη μέση διαδικτυακή συναλλαγή ανήλθε περίπου στα €129. Στη ζώνη του ευρώ οι αντίστοιχες μέσες αξίες ήταν περίπου €33 και €60.

Η Κεντρική Τράπεζα σημειώνει ότι η μέση αξία των διαδικτυακών πληρωμών στην Κύπρο συγκαταλέγεται μεταξύ των υψηλότερων στη ζώνη του ευρώ, γεγονός που αντανακλά την αυξανόμενη σημασία του ηλεκτρονικού εμπορίου και τη χρήση των ψηφιακών καναλιών για αγορές υψηλότερης αξίας.

Πού χρησιμοποιούνται περισσότερο οι κάρτες

Με βάση την αξία των συναλλαγών, οι πληρωμές προς ιδρύματα πληρωμών αποτέλεσαν τη σημαντικότερη κατηγορία δαπανών μέσω καρτών κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025.

Συγκεκριμένα, αντιπροσώπευσαν το 14% της συνολικής αξίας των πληρωμών με κάρτα ή €1,087 δισ.

Ακολούθησαν οι πληρωμές προς κυβερνητικές υπηρεσίες με ποσοστό 11% και αξία €832 εκατ., ενώ στην τρίτη θέση βρέθηκαν οι αγορές από παντοπωλεία και υπεραγορές με ποσοστό 10% και αξία €745 εκατ.

Η έκθεση καταγράφει επίσης σημαντική αύξηση των πληρωμών προς χρηματιστές και διαπραγματευτές χρεογράφων, οι οποίες υπερδιπλασιάστηκαν κατά την τελευταία τριετία. Η εξέλιξη συνδέεται με την παρουσία στην Κύπρο εταιρειών που δραστηριοποιούνται στις υπηρεσίες συναλλάγματος και συμβάσεων διαφορών (CFD), οι οποίες φαίνεται να συμβάλλουν στην αυξημένη ροή πληρωμών με κάρτες προς επενδυτικές υπηρεσίες.

Η ανάλυση ανά τρόπο πραγματοποίησης των συναλλαγών δείχνει ακόμη ότι οι πληρωμές προς ιδρύματα πληρωμών πραγματοποιούνται σχεδόν αποκλειστικά διαδικτυακά, ενώ το 90% των πληρωμών προς κυβερνητικές υπηρεσίες γίνεται επίσης μέσω διαδικτύου. Αντίθετα, το 99% της αξίας των συναλλαγών σε παντοπωλεία και υπεραγορές πραγματοποιείται με φυσική παρουσία στα καταστήματα.

Περισσότερα ιδρύματα πληρωμών

Ο αριθμός των αδειοδοτημένων ιδρυμάτων πληρωμών και ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος στην Κύπρο αυξήθηκε από 34 στο τέλος του δεύτερου εξαμήνου του 2024 σε 38 ένα χρόνο αργότερα.

Παρότι τα πιστωτικά ιδρύματα εξακολουθούν να κυριαρχούν στις περισσότερες υπηρεσίες πληρωμών, τα ιδρύματα πληρωμών και ηλεκτρονικού χρήματος διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε εξειδικευμένα τμήματα της αγοράς.

Σύμφωνα με την έκθεση, προσφέρουν τη συντριπτική πλειονότητα των υπηρεσιών ηλεκτρονικού χρήματος, ενώ αποτελούν τους αποκλειστικούς παρόχους υπηρεσιών εμβασμάτων και αποδοχής καρτών στην Κύπρο.

Σταθερός ο αριθμός των ΑΤΜ

Ο συνολικός αριθμός των ΑΤΜ παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητος, μειούμενος οριακά από 398 σε 396.

Κατά τη διάρκεια του έτους εγκαταστάθηκαν νέα ΑΤΜ σε απομακρυσμένες και ορεινές περιοχές, ενώ αφαιρέθηκαν άλλα σε κεντρικότερες τοποθεσίες.

Η Κεντρική Τράπεζα επισημαίνει ότι περίπου το 73% των ΑΤΜ στην Κύπρο υποστήριζε ανέπαφες συναλλαγές στο τέλος του δεύτερου εξαμήνου του 2025, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, όπου μόλις το 38% των ΑΤΜ διέθετε αντίστοιχη δυνατότητα.

