Η Κύπρος επικαιροποιεί το σχέδιο «ΗΛΕΚΤΡΑ»

Την ετοιμότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας απέναντι σε ενδεχόμενο πυρηνικό ή ραδιολογικό περιστατικό ανέλυσε ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, κ. Μαρίνος Μουσιούττας, απαντώντας σε κοινοβουλευτική ερώτηση της βουλευτού κ. Αλεξάνδρας Ατταλίδου.

Σύμφωνα με τον Υπουργό, το Ειδικό Εθνικό Σχέδιο «ΗΛΕΚΤΡΑ» επικαιροποιείται σε τακτική βάση, με την τελευταία αναθεώρηση του να έχει πραγματοποιηθεί τον Απρίλιο του 2021.

Τόνισε πως ήδη από τον Φεβρουάριο του 2026 έχει ξεκινήσει νέα διαδικασία αξιολόγησης και αναθεώρησης, με στόχο η νέα έκδοση να είναι έτοιμη εντός του έτους.

Τι προβλέπεται σε περίπτωση πυρηνικής επίθεσης

Όπως εξήγησε ο κ. Μουσιούττας, το σχέδιο έχει σχεδιαστεί κυρίως για την αντιμετώπιση πυρηνικών ή ραδιολογικών ατυχημάτων και περιστατικών διασποράς ραδιενεργών υλικών.

Ωστόσο, αρκετές από τις πρόνοιές του μπορούν να εφαρμοστούν και σε περίπτωση χρήσης πυρηνικών όπλων.

Μεταξύ των μέτρων που προβλέπονται είναι η αξιολόγηση της ραδιολογικής κατάστασης, η έκδοση οδηγιών προστασίας προς το κοινό, η παραμονή σε εσωτερικούς χώρους, η αποφυγή κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων και νερού, η χορήγηση ιωδιούχου καλίου όπου απαιτείται, η ενεργοποίηση μηχανισμών πολιτικής προστασίας, η περίθαλψη τραυματιών και η διενέργεια δειγματοληψιών και μετρήσεων ραδιενέργειας.

Ο Υπουργός σημείωσε ότι η διαχείριση ενός σεναρίου πολεμικής χρήσης πυρηνικών όπλων υπερβαίνει το πεδίο ενός πολιτικο-διοικητικού σχεδίου και εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της εθνικής ασφάλειας.

Καταφύγια και ενημέρωση πολιτών

Σε ότι αφορά τη συνεργασία με την Πολιτική Άμυνα, το σχέδιο προβλέπει συντονισμό με όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της Πολιτικής Άμυνας, η οποία έχει την ευθύνη διαχείρισης των καταφυγίων.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Υπουργό, σε περίπτωση χρήσης πυρηνικών όπλων κρίνεται, με βάση αναθεωρημένα δεδομένα, ότι δεν ενδείκνυται η χρήση των καταφυγίων στη μορφή που αυτά υπάρχουν σήμερα, καθώς δεν διαθέτουν την απαιτούμενη αεροστεγανότητα και υδατοστεγανότητα για προστασία από τη ραδιενέργεια.

Αντί αυτού, προκρίνεται η εφαρμογή της αρχής του εγκλεισμού, δηλαδή η παραμονή των πολιτών σε προστατευμένους εσωτερικούς χώρους όπως κατοικίες, σχολεία, δημόσια κτίρια και χώροι εργασίας.

Για την ενημέρωση των πολιτών προβλέπεται η χρήση τηλεόρασης, ραδιοφώνου, ψηφιακών πλατφορμών και κοινωνικών δικτύων, καθώς και συστημάτων μαζικής ειδοποίησης, συμπεριλαμβανομένων SMS alerts.

Παράλληλα, θα αξιοποιούνται τα μεγάφωνα της Πολιτικής Άμυνας, ενώ η ενημέρωση θα συντονίζεται από ειδικό Γραφείο Τύπου υπό τον Υπουργό Εργασίας με στόχο την αποφυγή πανικού και παραπληροφόρησης.

Ασκήσεις και αδυναμίες που εντοπίστηκαν

Όπως ανέφερε ο Υπουργός, το σχέδιο προβλέπει τη διεξαγωγή άσκησης πεδίου κάθε δύο χρόνια και άσκησης επί χάρτου στα ενδιάμεσα έτη.

Η τελευταία δοκιμή πραγματοποιήθηκε το 2025 στο πλαίσιο της διεθνούς άσκησης μεγάλης κλίμακας ConvEx-3 του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.

Συγκεκριμένα, η άσκηση συνδύαζε διαδικασίες επί χάρτου και μερική επιχειρησιακή ενεργοποίηση των εθνικών μηχανισμών, δοκιμάζοντας τις διαδικασίες επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφοριών σε διεθνές επίπεδο.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Παρότι η απόδοση της Κύπρου αξιολογήθηκε ως πολύ καλή, εντοπίστηκαν περιθώρια βελτίωσης σε ζητήματα διαυπηρεσιακού συντονισμού, επικοινωνίας σε πραγματικό χρόνο, τεχνικών υποδομών παρακολούθησης της ραδιενέργειας, εκπαίδευσης προσωπικού και αξιοποίησης υπολογιστικών μοντέλων διασποράς ραδιενεργών υλικών.

Καταλήγοντας, ο Υπουργός ανέφερε ότι η συνολική ετοιμότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας αξιολογείται σήμερα ως ικανοποιητική, ενώ συνεχίζονται οι προσπάθειες ενίσχυσης των υποδομών, των πόρων και των επιχειρησιακών δυνατοτήτων, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελισσόμενες γεωπολιτικές συνθήκες στην περιοχή.