Τα Σκάνδαλα Απασχολούν την Επικαιρότητα – Το Δημογραφικό Καθορίζει το Μέλλον

17 Ιουνίου 2026, 10:38

Ενώ η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τις αποκαλύψεις της ημέρας, η μεταρρύθμιση του επιδόματος τέκνου παραμένει παγωμένη και χιλιάδες παιδιά συνεχίζουν να πληρώνουν το κόστος πολιτικών που σχεδιάστηκαν το 2012.

Ενώ τις τελευταίες ημέρες η δημόσια συζήτηση μονοπωλείται από αποκαλύψεις, σκάνδαλα και πολιτικές αντιπαραθέσεις, ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για το μέλλον της Κύπρου εξακολουθεί να παραμένει σε εκκρεμότητα. Η μεταρρύθμιση του επιδόματος τέκνου, η οποία επηρεάζει άμεσα χιλιάδες παιδιά και οικογένειες, παραμένει ουσιαστικά παγωμένη εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο.

Τα σκάνδαλα απασχολούν την επικαιρότητα για λίγες εβδομάδες. Το δημογραφικό όμως ήδη απασχολεί και θα συνεχίσει να απασχολεί την Κύπρο για τις επόμενες δεκαετίες. Δυστυχώς, κάθε φορά που η πολιτική ατζέντα κατακλύζεται από τις αποκαλύψεις της ημέρας, ζητήματα που καθορίζουν το μέλλον του τόπου, όπως η στήριξη των παιδιών και των οικογενειών, παραμένουν σε δεύτερη μοίρα. Και το κόστος αυτής της αναβολής το πληρώνουν σήμερα χιλιάδες παιδιά και θα το πληρώσει αύριο ολόκληρη η κυπριακή κοινωνία.

Η Κυβέρνηση γνωρίζει το πρόβλημα. Η Βουλή γνωρίζει το πρόβλημα. Τα αρμόδια Υπουργεία γνωρίζουν το πρόβλημα. Όλοι γνωρίζουν ότι τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια του επιδόματος τέκνου αποτελούν ουσιαστικά το τελευταίο μνημονιακό μέτρο που εξακολουθεί να επηρεάζει άμεσα χιλιάδες οικογένειες δεκατέσσερα χρόνια μετά την οικονομική κρίση. Όλοι γνωρίζουν ότι το κόστος ανατροφής παιδιών στην Κύπρο του 2026 δεν έχει καμία σχέση με το αντίστοιχο κόστος του 2012. Και όλοι γνωρίζουν ότι η τιμαριθμική αναπροσαρμογή των κριτηρίων αποτελεί πλέον οικονομική αναγκαιότητα και όχι πολιτική επιλογή.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία η εκκρεμούσα τροποποίηση της νομοθεσίας για το επίδομα τέκνου. Το σχετικό νομοσχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση πριν από περίπου έναν χρόνο. Ωστόσο, η διαδικασία δεν προχώρησε, καθώς κατατέθηκαν σοβαρές ενστάσεις τόσο από πολίτες όσο και από οργανωμένα σύνολα. Ανάμεσά τους και η Παγκύπρια Οργάνωση Πολυτέκνων, η οποία με επιστολή της προς την Υφυπουργό Κοινωνικής Πρόνοιας στις 27 Μαΐου 2025 κατέθεσε συγκεκριμένες εισηγήσεις για ουσιαστική βελτίωση του νομοσχεδίου ώστε να ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες των παιδιών και των οικογενειών.

Το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο:

Θα διορθώσει η νέα νομοθεσία τις αδικίες του υφιστάμενου συστήματος ή απλώς θα τις διατηρήσει;

Η πραγματικότητα είναι ότι το σημερινό πλαίσιο αφήνει εκτός στήριξης ένα πολύ μεγάλο αριθμό παιδιών και ιδιαίτερα τα παιδιά των πολύτεκνων οικογενειών. Παρά τις διακηρύξεις για στήριξη της οικογένειας και αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, οι πρόνοιες της νομοθεσίας λειτουργούν στην πράξη αυστηρότερα για τις μεγάλες οικογένειες.

Η κλιμάκωση των εισοδηματικών ορίων δεν ακολουθεί την πραγματική αύξηση των αναγκών μιας οικογένειας με πολλά παιδιά. Επιπλέον, η συνεχής πρόσβαση στη στήριξη προϋποθέτει εξαιρετικά χαμηλά κατά κεφαλήν εισοδήματα, με αποτέλεσμα οι πολύτεκνοι να χάνουν τη στήριξη ευκολότερα και νωρίτερα από άλλες οικογένειες.

