Αφθώδης πυρετός: Μέτρα, εμβόλια και ανησυχία

Από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες τονίστηκε χθες ότι, δεν έχει εντοπιστεί άλλο θετικό κρούσμα στα δείγματα που εξετάζονται, ενώ ταυτόχρονα καταγράφηκε κινητικότητα σε πολιτικό, θεσμικό και τοπικό επίπεδο, με κοινό παρονομαστή την ανάγκη περιορισμού της νόσου και άμεσης ενημέρωσης και στήριξης των κτηνοτρόφων.

Οι εμβολιασμοί ξεκίνησαν με στήριξη και καθοδήγηση ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων, ενώ οι θανάτωσεις, οι απολυμάνσεις και οι περιορισμοί μετακινήσεων συνεχίζονται. 

Με τις εξαγωγές χαλλουμιού να εμφανίζονται με βάση τις αναφορές, προστατευμένες μέσω της θερμικής επεξεργασίας, το βάρος μεταφέρεται πλέον στην αποτελεσματικότητα της εφαρμογής των μέτρων.

Τα μέτρα: Εμβόλια, θανατώσεις, απολυμάνσεις

Στο Κέντρο Συντονισμού «Ζήνων» στη Λάρνακα, η εκπρόσωπος Τύπου των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών για το θέμα, Ανώτερη Κτηνιατρική Λειτουργός Σωτηρία Γεωργιάδου, αναφέρθηκε στην έναρξη εμβολιασμών από ιδιώτες κτηνιάτρους, μετά τον εντοπισμό κρουσμάτων. 

Όπως ανέφερε, «το θετικό είναι πως ακόμα δεν έχουμε νέα κρούσματα από τα δείγματα που εξετάζονται». 

Σύμφωνα με την ίδια, εμπειρογνώμονες κτηνίατροι που απέστειλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενημερώθηκαν για την επιδημιολογική κατάσταση στη ζώνη επιτήρησης των 10 χιλιομέτρων και λήφθηκε η απόφαση να αρχίσει ο εμβολιασμός των ευπαθών ζώων, ειδικά βοοειδών και αιγοπρόβατων, στα 3 χιλιόμετρα εντός της ζώνης επιτήρησης.

Για την εκκίνηση του εμβολιαστικού σκέλους, η κ. Γεωργιάδου ανέφερε ότι «για αρχή» θα αξιοποιηθούν οι 10.000 δόσεις εμβολίων από τα κατεχόμενα, ενώ εντός των ημερών θα φτάσουν οι υπόλοιπες 529.000 δόσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι ιδιώτες κτηνίατροι θα χρησιμοποιηθούν για τους εμβολιασμούς στη μολυσμένη περιοχή, καθώς είναι αυτοί που ήδη συνεργάζονται με τις μονάδες και γνωρίζουν την περιοχή, «ώστε να μειωθεί και η διασπορά».

Ερωτηθείσα για το εάν υπήρχαν διαθέσιμα αποθέματα εμβολίων πριν από τις 10.000 δόσεις που παραχωρούνται από τα κατεχόμενα, η κ. Γεωργιάδου απάντησε ότι τα εμβόλια παραγγέλλονται όταν έχεις τον ιό και έρχονται κατευθείαν από την εταιρεία που τα κατασκευάζει, αφού «δεν γίνεται να υπάρχει απόθεμα». 

Παρέθεσε επίσης το χρονολόγιο των ενεργειών που έλαβαν χώρα ως εξής: στις 19 του μήνα ενημέρωσε κτηνοτρόφος για τον ιό, στις 20 υπήρξε θετικό αποτέλεσμα, στις 21 και 22 έγιναν επαφές με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στις 23 του μήνα η Υπουργός Γεωργίας μίλησε στις Βρυξέλλες ώστε τα εμβόλια να φτάσουν άμεσα. 

Υπογράμμισε ότι τα εμβόλια «παράγονται και έρχονται φρέσκα», ενώ εξήγησε ότι ο συγκεκριμένος ιός έχει πολλούς ορότυπους και το εμβόλιο πρέπει να αντιστοιχεί στον συγκεκριμένο ορότυπο. 

