Εθνική Ομάδα Δράσης εξετάζει τη χρήση ΤΝ για ΑμεΑ
01 September 2026, 10:40
Τρόπους αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης για βελτίωση της καθημερινότητας και της πρόσβασης ατόμων με οπτική και ακουστική αναπηρία στην εκπαίδευση, την εργασία και τις δημόσιες υπηρεσίες εξέτασε η Εθνική Ομάδα Δράσης για την ΤΝ, σε συναντήσεις με τις διευθύνσεις της Σχολής Τυφλών και της Σχολής Κωφών, στο πλαίσιο της διαβούλευσης για την Εθνική Στρατηγική ΤΝ 2032.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Γραφείου του Επικεφαλής Επιστήμονα Έρευνας, Καινοτομίας και Τεχνολογίας, οι συζητήσεις με τη Διευθύντρια της Σχολής Τυφλών «Άγιος Βαρνάβας» Πελαγία Καρπασίτη, τη Διευθύντρια της Σχολής Κωφών «Γεώργιος Μάρκου» Κίκα Χατζηκακού και τους συνεργάτες τους επικεντρώθηκαν στις πραγματικές ανάγκες των ατόμων με οπτική και ακουστική αναπηρία και σε πεδία όπου η ΤΝ μπορεί να προσφέρει πρακτικές λύσεις.
Βασικό συμπέρασμα των συζητήσεων ήταν ότι η προσβασιμότητα πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του σχεδιασμού ψηφιακών υπηρεσιών και εφαρμογών από την αρχή, με ενεργό συμμετοχή των ατόμων με αναπηρίες και των φορέων που τα εκπροσωπούν.
Για τα άτομα με οπτική αναπηρία εξετάστηκαν, μεταξύ άλλων, η υποβοηθούμενη από ΤΝ πρόσβαση σε έγγραφα και πληροφορίες, η περιγραφή εικόνων και του περιβάλλοντος, η υποστήριξη στην πλοήγηση και η ταχύτερη μετατροπή εκπαιδευτικού υλικού σε προσβάσιμες μορφές.
Όπως αναφέρεται, εφαρμογές ΤΝ θα μπορούσαν επίσης να διευκολύνουν τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, μέσω προσβάσιμων πλατφορμών συναντήσεων, περιγραφής εγγράφων και δεδομένων και τεχνολογιών φωνητικής υποβοήθησης.
Υπογραμμίστηκε, ωστόσο, ότι η ΤΝ πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά και όχι ως υποκατάστατο της ανθρώπινης υποστήριξης, ιδιαίτερα σε ζητήματα προσανατολισμού, κινητικότητας, αποκατάστασης, ασφάλειας και λήψης σημαντικών αποφάσεων.
Σε ό,τι αφορά τα άτομα με ακουστική αναπηρία, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στη χρήση ΤΝ για τη διευκόλυνση της επικοινωνίας σε πραγματικό χρόνο μεταξύ κωφών και ακουόντων.
Μεταξύ των εφαρμογών που εξετάστηκαν ήταν ο ζωντανός υποτιτλισμός στην ελληνική και την αγγλική γλώσσα, καθώς και τεχνολογίες μετατροπής ομιλίας σε νοηματική γλώσσα και νοηματικής γλώσσας σε κείμενο ή ομιλία.
Οι δυνατότητες αυτές, σημειώνεται, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν ιδιαίτερα σε υπηρεσίες που έρχονται καθημερινά σε επαφή με πολίτες, όπως στους τομείς της υγείας, της κοινωνικής ασφάλισης, της φορολογίας και της εκπαίδευσης.
Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε στην Κυπριακή Νοηματική Γλώσσα, καθώς λύσεις που έχουν αναπτυχθεί για άλλες νοηματικές γλώσσες δεν μπορούν να θεωρηθούν αυτομάτως κατάλληλες για την Κύπρο.
Για τον σκοπό αυτό, αναφέρεται ότι απαιτούνται τοπικά δεδομένα και συν-σχεδιασμός με τη Σχολή Κωφών, οργανώσεις κωφών και τους ίδιους τους χρήστες.
Σε περιπτώσεις αυξημένης κρισιμότητας, όπως οι υπηρεσίες υγείας, οι νομικές διαδικασίες και οι εξετάσεις, η ΤΝ μπορεί να ενισχύει την προσβασιμότητα, χωρίς να αντικαθιστά πιστοποιημένους ή εξειδικευμένους διερμηνείς όπου η παρουσία τους είναι απαραίτητη.
Παράλληλα, τονίστηκε η ανάγκη προστασίας της ιδιωτικότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ιδιαίτερα σε τεχνολογίες που χρησιμοποιούν κάμερες, φορητές συσκευές ή επεξεργασία εικόνας σε πραγματικό χρόνο, οι οποίες πρέπει να λειτουργούν με διαφάνεια και με ουσιαστικό έλεγχο από τον ίδιο τον πολίτη.
Ο Επικεφαλής Επιστήμονας και Πρόεδρος της Εθνικής Ομάδας Δράσης για την ΤΝ, δρ Δημήτρης Σκουρίδης, ανέφερε ότι «το πραγματικό μέτρο επιτυχίας μιας στρατηγικής για την ΤΝ δεν είναι μόνο πόσο προηγμένη γίνεται η τεχνολογία, αλλά πόσο ουσιαστικά βελτιώνει τη δυνατότητα των ανθρώπων να συμμετέχουν στην κοινωνία και την οικονομία».
«Η ΤΝ πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο, ο άνθρωπος να διατηρεί τον έλεγχο και η τεχνολογική πρόοδος να διευρύνει τη συμμετοχή, όχι να δημιουργεί νέα εμπόδια», πρόσθεσε.
Οι επαφές με τις δύο σχολές εντάσσονται στον ευρύτερο κύκλο διαβούλευσης για την Εθνική Στρατηγική ΤΝ 2032, στο πλαίσιο του οποίου η Εθνική Ομάδα Δράσης είχε κατά τη διάρκεια του Αυγούστου συναντήσεις με Υπουργούς, στελέχη της δημόσιας διοίκησης, επαγγελματικούς και επιχειρηματικούς φορείς και εκπροσώπους τομέων όπως η εκπαίδευση, η ενέργεια, το εμπόριο, η υγεία, ο τουρισμός, η ναυτιλία και η φορολογία, όπως αναφέρεται.
Η Εθνική Στρατηγική ΤΝ 2032 εκπονήθηκε από την Εθνική Ομάδα Δράσης για την ΤΝ, η οποία συστάθηκε με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου.
Το προσχέδιο αποτυπώνει τη φιλοδοξία της Κύπρου να εξελιχθεί σε αξιόπιστο κόμβο ΤΝ στην Ανατολική Μεσόγειο και σε ευρωπαϊκή δικαιοδοσία για υπηρεσίες που αξιοποιούν την ΤΝ.
Tags: ΑμεΑ, κύπρος, Κύπρος, τεχνητή νοημοσύνη