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη αδικία.

Άλλο είναι να χάνει μια οικογένεια τη στήριξη για ένα παιδί και άλλο να τη χάνει ταυτόχρονα για πέντε, έξι ή ακόμη και δέκα παιδιά. Η απώλεια δεν είναι πολλαπλάσια μόνο αριθμητικά. Είναι πολλαπλάσια και στις επιπτώσεις που έχει στην ποιότητα ζωής, στις εκπαιδευτικές ευκαιρίες και στις προοπτικές των παιδιών.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί πρόσφατη περίπτωση οικογένειας με έντεκα παιδιά, της οποίας η κρατική στήριξη τερματίστηκε επειδή το οικογενειακό εισόδημα υπερέβαινε το όριο των €49.000 ετησίως. Είναι πραγματικά δύσκολο να πεισθεί οποιοσδήποτε ότι μια οικογένεια με έντεκα παιδιά μπορεί να θεωρείται οικονομικά προνομιούχα με αυτά τα δεδομένα.

Οι συνέπειες αυτής της πολιτικής είναι πλέον μετρήσιμες.

Σύμφωνα με στοιχεία που κατατέθηκαν στη Βουλή, οι Κύπριοι πολύτεκνοι δικαιούχοι κρατικής στήριξης μειώθηκαν από 10.065 το 2012 σε μόλις 3.166 το 2024. Πρόκειται για μείωση που προσεγγίζει το 70%.

Αν πραγματικός στόχος της Πολιτείας είναι η στήριξη του δημογραφικού και η αποκατάσταση των αδικιών εις βάρος των πολύτεκνων οικογενειών, τότε δεν μπορεί το αποτέλεσμα των πολιτικών της να είναι η συνεχής μείωση των Κυπρίων πολυτέκνων που έχουν πρόσβαση στη στήριξη. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Οι εξαγγελίες και οι διακηρυγμένοι στόχοι κινούνται προς τη μία κατεύθυνση, όμως τα αποτελέσματα της εφαρμοζόμενης πολιτικής προς την ακριβώς αντίθετη.

Η πραγματικότητα είναι ότι ολοένα και λιγότερες κυπριακές οικογένειες μπορούν να διατηρήσουν πρόσβαση στη στήριξη καθώς μεγαλώνουν τα παιδιά τους. Το πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη εισοδηματικών κριτηρίων. Το πρόβλημα είναι ότι τα κριτήρια αυτά παραμένουν ουσιαστικά παγωμένα από το 2012, παρά τη μεγάλη αύξηση του κόστους ζωής, της στέγασης, της εκπαίδευσης και της ανατροφής των παιδιών.

Η κατάσταση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι η Κυπριακή Δημοκρατία αντιμετωπίζει μία από τις σοβαρότερες δημογραφικές προκλήσεις της ιστορίας της. Την ίδια στιγμή που συζητούμε για τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος, τη γήρανση του πληθυσμού και την έλλειψη εργατικού δυναμικού, συνεχίζουμε να εφαρμόζουμε πολιτικές που περιορίζουν την πρόσβαση των οικογενειών στη στήριξη των παιδιών τους.

Δεν μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική δημογραφική πολιτική χωρίς ουσιαστική στήριξη των οικογενειών. Δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμο συνταξιοδοτικό σύστημα χωρίς τα παιδιά που θα αποτελέσουν τους μελλοντικούς εργαζομένους και εισφορείς. Και δεν μπορεί να ζητούμε από τις οικογένειες να αναλάβουν το κόστος της δημογραφικής ανανέωσης του τόπου χωρίς την ανάλογη στήριξη από την Πολιτεία.

Η επικείμενη τροποποίηση του νόμου για το επίδομα τέκνου αποτελεί ίσως την τελευταία μεγάλη ευκαιρία να διορθωθούν στρεβλώσεις που διατηρούνται εδώ και δεκατέσσερα χρόνια.

Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να αλλάξει ένας νόμος.

Το ζητούμενο είναι να αποφασίσει επιτέλους η Πολιτεία αν θέλει πραγματικά να στηρίξει τα παιδιά και τις οικογένειες ή αν θα συνεχίσει να διαχειρίζεται το δημογραφικό πρόβλημα με δηλώσεις, εξαγγελίες και διαπιστώσεις.