Όπως είπε, ο ορότυπος είναι ο ίδιος με εκείνον που υπήρχε στα κατεχόμενα, δηλαδή SAT1, και έχουν σταλθεί δείγματα στο Κοινοτικό Εργαστήριο Αναφοράς για περαιτέρω γενετική ανάλυση.

Παράλληλα με τους εμβολιασμούς, συνεχίζεται το σκέλος της θανάτωσης και των απολυμάνσεων στις επηρεαζόμενες μονάδες. 

Σε ερώτηση για πληροφορίες περί «αποδεκατισμού» έντεκα μονάδων, η κ. Γεωργιάδου απάντησε ότι είχε προχωρήσει η θανάτωση 263 βοοειδών, θα γίνουν οι ενδεδειγμένες απολυμάνσεις, θα καταστραφούν σανοί και τροφές και θα συνεχίσουν οι θανατώσεις στις υπόλοιπες μονάδες των αιγοπροβάτων. 

Ανέφερε ότι συνολικά θα θανατωθούν περίπου 13.000 ζώα, διευκρινίζοντας πως οι αριθμοί αυξομειώνονται. 

Οι χθεσινές διαδικασίες εξελίσσονταν στην Ορόκλινη, με καταγραφές και κοστολογήσεις ζώων και τροφών, πριν αρχίσει η θανάτωση. 

Σημείωσε ακόμη ότι έχουν ήδη ανοιχτεί τα σημεία ταφής, ενώ οι δειγματοληψίες θα συνεχίζονται παράλληλα με τον σχεδιασμό του πλάνου εμβολιασμών.

Στο πεδίο των περιορισμών και του χρόνου αποκατάστασης, η κ. Γεωργιάδου διευκρίνισε ότι μετά τις θανατώσεις θα ακολουθήσουν απολυμάνσεις και καθαρισμοί για τουλάχιστον 1-2 μήνες και στη συνέχεια θα επιθεωρηθεί η μονάδα για να διαπιστωθεί αν μπορεί να δεχθεί ξανά ζώα. 

Ως προς τον χρόνο ανάπτυξης αντισωμάτων μετά τον εμβολιασμό, ανέφερε ότι απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες. 

Για τη διάρκεια των μέτρων στις αποκλεισμένες περιοχές, σημείωσε ότι θα κριθεί ανάλογα με το πώς θα εξελιχθεί το εμβολιαστικό πλάνο, από το «σημείο μηδέν» και την επέκταση σε άλλες περιοχές.

Στο ζήτημα των εξαγωγών, η κ. Γεωργιάδου δήλωσε ότι «εξασφαλίστηκαν οι εξαγωγές του χαλουμιού», ενώ για τα υπόλοιπα «περιμένουμε αντιδράσεις», ανέφερε. 

Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιβεβαίωσε ότι η Κομισιόν έχει επισήμως ενημερωθεί για εστίες αφθώδους πυρετού σε μία μονάδα βοοειδών και σε δύο μεγάλες μονάδες αιγοπροβάτων στη Λειβάδια, και ότι ομάδα εμπειρογνωμόνων της ΕΕ (EUVET) θα στηρίξει και θα παρέχει συμβουλές σχετικά με τη χρήση εμβολιασμού και συνδρομή στην κατάρτιση σχεδίου επείγοντος εμβολιασμού. 

Επιπτώσεις στην αγορά

Σε εμπορικό επίπεδο καταγράφεται προσωρινή αναστολή εξαγωγών ζώων ευαίσθητων στον αφθώδη πυρετό και μη επεξεργασμένων ζωικών προϊόντων προς τρίτες χώρες, με δυνατότητα παρεκκλίσεων για γάλα και γαλακτοκομικά που έχουν υποστεί θερμική επεξεργασία, όπως το χαλούμι, τουλάχιστον μέσω παστερίωσης, για την αγορά της ΕΕ.

Η συζήτηση της ημέρας επεκτάθηκε και στις οικονομικές συνέπειες, με παράγοντες της αγοράς να εκτιμούν ότι οι επιπτώσεις θα είναι αναπόφευκτες. 

Ο διευθυντής της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Εμπορίου, Κωνσταντίνος Καραγιώργης, σημείωσε ότι είναι «πολύ νωρίς» για ασφαλείς προβλέψεις, πρόσθεσε όμως ότι «σίγουρα θα υπάρξουν επιπτώσεις» στις τιμές μιας σειράς προϊόντων. 

