Αύξηση επενδύσεων έρευνας και ανάπτυξης σε υγεία και ενέργεια στην ΕΕ

Αύξηση των επενδύσεων σε Έρευνα και Ανάπτυξη στην ΕΕ στους τομείς της υγείας και της ενέργειας, εν μέσω γενικότερης επιβράδυνσης, καταγράφει ο Πίνακας Αποτελεσμάτων Βιομηχανικών Επενδύσεων Έρευνα και Ανάπτυξη (R&D) της ΕΕ για το 2025, σύμφωνα με το Κοινό Κέντρο Ερευνών (JRC) της ΕΕ.

Ο Πίνακας Αποτελεσμάτων Βιομηχανικών Επενδύσεων σε Έρευνα και Ανάπτυξη (R&D) για το 2025 καταγράφει επιβράδυνση της συνολικής αύξησης των επενδύσεων σε R&D από ευρωπαϊκές εταιρείες. Παρά τη γενική αυτή τάση, σημειώνει, οι ευρωπαϊκοί τομείς της υγείας και της ενέργειας αύξησαν τις επενδύσεις τους σε R&D σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τους παγκόσμιους ανταγωνιστές τους.

Όπως αναφέρεται, το 2024, οι εταιρείες με έδρα την ΕΕ ανέφεραν συνολικές επενδύσεις σε R&D ύψους 233,8 δισ. ευρώ. Ο ρυθμός αύξησης των επενδύσεων ανήλθε στο 2,9%, μειωμένος από το 9,3% το 2023, προστίθεται.

«Παρά τη συνολική επιβράδυνση, καταγράφηκαν θετικές επιδόσεις σε συγκεκριμένους τομείς. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες του τομέα της υγείας αύξησαν τις επενδύσεις τους σε R&D κατά 13%, υπερέχοντας έναντι άλλων περιοχών όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες (7,1%), η Ιαπωνία (9,1%) και η Κίνα (0,1%). Αντίστοιχα, ο ευρωπαϊκός τομέας της ενέργειας  - και ειδικότερα οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ηλεκτρική ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές - κατέγραψε αύξηση 19,8%, ξεπερνώντας τους παγκόσμιους ανταγωνιστές του, όπως οι ΗΠΑ (6%), η Ιαπωνία (-14,2%) και η Κίνα (3,8%)», σημειώνεται.

Ωστόσο, οι επιδόσεις διέφεραν σημαντικά μεταξύ των τομέων. Ο τομέας της Τεχνολογίας Πληροφοριών και Επικοινωνίας (ICT) στην ΕΕ μείωσε τις επενδύσεις του κατά 8,9%. Παράλληλα, η αυτοκινητοβιομηχανία  - ο μεγαλύτερος επενδυτής σε R&D στην ΕΕ με 87 δισ. Ευρώ - παρουσίασε στασιμότητα, με ρυθμό αύξησης μόλις 0,8%, υστερώντας έναντι της Κίνας (11,9%) και της Ιαπωνίας (12,3%), σύμφωνα με το JRC.

ICT, υγεία και αυτοκινητοβιομηχανία στην κορυφή των παγκόσμιων επενδύσεων σε R&D

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι επενδύσεις σε R&D συνεχίζουν να αυξάνονται. Το 2024, οι 2.000 κορυφαίες εταιρείες παγκοσμίως επένδυσαν 1.442,6 δισ. ευρώ σε R&D, σημειώνοντας ρυθμό αύξησης 6,3%, ελαφρώς υψηλότερο από το 6,0% του προηγούμενου έτους.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι υπόλοιπες χώρες του κόσμου (ROW) κατέγραψαν τους υψηλότερους ρυθμούς αύξησης, με 7,8% και 8,1% αντίστοιχα, ακολουθούμενες από την Ιαπωνία με 7,1%. Αντίθετα, η αύξηση στην ΕΕ ήταν πιο συγκρατημένη, στο 2,9%, κοντά στο επίπεδο της Κίνας (3,9%).

Σε επίπεδο τομέων, οι επενδύσεις σε R&D παραμένουν έντονα συγκεντρωμένες σε τέσσερις βασικούς κλάδους: λογισμικό ICT, υλικό ICT, βιομηχανίες υγείας και αυτοκινητοβιομηχανία. Μαζί, οι τέσσερις αυτοί τομείς αντιπροσωπεύουν πάνω από το 80% των συνολικών επενδύσεων R&D που καταγράφονται στον Πίνακα. Οι αμερικανικές εταιρείες συνεχίζουν να κυριαρχούν στους τομείς των ICT και της υγείας, ενώ οι ευρωπαϊκές εταιρείες διατηρούν παγκόσμια πρωτοκαθεδρία στις επενδύσεις R&D στην αυτοκινητοβιομηχανία.

Συγκέντρωση καινοτομίας και κερδών

Οι παγκόσμιες επενδύσεις σε R&D εμφανίζουν ολοένα και μεγαλύτερη συγκέντρωση, κυρίως λόγω των πέντε κορυφαίων επενδυτών: Amazon, Alphabet, Meta, Microsoft και Apple. Την τελευταία δεκαετία, οι εταιρείες αυτές διπλασίασαν το μερίδιό τους στις παγκόσμιες επενδύσεις σε R&D, φθάνοντας πλέον περίπου στο 15% του συνόλου.

Αντίστοιχη τάση καταγράφεται και στα κέρδη, των οποίων το μερίδιο αυξήθηκε από 3% σε 15% μεταξύ 2011 και 2024, σύμφωνα με το JRC. «Η συγκέντρωση αυτή της καινοτομίας και της επιχειρηματικής ισχύος σε περιορισμένο αριθμό εταιρειών εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη δυναμική των αγορών και τη διάχυση της καινοτομίας στην παγκόσμια οικονομία», σημειώνεται.

Ο Πίνακας Αποτελεσμάτων, που εκδίδεται από το 2004 από το Κοινό Κέντρο Ερευνών (Joint Research Centre) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε συνεργασία με τη Γενική Διεύθυνση Έρευνας και Καινοτομίας, παρέχει οικονομικά στοιχεία βασισμένα στους πιο πρόσφατους οικονομικούς λογαριασμούς των 2.000 κορυφαίων εταιρειών παγκοσμίως σε επενδύσεις R&D. Περιλαμβάνει επίσης διευρυμένο δείγμα των 800 κορυφαίων εταιρειών με έδρα την ΕΕ. Οι επενδύσεις των εταιρειών που καλύπτονται στον Πίνακα αντιστοιχούν σχεδόν στο 90% της παγκόσμιας ιδιωτικής χρηματοδότησης για R&D.