Παράλληλα, σημειώνεται ότι τόσο στην Κύπρο όσο και στη ζώνη του ευρώ ο αριθμός των ΑΤΜ έχει μειωθεί περίπου κατά 13% μέσα στην τελευταία πενταετία.

Λιγότερες αναλήψεις, μεγαλύτερα ποσά

Οι αναλήψεις μέσω ΑΤΜ εξακολουθούν να αποτελούν το βασικό κανάλι πρόσβασης σε μετρητά, με τη συνολική αξία τους να ανέρχεται περίπου στα €2,6 δισ. κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025.

Παρότι η συνολική αξία των αναλήψεων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη σε σχέση με ένα χρόνο προηγουμένως, ο αριθμός των αναλήψεων μειώθηκε, οδηγώντας σε αύξηση του μέσου ποσού ανά συναλλαγή.

Η μέση αξία ανά ανάληψη αυξήθηκε κατά 27% μέσα σε τρία χρόνια, από €307 το δεύτερο εξάμηνο του 2022 σε €390 το δεύτερο εξάμηνο του 2025.

Ταυτόχρονα, οι αναλήψεις από τα ταμεία των τραπεζών έχουν μειωθεί σχεδόν στο μισό κατά την τελευταία τριετία, αντανακλώντας τη στροφή των καταναλωτών προς τα ΑΤΜ, την υπηρεσία cashback και άλλα αυτοματοποιημένα κανάλια εξυπηρέτησης.

Αυξήθηκαν οι κάρτες πληρωμών

Ο αριθμός των καρτών πληρωμών σε κυκλοφορία αυξήθηκε κατά 9% σε ετήσια βάση και έφθασε τα 2,2 εκατομμύρια στο τέλος του δεύτερου εξαμήνου του 2025.

Κατά μέσο όρο αντιστοιχούν περίπου δύο κάρτες ανά κάτοικο, εικόνα αντίστοιχη με εκείνη της ζώνης του ευρώ.

Οι χρεωστικές κάρτες συνέχισαν να κυριαρχούν, αποτελώντας το 84% όλων των καρτών σε κυκλοφορία, έναντι 74% στη ζώνη του ευρώ.

Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι η Κύπρος εξακολουθεί να βασίζεται αποκλειστικά σε διεθνή σχήματα καρτών, καθώς δεν λειτουργεί εγχώριο σχήμα. Παράλληλα, παραπέμπει σε στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας σύμφωνα με τα οποία περισσότερα από τα δύο τρίτα των συναλλαγών με κάρτες στη ζώνη του ευρώ διεκπεραιώνονται βάσει κανόνων που καθορίζονται από μη ευρωπαϊκούς παρόχους, ενώ η Κύπρος συγκαταλέγεται στις χώρες που εξαρτώνται από διεθνή σχήματα καρτών ή λύσεις πληρωμών μέσω κινητών συσκευών για τις πληρωμές με φυσική παρουσία.

Προκλήσεις και επόμενα βήματα

Στην τελευταία ενότητα της έκθεσης, η Κεντρική Τράπεζα επισημαίνει ότι η περαιτέρω ανάπτυξη των ψηφιακών πληρωμών συνοδεύεται από προκλήσεις, όπως ο κίνδυνος αποκλεισμού ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού, η αύξηση των περιστατικών απάτης στις πληρωμές και η ανάγκη ενίσχυσης του ψηφιακού χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι το ευρωπαϊκό οικοσύστημα πληρωμών εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από υποδομές και υπηρεσίες εκτός Ευρώπης, γεγονός που αποτελεί αντικείμενο της στρατηγικής του Ευρωσυστήματος για τις λιανικές πληρωμές.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρεται ότι πρωτοβουλίες όπως οι άμεσες μεταφορές πιστώσεων, το ψηφιακό ευρώ και η ανάπτυξη ευρωπαϊκών λύσεων πληρωμών αναμένεται να ενισχύσουν την αποδοτικότητα, τον ανταγωνισμό και την ανθεκτικότητα του οικοσυστήματος πληρωμών τα επόμενα χρόνια.