Συνδικαλιστικές και εργοδοτικές οργανώσεις μίλησαν για ανάγκη πλήρους αποζημίωσης, ελέγχου τιμών και άμεσης διαχείρισης ώστε να αποτραπεί περαιτέρω επέκταση και να περιοριστεί η έλλειψη σε κρέας και γαλακτοκομικά, ιδιαίτερα ενόψει της περιόδου του Πάσχα. 

Ο Σύνδεσμος Τυροκόμων χαρακτήρισε την κατάσταση «πολύ σοβαρή», αλλά ανέφερε ότι αν η εικόνα παραμείνει στα σημερινά επίπεδα, η κατάσταση για την παραγωγή χαλλουμιού κρίνεται «διαχειρίσιμη», προειδοποιώντας ωστόσο ότι περαιτέρω θανατώσεις ενδέχεται να επηρεάσουν την επάρκεια γάλακτος.

Ερωτήματα και απαιτήσεις από τα κόμματα

Στο πολιτικό πεδίο, η πρόεδρος του ΔΗΣΥ Αννίτα Δημητρίου, μετά από σύσκεψη στην Αραδίππου, μετέφερε καταγγελίες για μη τήρηση πρωτοκόλλων εισαγωγής ζωοτροφών στο λιμάνι Λάρνακας και επανέλαβε την ανάγκη επίσημης καθοδήγησης. 

Παράλληλα, ο ΓΓ του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου ζήτησε συνεχή επαφή του Υπουργείου και των αρμόδιων υπηρεσιών με τους κτηνοτρόφους και ειδικά τους παθόντες, καθώς όπως είπε, η αβεβαιότητα εντείνει την οργή και την αγανάκτηση.

Από πλευράς του το ΕΛΑΜ κάλεσε τους αρμόδιους φορείς να προχωρήσουν άμεσα στην εκπόνηση σχεδίου αποζημιώσεων, ανάλογου της ζημιάς που έχουν υποστεί οι κτηνοτρόφοι λόγω της κρίσης που έχει προκύψει στην κτηνοτροφία εξαιτίας του αφθώδους πυρετού, επισημαίνοντας ότι η ταχεία κατάρτιση του σχεδίου θα επιτρέψει στους επηρεαζόμενους να σχεδιάσουν την επόμενη ημέρα τους.

Τέλος το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών, έθεσε ερωτήματα ως προς τις ευθύνες του κράτους, επισημαίνοντας ότι, ενώ κρούσματα είχαν εντοπιστεί στα κατεχόμενα ήδη από τον Δεκέμβριο.

Παραμένει ασαφές όπως σημειώνει αν διενεργούνταν επαρκείς και ουσιαστικοί έλεγχοι στα οδοφράγματα και κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής, ενώ αναδεικνύει και το ζήτημα της παραγωγής γάλακτος στην περιοχή Περγάμου που δεν ελέγχεται υγειονομικά από τις αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, και εγείρει ζήτημα για αποζημίωση των κτηνοτρόφων.

Τοπικές αρχές δήλωσαν σε ετοιμότητα: ο Δήμος Αραδίππου μίλησε για υποστηρικτικές ενέργειες (νερό για απολυμάνσεις, σημάνσεις, περιορισμό πρόσβασης), ενώ στη Νότια Λευκωσία καταγράφηκαν κινήσεις για εγκατάσταση συστημάτων ψεκασμού και συντονισμό με τους κτηνοτρόφους, με τον δήμαρχο να εκφράζει ανησυχία για την εγγύτητα των ζωνών σε περιοχές με κρούσματα. 

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Στην Πάφο, κτηνοτρόφοι σε Τίμη και Αναρίτα περιέγραψαν κλίμα αγωνίας και προχώρησαν σε μέτρα αυτοπροστασίας, με οδηγίες βιοασφάλειας να υπογραμμίζουν ότι η νόσος είναι πολύ μεταδοτική στα ζώα, χωρίς να παρουσιάζεται ως άμεσος κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία. 

Του Λοΐζου Ττοφαλλή